Zoran Meter[i]
- Këto “fjalë të mëdha” të Trumpit në fakt janë një “zero me bisht”
- Ajo që thamë më lart, e përkthyer në gjuhën e kuptueshme të popullit do të thotë vetëm një gjë: Trumpi i jep Putinit edhe 50 ditë kohë që të pushtojë nga territori ukrainas atë që dëshiron, ndërkohë që i premton Ukrianës “gjithë të mirat” në lidhje me furnizimin më armë.
Pasiqë e tërë bota priti me interesim të hënën e kësaj jave duke patur patasysh se presidenti amerikan Donald Trump javën e kaluar pati paralajmëruar se do të marrë një vendim i cili potencialisht do të ketë jehonë planetare dhe me të cilin do t’ia thyejë dhëmbët Rusisë, do të konstatonim se – u mbars mali e polli një mi! Uashingtoni do t’i vendosë tarifa doganore 100 përqindëshe Rusisë ose më mirë të themi tarifa doganore sekondare partnerëve tregtarë nëse marrëveshja me Ukrainën nuk arrihet në një afat prej 50-ditësh. Njëkohësisht ShBA-të do të vazhdojnë t’i dërgojnë armë aleancës së NATO-s për Ukrainën, të cilat do t’i paguajnë vendet antare dhe pastaj do t’i dorëzohen Kievit.
Ky është thelbi e deklaratave që u bënë këtë të hënë nga Shtëpia e Bardhë pas takimit të Donald Trumpit me Sekretarin e përgjithshëm të aleancës së NATO-s, Mark Rute. Zyrtari i Shtëpisë së Bardhë shpjegoi për CNN-në se presidenti, kur flet për “tarifa sekondare”, ka parasysh tarfia 100 përqind për Rusinë dhe sanksione sekondare për vendet e tjera, gjë që sanksionet sekondare i bën potencialisht pjesën më të ashpër të marrëveshjes.
“Këtu janë sanksionet sekondare. Këto janë sanksione për vendet që blejnë naftë nga Rusia. Pra, në të vërtetë nuk është fjala për sanksionimin e Rusisë”, tha Matt Witakeri, ambasador amerikan në NATO, për Kaitlin Colinsin e CNN-së në Shtëpinë e Bardhë. “Është fjala për tarifa për vendet si puna e Indisë dhe Kinës të cilët blejnë naftën e tyre. Kjo do të ndikojë dramatiksiht në ekonominë ruse”.
Duke qëndruar ulur pranë Trumpit, Rutte e përshkroi marrëveshjen mbi armët si pikënisje. Nënvizoi disa vende – përfshirë Gjermaninë, Danimarkën, Suedinë dhe Norvegjinë – si marrës potencialë të pajisjeve të reja. Përse i përket Trumpit, kontributi i ri europian ishte i mirë se ardhur. E përshkroi vetveten si dikush që para pak kohësh është impresionuar nga gatishmëria e kontinentit për të marrë mbi vetë një pjesë të barrës.
“Europa ka shumë shpirt për këtë luftë. Kur u përfshiva për herë të parë, në të vërtetë nuk mendoja se e kanë, por e kanë”, tha ai. “Niveli i esprit de corps nga ana e tyre është i pabesueshëm”.
Presidenti e përshkroi dërgimin e “sasive të mëdha” të armatimeve si pjesë e marrëveshjes së re. Krahas baterive të raketave Patriot – artikulli i parë në listën e dëshirave të Kievit edhe ato për të cilat të dielën Trumpi tha se janë kryesore për mbrojtjen e Ukrainës – ShBA-të gjithashtu mund të shesin raketa me largësi të mesme veprimi, mortaja dhe raketa ajër-ajër me largësi të mesme, të cilat pastaj do të transportohen në Ukrainë, tha një person i njohur me diskutimet që para bërjes së tyre publike.
Dy javët e fundit nëpunësit e ShBA-ve dhe Europës kanë punuar mbi detajet në mënyrë që plani të funksionojë. NATO-ja në vetvete nuk dërgon armatime në Ukrainë por vepron si ndërmjetëse që koordinon dërgimin nga vende të caktuara.
Mekanizmi për transferimimin e armëve mund të përfshijë kombet europiane të cilët do ti kalojnë armatimet, që janë blerë tashmë në Shtetet e Bashkuara ose ta plotësojnë me blerje të reja (për magazinat e tyre të zbrazura. Shën. i aut). Ose mund të blejnë armatime të reja amerikane për transportin e menjëhershëm në Ukrainë.
“Putini është tip dinak. Ka mashtuar shumë njerëz: Clintonin, Bushin, Obamën, Bajdenin – por jo mua. Duhet të ketë aksione, duhet të ketë rezultate”, shtoi Trumpi.
Konkluzion
Për mendimin tim të thjeshtë, këto “fjalë të mëdha” në fakt janë një “zero me bisht” e madhe.
