Tani ekziston një rrezik i vërtetë i një këputjeje të përhershme midis BE-së dhe Turqisë. Nuk është tepër vonë për të parandaluar këtë rezultat, por vetëkënaqësia mund të na çojë atje.
Interesi në rritje i Ankarasë për platforma të tilla si BRICS dhe Organizata e Bashkëpunimit të Shangait është në vetvete një manifestim i zhgënjimit të Turqisë me BE-në. Frustrimi shkon në të dyja drejtimet në këtë rast. Rezistenca demokratike e Ankarasë dhe shkëputja nga BE-ja në politikën e jashtme e bëjnë të vështirë paraqitjen e një rasti pozitiv për Turqinë në Bruksel.
Procesi i anëtarësimit të vendit është i bllokuar, pa asnjë përparim në modernizimin e bashkimit doganor apo liberalizimin e vizave. Vendimi i Këshillit të BE për të anuluar takimet e nivelit të lartë me Turqinë mbetet në fuqi, ashtu si edhe kufizimet mbi shitjet e armëve të vendosura nga disa shtete anëtare. Për më tepër, konkluzionet e Këshillit të Posaçëm Evropian të mbajtur në prill 2024 kushtëzuan zgjerimin e bashkëpunimit BE-Turqie me përparimin në bisedimet për zgjidhjen e Qipros. Megjithatë, turqit qipriotë janë rritur skeptikë për sinqeritetin e homologëve të tyre grekë në ndjekjen e një zgjidhjeje të negociuar, veçanërisht pas tërheqjes së papritur të këtij të fundit nga bisedimet Crans-Montana në 2017. Dhe Turqia nuk është përfaqësuar në një takim të Gymnich të huaj ministra që nga viti 2020.
Ndërkohë, Ministria e BE-së në Turqi është shpërbërë dhe është zëvendësuar nga Drejtoria për Çështjet e BE-së në Ministrinë e Punëve të Jashtme. Stafi nga ministritë e tjera të përfshira në harmonizimin e BE-së janë ricaktuar në role të tjera. Ankaraja këmbëngul në hedhjen poshtë të raporteve nga Parlamenti Evropian dhe shpërfilljen e vendimeve të Gjykatës Evropiane të të Drejtave të Njeriut.
Lidhjet mes elitave evropiane dhe turke po dobësohen gjithashtu. Sfidat ekonomike në Turqi, të kombinuara me vështirësinë në marrjen e termineve për viza Shengen, e kanë bërë të vështirë për akademikët, gazetarët dhe biznesmenët turq udhëtimin në Evropë. Ndërkohë, Turqia është bërë një destinacion më pak tërheqës për homologët e tyre evropianë.
Një këputje e përhershme midis BE-së dhe Turqisë nuk ka gjasa në të ardhmen e afërt, por vendimet e marra në Ankara, Bruksel dhe kryeqytete të tjera evropiane në afat të shkurtër mund ta bëjnë të vështirë kthimin e trajektores. Ndërsa shumë mund ta mirëpresin një rezultat të tillë, ai nuk është në interesin më të mirë as të Evropës dhe as të Turqisë.
Marrëdhënia BE-Turkiye nuk është diçka që mund të vihet në ngrirje të thellë dhe të hiqet sa herë që mund të kërkohet; është më shumë si një zjarr që do të shuhet dhe që mund të jetë e pamundur të rindezet. Nuk është vonë për të parandaluar këtë rezultat, por koha po mbaron.
/gmfus– Argumentum.al
