Presidenti turk Recep Tayyip Erdogan, në një intervistë ekskluzive për Al Jazeera, foli për zhvillimet më të rëndësishme në Lindjen e Mesme, marrëveshjen e re të mbrojtjes mes Turqisë, Arabisë Saudite dhe Pakistanit, mundësinë e anëtarësimit të Egjiptit, tensionet rreth Ngushticës së Hormuzit, luftën në Gaza, sulmet izraelite në Liban, situatën në Siri, si dhe marrëdhëniet e Ankarasë me Washingtonin dhe Bashkimin Europian. Erdogan tha se Turqia do të vazhdojë të angazhohet për stabilitetin rajonal dhe se nuk do t’i lërë vendet fqinje të përballen të vetme me pasojat e krizave të vazhdueshme.
Argumentum.al sjell në shqip disa nga çështjet më të rëndësishme të trajtuara nga Presidenti i Turqisë, Recep Tayyip Erdoğan, në intervistën e tij për Al Jazeera, nga zhvillimet në Lindjen e Mesme dhe marrëveshja e re e sigurisë me Arabinë Saudite e Pakistanin, te marrëdhëniet me SHBA-në, NATO-n dhe Bashkimin Europian.
Në intervistën e tij për Al Jazeera, presidenti turk Recep Tayyip Erdogan u ndal te zhvillimet kryesore në rajon, marrëdhëniet e Ankarasë me fuqitë ndërkombëtare dhe çështjet që lidhen me sigurinë dhe interesat strategjike të Turqisë.
Në qendër të bisedës ishte marrëveshja e përbashkët e mbrojtjes e nënshkruar së fundmi nga Turqia, Arabia Saudite dhe Pakistani në Mekë. Erdogan e cilësoi marrëveshjen si një zhvillim të rëndësishëm dhe tha se ajo i dërgon një mesazh të rëndësishëm botës. Sipas tij, fakti që marrëveshja u nënshkrua në Mekë dhe përfshin tre vende të rëndësishme i jep asaj një rëndësi të veçantë.
Erdogan tha se marrëveshja nuk është e kufizuar vetëm te tre vendet nënshkruese dhe se mund të zgjerohet me anëtarë të tjerë. Ai përmendi në mënyrë të veçantë Egjiptin, duke thënë se pjesëmarrja e Kajros është një nga mundësitë për zgjerimin e ardhshëm të marrëveshjes. Sipas tij, në rast se një prej vendeve nënshkruese përballet me një sulm të jashtëm, të treja vendet do të jenë në gjendje të ndërmarrin hapa të përbashkët.
Marrëveshja e Mekës, e nënshkruar më 7 gusht nga Erdogan, Princi i Kurorës së Arabisë Saudite Mohammed bin Salman dhe kryeministri pakistanez Shehbaz Sharif, parashikon që një sulm i armatosur ndaj njërit prej vendeve të konsiderohet sulm ndaj të treve. Në kuadër të saj janë parashikuar gjithashtu mekanizma të përbashkët politikë dhe ushtarakë, stërvitje të përbashkëta dhe bashkëpunim në industrinë e mbrojtjes.
Hormuzi dhe lufta në Lindjen e Mesme
Një tjetër çështje kryesore e intervistës ishte Ngushtica e Hormuzit dhe përshkallëzimi i konfliktit në rajon.
Erdogan tha se rihapja e Hormuzit është një përparësi për Turqinë dhe argumentoi se vazhdimi i mbylljes së kësaj rruge nuk i shërben interesit të askujt. Ai theksoi nevojën për të shmangur një përshkallëzim të mëtejshëm dhe për të gjetur rrugë për zgjidhjen e krizës.
Në këtë kontekst, presidenti turk vlerësoi edhe rolin e Katarit në përpjekjet ndërmjetësuese për ndalimin e luftimeve në rajon.
Erdogan tha se Turqia nuk është në favor të luftës dhe se qëndrimi i Ankarasë është në mbështetje të paqes. Ai e lidhi këtë qëndrim me situatën e krijuar nga konflikti mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit dhe me pasojat që luftimet kanë prodhuar në rajon. Në deklarimet e tij, Erdogan kritikoi gjithashtu Izraelin, duke e akuzuar për nxitjen e konfliktit dhe për shkaktimin e humbjeve të mëdha në rajon.
Gaza: “Turqia nuk mund ta lërë Gazën vetëm”
Për Gazën, Erdogan tha se Turqia “nuk mund ta lërë Gazën vetëm” dhe se Ankara do të bëjë atë që është e nevojshme për ta mbështetur atë.
Ai foli edhe për Hamasin, duke thënë se sipas tij grupi po i përmbush angazhimet e veta me mirëbesim, ndërsa Izraeli vazhdon luftën. Erdogan e vendosi çështjen e Gazës në qendër të qëndrimit të Turqisë ndaj zhvillimeve të Lindjes së Mesme dhe përsëriti angazhimin e Ankarasë për të mbështetur palestinezët.
