1 Maji, i njohur gjerësisht si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve ose Dita e Punës, është një festë ndërkombëtare që nderon kontributin e punëtorëve dhe lëvizjeve punëtore në të gjithë botën. Kjo ditë ka origjinën nga lëvizjet sindikale të shekullit të 19-të, sidomos nga greva e punëtorëve në Çikago më 1886, të cilët kërkonin një ditë pune 8-orëshe.
Në këtë ditë, njerëzit në shumë vende të botës festojnë arritjet e punëtorëve dhe marshojnë në rrugë duke kërkuar paga të drejta dhe kushte më të mira pune.
Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve është një festë e njerëzve që punojnë dhe një ditë kur njerëzit bëjnë fushatë për punë të denjë dhe pagë të drejtë. Falë veprimeve të ndërmarra nga punëtorët gjatë shumë viteve, miliona njerëz kanë fituar të drejtat themelore dhe mbrojtje. Janë vendosur pagat minimale, ka kufizime në orarin e punës dhe njerëzit kanë të drejtë për pushime të paguara dhe pagesë në rast sëmundjeje.
Ekspertët thonë se që prej krizës globale financiare të vitit 2008, puna me kohë të pjesshme, afatshkurtër dhe e paguar keq është bërë më e zakonshme dhe pensionet shtetërore janë në rrezik anembanë globit. Gjithashtu është vënë re fenomeni “gig economy” ku kompanitë punësojnë njerëz për punë afatshkurtër. Këta punëtorë nuk kanë të drejtat e zakonshme për pushime të paguara, pagë minimale etj. Solidariteti me punëtorët e tjerë është po aq i rëndësishëm sa kurrë.
Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve i ka fillesat prej ngjarjeve të majit të 1886-ës, kur 400 mijë punëtorë të SHBA-së dolën në grevë, duke kërkuar një ditë pune 8-orëshe. Greva filloi në mënyrë paqësore, por në ditën e tretë të protestave në Çikago pati dhunë. Policia qëlloi mbi punëtorët e paarmatosur, duke vrarë disa prej tyre. Të nesërmen pati protesta të tjera dhe dikush hodhi një bombë. Shtatë oficerë policie dhe katër punëtorë u vranë nga bomba ose të shtënat e policisë menjëherë pas bombës. Personi që hodhi bombën nuk u identifikua kurrë, por tetë punëtorë u arrestuan. Shtatë prej tyre u dënuan me vdekje dhe një prej tyre u dënua me 15 vjet burg.
Kjo ngjarje, e njohur si Çështja Haymarket u kthye në simbol ndërkombëtar të luftës për të drejtat e punëtorëve dhe 1 maji u zgjodh si Dita Ndërkombëtare e Punëtorëve.
/Argumentum.al
