Prof. Dr. Enver Bytyçi
Sot përkujtohet 30 vjetori i masakrës së Srebrenicës në Bosnjë-Hercegovinë. Eshtë ngjarja më e tmerrshme genocidiale e shtetit serb kundër muslimanëve të pambrojtur të Bosnjës, ndonëse në sytë dhe praninë e ushtarëve helmetkaltër të Hollandës. Mbi 8000 djem të rinj, burra, por edhe fëmijë, pleq e gra muslimane u masakruan nga forcat ushtarake e paramilitare serb, thjesht se ata nuk pranonin diktatin, okupimin dhe sundimin e Serbisë në territorin ku banonin. Thjesht se përdorën një mekanizëm legal për lirinë dhe pavarësinë e tyre prej Serbisë. Masakra ndodhi për nja dy ose tri dyzina orësh, në një kohë shumë të shkurtër. Dhe për këtë arsye konsiderohet si masakra më e madhe e kryer pas Luftës së Dytë Botërore në kontinentin europian.
Kjo masaker, ky akt genocidi i serbëve kundër boshnjakëve muslimanë, pra dhuna e terrori serb në Bosnjë-Hercegovinë, u bë në fakt mësimi më i madh i SHBA-ve dhe Bashkimit Europian, për të kuptuar se çfarë mund të ndodhte në Kosovë. Në këtë kuptim ndërhyrja e NATO-s dhe fillimi i bombardimeve të saj kundër forcave ushtarake e policore të Serbisë më 24 mars 1999 erdhën kryesisht për shkak se Perendimi dhe NATO nuk donin të shihnin një Srebrenicë tjetër në Ballkan. Në këtë aspekt Masakra e Srebrenicës dhe viktimat e saj i erdhën në ndihmë Kosovës në vitin 1999.
“Gjatë luftës në Kosovë, në vitet 1998-1999 humbën më shumë se 13 mijë jetë njerëzore, u shkatërruan më shumë se 120 mijë shtëpi, u dhunuan më shumë se 20 mijë femra shqiptare, u shkatërruan qindra e qindra objekte të kulturës materiale e shpirtërore, kulturore, historike, kombëtare e fetare dhe më shumë se 6000 trupa të vrarësh u fshehën nëpër varreza të ndryshme masive nëpër Serbi (ende sot kërkohen mbi 1600 trupa të të vrarëve të zhdukur ose ende të pagjetur)”, shkruan në një studim të tijin drejtori i Arkivës së Kosovës, Ramë Manaj. Dhe më poshtë ai vazhdon: “Gjatë viteve 1998-1999, në Kosovë, nga forcat ushtarake e policore dhe paramilitare serbe, që vepronin në akordancë të efektshme, janë bërë rreth 400 masakra të mëdha e të vogla- vrasje masive në grupe të mëdha (146 veta në Izbicë më 28 mars 1999, 377 veta janë vrarë në Mejë të Gjakovës më 27 prill 1999, Reçaku, Krusha e Madhe dhe e Vogël, Likoshani, Prekazi, Pastaseli, Kralani e shumë e shumë të tjera) dhe në grupe më të vogla. Janë vrarë e masakruar fëmijë (më shumë se 1300 janë të evidentuar) pleq e të rinj dhe gra e vajza, pa dallim”.
Citova më lart të dhënat shkencore që jepen nga një studiues dhe drejtues i Arkivit të Kosovës me qëllim që lexuesi të kuptojë se çfarë ka ndodhur në të vërtetë në Kosovë pas Srebrenicës. Serbia në Kosovë ka shkaktuar 400 miniSrebrenica. Por edhe ka përdor metodat më makabre për të fshehur gjurmët e krimit dhe genocidit të saj kundër shqiptarëve. Ndërsa Hitleri ngriti Holokaustin për t’i zhdukur trupat e pajetë të hebrejve, Milosheviçi përdori një metodë tjetër me të njëjtin qëllim, rivarrosjen qindra km larg vendit të krimit. Ramë Manaj shkruan se 6000 trupa të shqiptarëve të masakruar në Srebrenicë nuk ndodhi kjo. Viktimat e saj ishin shumë, por genocidistët serbë nuk tentuan ta fshehin atë. Madje e përdorën dhunën për të bërë shembull terrori, me qëllim pushtimin dhe sundimin e Bosnjë-Hercegovinës.
Të katërqind minisSrebrenicat e Kosovës përbëjnë një varr masiv sa gati dyfishi i viktimave të Srebrenicës simbol të genocidit serb në Europën e pas Luftës së Dytë Botërore. Të katërqind masakrat serbe në Kosovë janë të formave dhe modeleve të ndryshme. Vrasje, djegie, flakë, tym, dhunë, përdhunime, transportim i kufomave nga vendi i krimit deri në Danub. Të gjitha këto e të tjera si këto, në ndryshim nga Srebrenica, në Kosovë janë bërë me projekt, me programe, me një hierarki drejtimi dhe me një skenar e regji ekzekutimi shtetëror. Në Srebrenicë masakrën e udhëhoqën dy protagonistë, Radovan Karaxhiç dhe Ratko Mlladiç. Në Kosovë gjithçka e udhëhoqi dhe e drejtoi drejtpërdrejt presidenti i saj, Sllobodan Milosheviç me ndihmën e presidentit të sotëm të Serbisë, Alekandër Vuçiq. Kjo do të thotë se ndërsa për Masakrën e Srebrenicës nuk u fajësuan shteti, ushtria dhe policia serbe, për 400 masakrat e Kosovës përgjegjës direkt janë të gjitha institucionet e shtetit serb, si dhe Kisha e Akademia e saj.
Dhe së fundi, nëse për krimet e Hitlerit ndodhi një katarsis i paparë në histori, një pendim dhe reflektim kombëtar i Gjermanisë dhe Austrisë si pjesë e Gjermanisë së kohës së Hitlerit, në Serbi shfaqen ende sot publikisht portretet e autorëve të Srebrenicës e të masakrave në Kosovë, përkatësisht, Mlladiç, Karaxhiç, Sllobodan Milosheviç, ndërsa Gebelsi i Milosheviçit është sot pas 30 viteve kreu i shtetit të Serbisë. Ndërsa gjermanët nuk guxojnë të thonë se “Familja në kohën e Hitlerit ishte më e konsoliiduar”, serbët i ngrejnë hymne genocisitëve dhe i votojnë ata për masakra të tjera në rajonin e Ballkanit.
© 2025 Argumentum
