Ekskluzivisht për « ARGUMENTUM »
Nga Dr. Jorgji KOTE
Më 8 Korrik Kancelarja Angela Merkel paraqiti në seancën plenare të Parlamentit Europian në Bruksel programin e Presidencës gjermane të BE-së. Siç është theksuar nga shumë ekspertë dhe autori i këtyre radhëve është fat i madh për BE-në që pas tronditjes së pashembullt nga COVID-19 dhe plot kriza të tjera në krye të saj do të jetë Gjermania dhe Merkel.
Këtu po ndalemi vetëm te paragrafi mbi Ballkanin Perendimor, ku Merkel foli mbi çeljen e negociatave me BE-në. Ra në sy se ndërsa për Maqedoninë e Veriut e quajti çështje të sigurt për këtë vit, mbasi ndaj saj nuk ka asnjë POR, « logo » për Shqipërinë ishte « ndoshta ose nëse e lejojnë mundësitë » Pikërisht kjo « ndoshta » është kambanë e fuqishme alarmi për disa arsye. Së pari, sepse më 23 Tetor, Këshilli i BE-së do të marrë vendimin e tij lidhur me çeljen ose jo të këtyre negociatave brenda këtij viti.
Së dyti, për herë të parë këto vitet e fundit Merkel na ndau nga Maqedonia e Veriut; mirëpo, kjo e fundit, ishte një koeficient sigurie dhe për ne, ndërsa tani mesa duket do të mbetet « vetëm dhe të zbuluar ». Së treti, ata që janë marrë me diplomaci e dinë se Merkel fare lehtë mund të ishte shprehur pak a shumë « se do të bëhet çmos për çeljen e këtyre negociatave dhe me Shqipërinë brenda dhjetorit, pavarësisht nga sfidat dhe problemet. » Ose « besojmë se Shqipëria do të bëjë maksimumin për plotësimin e kushteve të njohura » apo me ndonjë eufemizëm tjetër diplomatik. Mirëpo, Merkel që njihet për saktësinë e saj prej fizikanteje u mjaftua me « ndoshta ose nëse »
Së katërti, meqenëse në diplomaci shumë rrallë thuhet « JO » në vend të saj përdoret shpesh « ndoshta » Për më tepër se dhe « PO »-ja « e 24 Marsit mbahet « me paterica » sepse ka plot 15 kushte ; kësisoj ajo është më pranë JO-së se sa çeljes së negociatave, ca më tepër që politika shqiptare shquhet më tepër për prodhim krizash se zgjidhjen e tyre.
Së pesti, kjo « ndoshta » nuk ishte një « llaf goje ». Sepse Merkel, ndryshe nga liderët tanë që nuk pyesin kënd, siç del dhe nga dokumentari i shfaqur kohët e fundit mbi 15 vitet e saj si Kancelare, dëshmon se për çdo fjalë dhe në një deklaratë të thjeshtë le më pastaj në një Program të Presidencës gjermane të BE-së në Parlamentin Europian ajo pyet, dëgjon dhe këshillohet me ndihmësit më të afërt; tjetër gjë që kur e vendos diçka, « nuk e luan më as topi » Kështu, Merkel e di mirë se kemi pesë kushte dhe pesë prioritete baraz me 10 kushte të tjera që duhen plotësuar deri në Tetor. Një sfidë tejet e vështirë kur Berlini zyrtar e di mirë se politika shqiptare lëviz me « shpejtësi breshke » Ja, shihni, Marrëveshja mbi reformën Zgjedhore u miratua në mesnatë me njëqind mundime më 5 Qershor dhe u përshëndet nga SHBA-të, BE-ja dhe Gjermania ; e megjithatë, ajo ende nuk është miratuar ; jo vetëm aq, por po « mbijnë si kërpudhat » lloj lloj aludimesh dhe skenarësh për ndryshimin ose plotësimin e saj.
Shto këtu dhe opinionet dhe objeksionet e dobishme të Venecias për një sërë çështjesh; mirëpo, zbatimi i tyre në terrenin praktik kërkon kohë dhe mbi të gjitha vullnet dhe konsensus mbarëpartiak. Në një kohë iur ngritja dhe funksionimi i Gjykatës së Lartë dhe Kushtetuese, fillimi i hetimit të krimit zgjedhor, etj nuk janë më vetëm urgjente, por kërkesa ulëritëse për çeljen e negociatave.