Libani: sulmet izraelite janë “shqetësim serioz” për Turqinë
Situata në Liban ishte një tjetër nga çështjet që Erdogan trajtoi gjatë intervistës.
Ai tha se vazhdimi i sulmeve izraelite ndaj Libanit është një burim serioz shqetësimi për Ankaranë. Presidenti turk bëri të ditur se e kishte ngritur këtë çështje edhe gjatë takimit me presidentin amerikan Donald Trump, duke theksuar rolin që Washingtoni mund të luajë në përpjekjet për t’i dhënë fund luftimeve në Liban.
Erdogan tha se Turqia do të vazhdojë të ndjekë nga afër zhvillimet në Liban dhe se Ankaraja dëshiron që luftimet të ndalen.
Siria: Turqia do të vazhdojë angazhimin
Në lidhje me Sirinë, Erdogan tha se Turqia do të bëjë gjithçka që ka në fuqinë e saj për të mbështetur stabilitetin e vendit.
Ai bëri të ditur gjithashtu se planifikon të vizitojë Sirinë dhe foli për rëndësinë e stabilitetit të saj për sigurinë rajonale.
Një pjesë e veçantë e deklarimeve të tij lidhej me kurdët e Sirisë. Erdogan tha se kurdët duhet të kenë “pjesën e tyre në paqe dhe stabilitet” dhe se Turqia do të vazhdojë të forcojë marrëdhëniet me komunitetet kurde dhe të mbrojë të drejtat e tyre në rajon.
Sudani dhe Libia
Në intervistë, Erdogan foli edhe për Sudanin dhe Libinë.
Për Sudanin, ai tha se Turqia do të vazhdojë ta mbështesë vendin dhe e përshkroi marrëdhënien e tij me kreun e Këshillit Sovran të Sudanit, Abdel Fattah al-Burhan, si të mirë.
Për Libinë, presidenti turk tha se marrëdhëniet mes Ankarasë dhe Tripolit janë të qëndrueshme dhe se Turqia nuk do ta braktisë Libinë.
Marrëdhëniet me SHBA-në dhe Donald Trumpin
Në lidhje me Shtetet e Bashkuara, Erdogan foli edhe për marrëdhëniet e tij me presidentin Donald Trump dhe veçanërisht për çështjen e avionëve luftarakë F-35.
Ai tha se kishte marrë një premtim nga Trumpi lidhur me F-35 dhe se tani priste që ky premtim të zbatohej.
Turqia u përjashtua nga programi shumëkombësh F-35 në vitin 2019, pas blerjes nga Ankaraja të sistemit rus të mbrojtjes ajrore S-400. Washingtoni e ka kundërshtuar prej kohësh këtë blerje, duke argumentuar se sistemi rus mund të rrezikojë teknologjinë e avionëve amerikanë.
Erdogan tha se pret zhvillime pozitive në këtë çështje. Ndërkohë, administrata Trump ka sinjalizuar gatishmëri për të shqyrtuar rikthimin e Turqisë në programin F-35, edhe pse ekzistojnë ende pengesa ligjore dhe politike në Washington.
Bashkimi Europian: “Ankaraja nuk pret më”
Për marrëdhëniet me Bashkimin Europian, Erdogan dha një mesazh të qartë.
Ai tha se BE-ja nuk duket se është e gatshme ta pranojë Turqinë si anëtare dhe se anëtarësimi në union nuk është më një prioritet për Ankaranë.
Sipas Erdogan, nëse Europa nuk e pranon Turqinë, ajo do të jetë pala që humbet.
Deklarata e presidentit turk vjen pas një procesi shumëvjeçar të negociatave për anëtarësimin e Turqisë në BE, i cili ka mbetur praktikisht i bllokuar. Erdogan tha se Ankaraja nuk do të presë pafundësisht një vendim europian.
Turqia është kandidate për anëtarësim në BE që prej vitit 1999.
Negociatat për anëtarësimin nisën në vitin 2005, por prej vitesh janë të ngrira për shkak të përkeqësimit të situatës në vend sa i përket demokracisë, shtetit të së drejtës dhe respektimit të të drejtave themelore.
_____________________
Nga NATO dhe marrëdhëniet me Washingtonin, te Europa, Gjiri dhe Lindja e Mesme, Turqia po shtrin njëkohësisht marrëdhëniet dhe interesat e saj në disa prej hapësirave më të rëndësishme gjeopolitike.
Nën lidershipin e Erdoganit, Turqia po ecën gjithnjë e më qartë drejt një roli si fuqi përcaktuese, veçanërisht në hapësirën që shtrihet nga Mesdheu Lindor deri në Lindjen e Mesme. Ankara po ruan aleancat ekzistuese, ndërsa po ndërton edhe partneritete të reja politike, ekonomike dhe të sigurisë. Synimi është që Turqia të mos jetë thjesht një fuqi që ndikohet nga zhvillimet në rajon, por një fuqi që merr pjesë drejtpërdrejt në përcaktimin e tyre.
© 2026 Argumentum
