Gjuro Kozar-Osllobogjenje[i]
Aleanca ushtarake mes Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës është mesazh për ata që synojnë të kërcënojnë rajonin, ndërsa në Serbi e konsiderojnë kërcënim dhe nevojë për forcimin e mëtejshëm të ushtrisë, buxheti i së cilës në vitin e kaluar ishte 1,3 miliardë euro.
Me ta nënshkruar në Tiranë, me 18 mars të vitit të kaluar, Deklaratën për aleancën ushtarake mes Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës, nënshkruesit shpjeguan se qëllimi i bashkëpunimit të tyre nuk është kërcënim për aksend, por mesazh për ata që synojnë të kërcënojnë rajonin, por në Beograd mendojnë se është ajo është e llogaritur kundër Serbisë dhe për këtë i ka mbërthyer bukur mirë një frikë e panevojshme. Në pakënaqësinë e tyre paralajmërojnë se në këtë mënyrë shkatërrohet stabiliteti rajonal dhe se mund të interpretohet si kërcënim direkt. I’a zënë për të madhe Tiranës dhe Zagrebit se në këtë aleancë kanë hyrë pa kurrfarë konsultimesh me Beogradin, se në dokument është edhe Kosova, si palë e cila, sikurse nënvizojnë, nuk ka legjitmitet ndërkombëtar. Formimi i këtij blloku është njëkohësisht edhe një prej temave më të shpeshta në fjalimet e presidentin të Serbisë Aleksandër Vuçiç i cili pohon se ndaj kërcënimeve kundër Serbisë duhet dhënë përgjigje me forcimin e ushtrisë në të cilën ka 25.000 ushtarë të armatosur, ndërmjet të cilëve, duke filluar nga viti 2023, figurojnë edhe 5.000 forca speciale.
Në Deklaratë theksohet se ajo është bërë në frymën e miqësisë, solidaritetit dhe besimit të ndërsjelltë dhe mbështet vizionet strategjike të Republikës së Shqipërisë, Republikës së Kroacisë dhe Republikës së Kosovës dhe nuk krijon kurrfarë detyrimesh juridike ndërkombëtare ose ndërqeveritare, as nuk ndikon në detyrimet ekzistuese me shtetet e tjera. Fushat e bashkëpunimit janë katër: përparimi i aftësive mbrojtëse dhe bashkëpunimi industrial përkatës; përparimi i ndërveprimit nëpërmjet arsimimit, trajnimit dhe stërvitjeve; lufta kundër kërcënimeve hibride dhe forcimi i rezistencës dhe ofrimi i mbështetjes për integriomet euroatlantike. Mes të tjerash kjo do të thotë të shprehësh mundësinë e zhvillimit dhe furnizimit me armë nëpërmjet zgjedhjeve multinacionale për rritjen e gatishmërisë së forcave ushtarake, si dhe forcimin e investimeve në teknologji dhe inovacione për përshpejtimin dhe sigurimit e aksesit të përbashkët në transformimin e sigurisë dhe të mbrojtjes. Në Deklaratë shtohet se interoperabiliteti do të përparohet nëpërmjet shkëmbimeve të dijeve shkencore dhe praktikave më të mira, dhe forcimin e stërvitjeve dypalëshe dhe tripalëshe, në përputhje me politikën e trajnimit dhe stërvitjeve të NATO-s dhe BE-së. Shefat e Shtabeve të përgjithshme të Shipërisë dhe Kroacisë si dhe komandanti i Forcave të Sigurisë së Kosovës, javën e kaluar në takimin e mbajtur në Shkodër, vendosën që këtë vit, në një prej poligoneve shqiptarë, të mbahet stërvitja e përbashkët tripalëshe e njësive operativo-taktike.
Në deklaratë Kroacia dhe Shqipëria u morën vesh për bashkëpunim të afërt dhe koordinim në lidhje me integrimin e plotë të Kosovës në iniciativat e sigurisë dhe të mbrojtjes, dhe mbështetje për perspektivën euroatlantike të Kosovës, nëpërmjet rënies dakord për statusin e saj në Partneritetin për Paqe të NATO-s. Kjo pjesë e pengon në mënyrë të veçantë Serbinë, zyrtarët e së cilës mendojnë se Shqipëria dhe Kroacia, si antare të NATO-s, nuk duhet t’a shtyjnë përpara Kosovën në integrime ushtarake, megjithëse Kosova që prej 18 vjetësh funksionon de facto si shtet. Kryeministri shqiptar Edi Rama kërkon në mënyrë konsekuente që Serbia t’a njohë shtetësinë e Kosovës, duek theksuar se këtë duhej t’a bënte prej kohësh, meqënëse kjo njohje konsiderohet si thelbësore për mbylljen e procesit të shpërbërjes së ish Jugosllavisë dhe stabilitetin e rajonit. Nga ana tjetër, Kroacia në muajin mars të vitit 2008, nëpërmjet nëj deklarate të përbashkët me Hungarinë dhe Bullgarinë, ka njohur pavarësinë e Kosovës, dhe shumë shpejt pas kësaj date nisi të marrë pjesë në operacionin e NATO-s, KFOR, me një kontengjent prej 150 pjestarësh, të cilët janë shpërndarë në tre lokacione, përfshirë edhe njësinë e këmbësorisë së motorizuar, aviacionin dhe njësinë e komandës si dhe ekipeve mjeksore.
Edhe krahas shpjegimeve të shumëhershme dhe të sakta të qëllimit të këtij bashkëpunimi ushtarak mes Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës, presidenti serb, dukshëm në panik, pohon se kjo nuk është thjesht aleancë ushtarako-teknike, por ka një qëllim të fshehtë dhe se për një ditë të vetme mund të shndërrohet në formacion sulmues. Vuçiçi madje zbuloi se ka të dhëna informative mbi drejtimet e mundshme të sulmit mbi Serbisë, por se qytetarët nuk kanë përse të shqetësohen, sepse ata ndjekin me vëmendje të gjithë obisonet. Duke krijuar psikozën e frikës nga një kërcënim fantazmë, pushteti në Beograd dëshiron të justifikojë investimet financiare shtesë në ushtri, dhe Serbia e cila, për mbrojtjen ndan tashmë 2,5 përqind të Prodhimit të Brendshëm Bruto, vitin e kaluar buxheti ushtarak ishte 1,3 miliardë euro, kështuqë janë shumë dorëlëshuar në shopingun e armëve.
[i] https://www.oslobodjenje.ba/dosjei/kolumne/trilaterala-i-strahovi-u-srbiji-1113736/
/Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
