Pothuajse 23,000 njerëz – shumica dërrmuese palestinezë – janë vrarë që nga sulmet e paprecedentë të Hamasit në jug të Izraelit më 7 tetor, të cilat nisën sulmin izraelit në Gaza.
Ndërsa afrohet fundi i vitit 2023, ofensiva izraelite nuk po tregon shenja të ndonjë lëshimi dhe numri i të vdekurve është i sigurt që do të rritet nga të dyja palët ndërsa luftimet vazhdojnë.
Përpjekjet politike për paqe kanë dështuar.
Izraeli ka deklaruar që në fillim se objektivi i tij është të eliminojë aftësitë ushtarake dhe qeverisëse të Hamasit. Për këtë qëllim, ajo ka vazhduar bombardimin ajror dhe pushtimin tokësor të Rripit të Gazës pothuajse pa pushim, që nga 7 tetori.
Ndërsa Izraeli pranon se ka dështuar në këtë mision deri më tani, ai pretendon se është vetëm një çështje kohe para se të arrijë këtë qëllim. Por a e mbështet situata në terren këtë pretendim?
Përgjigja është një jo e kujdesshme.
Një analizë e detajuar dhe e paanshme e aspekteve të ndryshme të performancës së tij çon në përfundimin se deri më tani, Hamasi ka përjetuar më shumë suksese sesa dështime – për arsyet e mëposhtme.
Hamasi vazhdon të ekzistojë
Organizata është ende shumë e gjallë dhe e ndezur. Politikisht, ajo ende njihet – de fakto nëse jo de jure – si i vetmi ent që ushtron kontroll mbi atë që ka mbetur nga strukturat civile të dëmtuara rëndë në Rripin e Gazës.
Ajo është palë në negociatat indirekte që tashmë kanë arritur të prodhojnë një pauzë njëjavore në sulmin ndaj Gazës dhe një shkëmbim të kufizuar të robërve dhe pengjeve izraelitë dhe palestinezë. Për sa kohë që do të mbajë pengjet e tij të mbetura, Hamasi do të vazhdojë të jetë një “palë tjetër” e pashmangshme pa të cilën nuk do të jetë e mundur lirimi i atyre robërve.
Izraeli ka deklaruar në mënyrë të përsëritur se nuk ka “nuk ka vend” për Hamasin në strukturat civile të Gazës pas luftës, por kurrë nuk ka prodhuar ndonjë pamje konkrete, të një plani alternativ.
Hamasi është hedhur poshtë, por askush nuk ka dhënë ndonjë sugjerim koherent se si të hiqet Hamasi dhe me çfarë të zëvendësohet.
Shtetet e Bashkuara, disa shtete arabe dhe organizata të ndryshme ndërkombëtare kanë sugjeruar që Gaza e pasluftës duhet të drejtohet nga Fatah ose një forcë pan-arabe, por nuk kanë paraqitur plane të prekshme se si të arrihet kjo. Për momentin, kjo mbetet mendim i dëshiruar. Prandaj, për të ardhmen e parashikueshme, Hamasi është këtu për të qëndruar.
Hamasi mbetet një forcë ushtarake efektive Krahu ushtarak i Hamasit, Brigadat Qassam, nuk ka zbuluar kurrë publikisht informacione për strukturën, organizimin apo numrin e tij.
Disa ekspertë, duke përdorur burime të hapura dhe informacione të zbuluara nga burime izraelite, amerikane, arabe dhe ruse, vlerësojnë fuqinë e Brigadave Qassam në mes 30,000 dhe 45,000 luftëtarë.
Edhe analistët më të kujdesshëm besojnë se para luftës, forca mund të numëronte të paktën 18,000 ushtarë të linjës së parë të trajnuar mirë, të disiplinuar dhe shumë të motivuar ideologjikisht në radhët e saj, me gjithçka mbi këtë numër që ishte shkalla e dytë.
Pretendimet e ndryshme izraelite se kanë vrarë deri në 10,000 luftëtarë të Hamasit janë pothuajse me siguri të ekzagjeruara.
Brigadat Qassam kanë marrë humbje të mëdha, por shumica e batalioneve të saj mbeten njësi efektive luftarake. Instituti për Studimin e Luftës, një influencë dhe mirë-informuar institut amerikan vlerëson se nga 26 deri në 30 batalione luftëtarësh, që besohej se ekzistonin më 7 tetor – secili me 400 deri në 1000 burra, vetëm tre janë bërë të pafuqishëm – ose, në gjuhën civile, të shkatërruar.
Nga pjesa tjetër, katër ose pesë janë “degraduar”, që do të thotë se fuqia e tyre është zvogëluar, por ata vazhdojnë të luftojnë, qoftë vetëm ose duke u bashkuar me njësitë e tjera.
Në një aspekt, krahu ushtarak i Hamasit është dëshmuar jashtëzakonisht efektiv: të gjitha njësitë komandantët e të cilëve janë vrarë, megjithatë kanë vazhduar luftimin nën zëvendësit e tyre.
Duke u mbështetur në inteligjencën e tij të shkëlqyer në terren, Izraeli ka arritur të vrasë të paktën pesë komandantë batalioni në sulmet ajrore të synuara, me të paktën gjashtë të tjerë të vdekur në betejë, duke përfshirë komandantin e Brigadës Veriore. Megjithatë, asnjë nga ato njësi nuk u bë “pa kokë” dhe u shemb, duke konfirmuar aftësinë e qartë të Hamasit për të planifikuar dhe trajnuar deputetë kompetentë.