Ajo që thamë më lart, e përkthyer në gjuhën e kuptueshme të popullit do të thotë vetëm një gjë: Trumpi i jep Putinit edhe 50 ditë kohë që të pushtojë nga territori ukrainas atë që dëshiron, ndërkohë që i premton Ukrainës “gjithë të mirat” në lidhje me furnizimin më armë. Me fjalë të tjera, ato do të shkojnë në Ukrainë nëpërmjet aleatëve europiane, domethënë shteteve antare të NATO-s të cilët megjithatë mund të blejnë ose nuk janë të detyruar të blejnë armatime amerikane për këtë synim. NATO-ja është ndërmjetës formal që të mos duket rastësisht se ajo është palë e përfshirë direkt në luftë duke mbrojtur aleatët.
Pra, ShBA-të tani nuk do të munden më, mbi bazën e urdhëresave të deri para pak kohëve të ish presidenti aemrikan Joe Biden, të dërgojnë direkt armatime në Ukrianë dhe me këtë të rreshtohen aktivisht në palën ukraianse, por këtë do t’a bëjnë në mënyrë që nga ana juridike të mbeten të pastër, domethënë jashtë kësaj lufte të cilën i’a lënë plotësisht në shpinë europianëve. Pra, shihet qartë se administrata e Trumpit në gjithë këtë punë dëshiron vetëm të fitojë – sikurse e tha këtyre ditëve edhe vetë Trumpi, në kuptimin se “kjo për ne është vetëm biznes i mirë”.
Tarifat doganore sekondare, sadoqë kërcënuese të duken (Trumpi kohët e fundit përmendi edhe shifrën 500 përqind!), Trumpi nuk guxon t’i vendosë sepse ShBA-të do t’i vinin në vështirësinë e humbjes edhe të Indisë, e cila vështirë se mund të heqë dorë nga tregtia me Rusinë, sidomos në lidhje me naftën, ndërsa për Kinën të mos flasim. Përveç kësaj definitivisht do të bumbiste edhe çfarëdolloj rasti për bashkëpunim të mëtjeshëm me Rusinë, atje ku ka hapësirë, gjë që gjithashtu nuk e dëshiron.
Me fjalë të tjera, ai i jep Putinit edhe një muaj e gjysëm kohë për vazhdimin e ofensivës verore ku më pas do të “ngrihej gjendja në terren”, si realitet për nisjen e negociatave për paqe. Natyrisht, Ukraina do të humbasë pas një lufte të ashpër, në mënyrë që të mos duket se por heq dorë lehtë nga territoret e pushtuara.
A do t’a pranojë një gjë të tillë Kievi? Mendoj se nuk do të ketë shumë obsione. Përveç asaj që Trumpi e ka me ngut që të tërhiqet nga kjo luftë dhe ta kalojë fokusin e interesave në Indopacifik dhe “në garën” me Kinën që po rritet me shpjtësi, as BE-ja dhe as NATO-ja nuk është se kanë ndonjë dëshirë të madhe të konfliktohen me Rusinë e Putinit pa Amerikën e cila formalisht tërhiqet nga gjithçka.
Natyrisht që retorika anturuse dhe anti-Putin do të vazhdojë edhe më pas, sespe Europa tashmë e ka marrë rolin që i ka caktuar Trumpi dhe sa të jetë ai në pushtet me siguri se do të duhet të udhëheqë “telin me gjemba” ndaj Rusisë për vite të tëra në të ardhmen – pavarësisht në çfarë mënyre dhe kur do të zgjidhet puna e luftës ukraianse.
Në këtë mënyrë të menduari nga ana ime nuk jam i vetmuar. Sepse, edhe deputetja e parlamentit ukrianas Marjana Bezugllaja mendon po kështu. Ne kanalin e saj telekram, duke i’u referuar lajmit të mësipërm nga Uashingtoni shkroi si më poshtë:
“Nuk ka optizimizëm rreth asaj se çfarë do të thotë kjo “lojë”: Putini i dha Trumpit edhe 50 ditë që të marrë Ukrainën. Epo, më pas do të shohim. Pra carte blanche, le ta quajmë kështu. Në Dnjepër apo në Kramatorsk – gjithçka është shumë ndjellëse”.
Pra, nga ato fjalët gjëmuese të Trumpit “mbi thyerjen e Putinit i cili e mashtron vazhdimisht” nuk ka asgjë – dhe kjo është tashmë e ditur mirë nga ana e njohësve të kushteve dhe gjeopolitikës, ka qënë po kështu e qartë dhe më herët. Megjithatë, mënyra sesi Putini do ta përdorë këtë “çek të bardhë” mbetet për t’u parë, si edhe ajo që do të ndodhë nëse në afatin e përcaktuar nuk arrin të pushtojë territorin të cilin Moska e ka aneksuar zyrtarisht. Gjithçka poshtë kësaj do të thotë humbje e rëndë, e kësisoj është e vështirë të besohet se në rrethana të tilla ai mund t’i hyjë nënshkrimit të marrëveshjes.
Mendoj se kjo puna e luftës ukrainase u ka ardhur në majë të hundës të shumtëve, vetëm se është duke u kërkuar një formulë e pranueshme për përfundimin e saj nga të gjitha palët, ku ka kohë që është e qartë se Ukraina është ajo që do ta pësojë më keq.
Le të presim dhe të shohim!
[i] https://www.geopolitika.news/analize/meter-umjesto-strasnih-sankcija-trump-putinu-dao-jos-50-dana-da-dovrsi-posao-u-ukrajini/
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
