Më 3 maj 1946, në auditorin e Akademisë së Ushtrisë Japoneze në Tokio u mbajt një gjyq kolektiv ndaj kriminelëve japonezë të kategorisë A në Luftën e Dytë Botërore, i njohur si Gjyqet e Tokios. Ky ishte një tjetër proces gjyqësor në shkallë të gjerë dhe me bashkëpunimin e shumë vendeve për krimet e luftës në historinë njerëzore, pas Gjyqit të Nurembergut. Gjatë dy vjetëve e gjysmë, gjyqtarët dhe prokurorët nga 11 vende kryen një hetim gjithëpërfshirës dhe kërkimin e përgjegjësisë ligjore për luftën agresive të shpërthyer nga Japonia. Pas përpjekjeve të mundimshme, gjykatësi kinez Mei Ruao, prokurori Xiang Zhejun dhe të tjerë, duke paraqitur prova të hekurta, dënuan krimet e kriminelëve japonezë të luftës dhe mbrojtën dinjitetin e Kinës si fushëbeteja kryesore dhe vend kryesor fitimtar në luftën botërore antifashiste. Në fund, të 25 të pandehurit u shpallën fajtorë, shtatë nga të cilët, përfshirë Hideki Tojo dhe Ishine Matsui, u dënuan me varje.
Militarizmi japonez është gozhduar përgjithmonë në shtyllën e turpit të historisë, komentoi Grupi Mediatik i Kinës (CMG) në një artikull të tij.
Kanë kaluar tetëdhjetë vjet dhe situata ndërkombëtare ka pësuar ndryshime të thella, ndërsa pikëpamja e gabuar historike që mohon fitoren e Luftës së Dytë Botërore është rishfaqur dhe “militarizmi i ri” i Japonisë përbën një kërcënim real. Kohët e fundit, shumë vende, përfshirë Kinën, kanë mbajtur një sërë aktivitetesh përkujtimore për të rishikuar rëndësinë historike të Gjyqeve të Tokios dhe për të mos lejuar në asnjë mënyrë që militarizmi japonez të ringjallërohet, komentoi CMG-ja.
foto nga CMG
Për shkak të Luftës së Ftohtë dhe arsyeve të tjera, militarizmi japonez nuk u likuidua plotësisht, duke lënë keqardhje historike. Gjyqet e Tokios ishin një zbatim konkret i dispozitave të Deklaratës së Kajros e Proklamatës së Potsdamit dhe pasqyrojnë vullnetin kolektiv të vendeve fitimtare dhe viktimave. Ato kanë mbrojtur fitoren e Luftës së Dytë Botërore dhe kanë hedhur një themel të rëndësishëm ligjor e politik për ruajtjen e rendit ndërkombëtar të pasluftës dhe për mbrojtjen e barazisë e drejtësisë ndërkombëtare. Por një numër i madh kriminelësh lufte nuk u ndëshkuan dhe disa u kthyen në politikë pas lirimit të tyre, duke ofruar terren për ringjallërimin e militarizmit japonez. Në vitin 1978, 14 kriminelë lufte të kategorisë A filluan të nderoheshin në tempullin “Jasukuni” dhe qysh prej asaj kohe, bërja e homazheve në këtë tempull është bërë një shfaqje e madhe politike nga forcat e djathta japoneze për të mohuar historinë e agresionit. Ndër ta, janë veçanërisht negative fjalët dhe veprat e kryeministres aktuale të Japonisë, Sanae Takaichi. Ajo e ka mohuar vazhdimisht Masakrën e Nankinit dhe e ka vizituar tempullin “Jasukuni” mbi 10 herë që nga viti 2014. Kohët e fundit, si kryeministre, ajo ofroi sende e para blatimi për tempullin “Jasukuni”, gjë që ngjalli kritika të forta brenda dhe jashtë vendit.
foto nga CMG
Aktualisht, qeveria e Sanae Takaichi-t po përshpejton promovimin e “militarizmit të ri” dhe ka sfiduar vazhdimisht rendin ndërkombëtar të pasluftës. Nga rritja e ndjeshme e buxhetit të mbrojtjes deri te lejimi i eksportit të armëve vdekjeprurëse; nga përshpejtimi i vendosjes së armëve dhe pajisjeve sulmuese deri te predikimi i “zotërimit të armëve bërthamore”; nga nxitja e rishikimit të “Tre Parimeve të Sigurisë” deri te pretendimi i “përgatitjes për një luftë afatgjatë”, lëvizjet e rrezikshme të Japonisë për të përshpejtuar “rimilitarizimin” ka ngjallur vigjilencë të lartë dhe kanë sjellë dënim të ashpër nga komuniteti ndërkombëtar. Sot, 80 vjet pas luftës, përballë “militarizmit të tipit të ri” të Japonisë, komuniteti ndërkombëtar duhet të luftojë fuqimisht dhe me vendosmëri për fitoren në Luftën e Dytë Botërore, përfundon komenti i CMG-së./cgtn