Izraeli ka shkatërruar ose bllokuar hyrjet e tuneleve kudo që mund t’i gjejë, por ka shenja të qarta se Hamasi ende mban mjaft objekte nëntokësore për të lëvizur forcat midis vijave të frontit dhe shpeshherë me sukses të anashkalojë dhe të befasojë armikun.
Hamasi ka mbështetje nga fraksione të tjera të armatosura
Raportet nga Gaza ndonjëherë bëjnë të duket se krahu i armatosur i Hamasit, Brigadat Qassam, po i bën të gjitha luftimet. Në fakt, ka jo më pak se 12 grupe të ndryshme të armatosura, të lidhura me blloqe të ndryshme politike dhe ideologjike. I dyti më i njohur është Xhihadi Islamik, por të tjerët përfshijnë Komitetin e Rezistencës Popullore dhe dy Fronte për Çlirimin e Palestinës me pothuajse të njëjtin emër – njëri e quan veten “Popullor” ndërsa tjetri është “Demokratik”.
Ndoshta më të pamundurat për t’u lidhur me Hamasin janë Brigadat e Martirëve Al-Aksa, krahu i armatosur i rivalit të tij, Fatah. Megjithatë, mënjanë dallimet politike, ajo lufton në koordinim dhe kryesisht nën komandën e përgjithshme të Brigadave Qassam.
Vendosja e të gjitha këtyre grupeve nën ombrellën e Hamasit është një zgjidhje pragmatike e lindur nga nevoja, por duket se funksionon në kënaqësinë e të gjithë të përfshirëve, pa tensione apo çarje të dukshme deri më tani.
Nuk ka pasur pretendime të besueshme për ndonjë nga kjo bollëk njësish më të vogla që të zbresin nën presionin e forcave të armatosura izraelite, të shpërbëhen, të dezertojnë ose të bashkëpunojnë me armikun. Për më tepër, nuk mund të përjashtohet që disa prej tyre mund të bashkohen, të paktën përkohësisht, në Brigadat Qassam.
Bashkëekzistenca e vazhdueshme e këtyre fraksioneve të armatosura ndërkohë që përballen me të njëjtin kërcënim është pa dyshim një sukses për Hamasin.
Hamasi ka fituar popullaritet në Bregun Perëndimor
Ndryshe nga imazhi mbizotërues izraelit dhe perëndimor i Hamasit si terroristë të papranueshëm dhe vrasës të civilëve të pafajshëm – një pikëpamje e përforcuar veçanërisht pas raportimeve për masakrat pa dallim më 7 tetor – shumë palestinezë e shohin atë në një këndvështrim tjetër.
Ata që e shohin veten si viktima të shtypjes, trajtimit të pabarabartë, paligjshmërisë dhe diskriminimit izraelit shpesh idhullojnë Hamasin si një mbrojtës të patrembur të palestinezëve dhe shpesh si grupin e vetëm që e bën këtë. Shumë të rinj të lindur që nga Marrëveshjet e Oslos të viteve 1990, të cilat synonin të prodhonin një zgjidhje me dy shtete, pranojnë se janë të frustruar nga paaftësia e autoriteteve palestineze për të siguruar atë që ishte rënë dakord, premtuar dhe nënshkruar në ato marrëveshje.
Kjo ndjenjë zhgënjimi është bërë veçanërisht e fortë në Bregun Perëndimor, të drejtuar nga Fatah, i cili shihet nga shumë të rinj si joefikas, i korruptuar, i paaftë dhe i painteresuar për të punuar për kauzën palestineze.
Rritja e agresionit nga kolonët e paligjshëm izraelitë, të cilët vazhdojnë të ngacmojnë, vjedhin dhe ushtrojnë dhunë mbi palestinezët në Bregun Perëndimor pa u ndëshkuar, ka tjetërsuar gjithashtu palestinezët.
Shumë palestinezë të Bregut Perëndimor reaguan ndaj luftës në Gaza duke valëvitur hapur flamujt e Hamasit, shpesh krahas atyre të Fatahut. Të rinjtë palestinezë që jetojnë në Bregun Perëndimor të rrethuar dhe të copëtuar, kanë qenë prej kohësh të zemëruar për faktin se janë të pafuqishëm pasivë, gjithmonë duke marrë fund të këtij lloj trajtimi.
Shumë prej tyre tani i kanë vendosur shpresat dhe pritshmëritë e tyre me ata që u ngritën, luftuan dhe goditën fort Izraelin edhe pse Izraeli është shumë më i fortë.
Ndërsa kjo pikëpamje mund të sfidojë logjikën dhe të duket tronditëse për të huajt, nuk ka dyshim se ajo është e vërtetë.
Edhe nëse Izraeli do të arrinte qëllimin e tij për t’i dhënë fund Hamasit – një perspektivë krejtësisht joreale – shumë palestinezë do ta kujtonin Hamasin si të vetmin grup që refuzoi të ulej në mënyrë pasive dhe të merrte goditje pas goditjeje nga Izraeli.
Megjithë viktimat e rënda që ka marrë dhe imazhin që ka fituar në Perëndim, Hamasi ndoshta ka më shumë arsye për të qenë i kënaqur sesa i shqetësuar./ Al Jazeera– Argumentum.al
