Nga traditat politike të Stepës së Madhe dhe trashëgimia e Hordhisë së Artë, te reforma moderne kushtetuese dhe politika e çarmatimit bërthamor, këto ishin disa nga temat e një bashkëbisedimi të zhvilluar në Tiranë mes Ambasadorit të Kazakistanit në Shqipëri, Iskander Aisariyev, dhe gazetarëve e ekspertëve shqiptarë.
Kurultai, një emër me rrënjë në historinë e Stepës
Duke shpjeguar ndryshimet institucionale në vend, Ambasadori Aisariyev u ndal edhe te origjina e emrit “Kurultai”. Termi lidhet me traditën politike të popujve të Stepës së Madhe dhe me kuvendet e periudhave të ndryshme të historisë së Euroazisë, përfshirë kohën e Hordhisë së Artë.
Kurultai historik shërbente si një forum ku trajtoheshin çështje të rëndësishme politike dhe shoqërore. Në Kazakistanin e sotëm, megjithatë, emri i referohet një institucioni modern kushtetues.
Sipas reformës së re, Kurultai do të jetë parlamenti njëdhomësh i Kazakistanit, me 145 deputetë. Kushtetuta e re hyri në fuqi më 1 korrik 2026 dhe krijimi i këtij institucioni përbën një nga ndryshimet kryesore të sistemit të ri kushtetues.
Nga trashëgimia bërthamore te politika e çarmatimit
Një pjesë e rëndësishme e bashkëbisedimit iu kushtua edhe historisë së Kazakistanit në fushën bërthamore.
Pas shpërbërjes së Bashkimit Sovjetik, Kazakistani trashëgoi një nga arsenalet më të mëdha bërthamore në botë. Pavarësisht kësaj, vendi zgjodhi të heqë dorë nga armët bërthamore dhe të ndjekë një politikë të angazhimit në favor të çarmatimit dhe mospërhapjes.
Një moment kyç ishte 29 gushti 1991, kur u mbyll poligoni bërthamor i Semipalatinskut, ku gjatë periudhës sovjetike ishin kryer qindra teste bërthamore.
Roli i Kazakistanit në këtë proces mori më pas edhe një dimension ndërkombëtar. Me nismën e tij, Asambleja e Përgjithshme e Kombeve të Bashkuara e shpalli 29 gushtin Ditën Ndërkombëtare kundër Testeve Bërthamore.
Shqipëri–Kazakistan: më shumë hapësirë për bashkëpunim
Në pjesën e dytë të takimit, vëmendja u përqendrua te marrëdhëniet mes Kazakistanit dhe Shqipërisë dhe mundësitë për t’i dhënë atyre një dimension më konkret ekonomik dhe njerëzor.
Ambasadori Aisariyev theksoi interesin për zgjerimin e kontakteve dypalëshe, veçanërisht në ekonomi, investime, turizëm dhe bashkëpunimin ndërmjet autoriteteve vendore.
Një nga çështjet e diskutuara ishte përmirësimi i lidhjeve ajrore mes dy vendeve. U trajtua perspektiva e krijimit të një linje të drejtpërdrejtë ajrore në të ardhmen, e cila do të mund të lehtësonte lëvizjen e qytetarëve, të nxiste turizmin dhe të krijonte kushte më të favorshme për kontaktet e biznesit. Çështja mbetet për t’u analizuar dhe koordinuar me institucionet dhe operatorët përkatës.
Vëmendje iu kushtua gjithashtu identifikimit të projekteve me interes të ndërsjellë për investime dhe krijimit të kontakteve më të drejtpërdrejta ndërmjet sipërmarrësve të të dy vendeve.
Ambasadori foli edhe për vizitat e tij në disa rajone të Shqipërisë dhe takimet me përfaqësues të autoriteteve vendore. Sipas tij, bashkëpunimi ndërmjet rajoneve dhe bashkive mund të ndihmojë në shndërrimin e marrëdhënieve dypalëshe nga dialog diplomatik në projekte konkrete, veçanërisht në turizëm, ekonomi dhe kulturë.
Takimi në Tiranë solli kështu në të njëjtën tryezë historinë politike të Kazakistanit, transformimin e tij institucional dhe një nga angazhimet më të rëndësishme të vendit në skenën ndërkombëtare, çarmatimin bërthamor, ndërsa për Shqipërinë fokusi u vendos te mundësitë për të zgjeruar bashkëpunimin ekonomik, turistik dhe institucional me një vend të rëndësishëm të Azisë Qendrore.
Në bashkëbisedim morën pjesë përfaqësues të medias shqiptare, ekspertë, përfaqësues i Ministrisë për Evropën dhe Punët e Jashtme dhe diplomatë të Ambasadës së Kazakistanit.
© 2026 Argumentum