Në fakt, ato mund të realizohen vetëm me frymë bashkëpunimi me pozitivitet dhe luajalitet dhe jo me« cic mice dhe vickëla » partiake, me sofizma dhe sajesa artificiale ligjore e kushtetuese. Le ta themi se pavarësisht nga deficitet që do të vazhdojmë të kemi, po qe se do ta kemi këtë « frymë », kur të vijë puna te « gërma » BE mund të tregohet disi zemërgjerë dhe të na i çelë negociatat dhe neve qysh këtë vit ; aq më tepër që me Metodologjinë e re të Zgjerimit dhe Kornizën e Negociatave, ajo siç i thonë fjalës ka në dorë « edhe gurin dhe arrën » dhe mund t’i bllokojë kur të dojë ato negociata.
Që kjo « ndoshta » është kambanë alarmi kjo u pa dhe nga deklarata e Ambasadorit gjerman në Tiranë po atë ditë kur Merkel foli në Bruksel; ai kërkoi në mënyrë ultimative plotësimin e kushteve të njohura për çeljen e negociatave. Ndërsa, të nesërmen, më 9 Korrik, zv.Kryetari i Grupit Parlamentar i CDU/CSU-së Johanne Vandepuhl kërkoi « shqip » që të miratohet sa më shpejt dhe pa as një ndryshim të mëtejshëm Marrëveshja e datës 5 Qershor për Reformën Zgjedhore. Të njëjtën gjë përsëriti edhe Ambasadorja amerikane në Tiranë pas tentativave më të fundit të shumicës për ndryshime të reja Kushtetuese lidhur me listat e hapura dhe ndalimin e koalicioneve zgjedhore.
E pra, në këtë situatë, deklarime dhe pohime se demek PS, qeveria, Kuvendi dhe çdo deputet ka të drejtën e vet të bëjë propozime jashtë asaj Marrëveshjeje nuk shkon dhe « nuk e ha njeri » ca më pak faktori ndërkombëtar. Vërtet jemi Republikë Parlamantare, por në kuadrin e pluralizmit shumëpartiak. Çka do të thotë se Kuvendi përfaqëson vullnetin politik të partive ndaj dhe duhet detyrimisht për aspekte të tilla jetike të zbatojë marrëveshjet e tyre « me hir apo me pahir » Ndryshe, me këtë logjikë, nuk do të kishte patur asnjë marrëveshhje midis partive politike më 1997, 2002, 2011 dhe as në 17 Maj 2017, kur gjysmën e qeverisë e mori përkohësisht opozita. Sa për Kushtetutën, ajo do marrë dhe trajtuar në tërësinë e vet dhe jo copa copa, siç i leverdis me sot e me nesër njerit apo tjetrit. Ca më keq që ende nuk kemi Gjykatë Kushtetuese që të vendosë dhe mbi këto aspekte ; për pasojë, çdo shpikje tjetër dhee « në emër të mendimit të masës »vetëm se do të shtynte pa afat çeljen e negociatave dhe vetë procesin zgjedhor, një ndër kushtet kryesore por jo vetëm për çeljen e tyre këtë vit.
Natyrisht detyrat dhe plotësimi i kushteve nuk janë pak dhe të lehta, por dhe kohë ka, varet se si do ta përdorim atë. Një saktësim lidhur me tre muajt e mbetur deri në tetor ; ato nuk janë më « lojë futbolli » por vërtet një « garë vrapimi me pengesa » në mënyrë që të shmangim një JO ndaj çeljes së tyre këtë vit. Më e keqja është se më 2021 do të jenë zgjedhjet e reja parlamentare me problematikat e veta, përpara dhe sidomos pas përfundimit të tyre, çka do të bëjë që negociatat e shumëpritura të mos fillojnë dot përpara vjeshtës së ardhëshme, nëse gjërat do të kenë marrë për mirë. Mirëpo në këtë rast, nuk do të ketë më asnjë alibi politike si vitin e kaluar, as ku të qahemi e të bëjmë lobim, sepse askush nuk do të na e ketë fajin dhe nuk do të na e qajë hallin. Vetëm se do të na kujtojnë thënien e urtë që « i zoti e nxjerr gomarin nga balta »/argumentum.al
© Argumentum
