Dialogu i 23-të Shangri-La (SLD) përfundoi së fundmi në Singapor. Gjatë tre ditëve, dy “skenarë” krejtësisht të ndryshëm u paraqitën në event. Nga njëra anë, përfaqësuesit kinezë shtjelluan qëndrimet e Kinës mbi qeverisjen dhe sigurinë globale, si dhe përcollën një mesazh për ruajtjen e paqes dhe nxitjen e bashkëpunimit, i cili u mirëprit gjerësisht. Nga ana tjetër, përfaqësuesit japonezë ofruan sofizma për të justifikuar përpjekjet e “rimilitarizimit” të vendit, ndërsa përfaqësuesit filipinas sfiduan rëndësinë e formulimit të një “Kodi Sjelljeje në Detin e Kinës Jugore”, duke ngjallur kritika nga qarqe të ndryshme. Analistët vunë në dukje se zëri i Kinës që dëgjohet lart dhe qartë, jo vetëm ndikoi në drejtimin e konferencës, por gjithashtu shtoi qëndrueshmëri dhe faktorë të sigurt për botën që po përjeton luhatje dhe kaos.
I organizuar nga Instituti Ndërkombëtar për Studime Strategjike (IISS), një think-tank me bazë në Mbretërinë e Bashkuar, Dialogu Shangri-La shërben si një forum kryesor për të diskutuar mbi çështjet e mbrojtjes dhe sigurisë në rajonin e Azi-Paqësorit. Këtë vit, 44 vende dhe rajone dërguan delegacione për të marrë pjesë. Si një anëtar kyç i komunitetit të Azi-Paqësorit, Kina ka qartësuar vazhdimisht qëndrimet e saj për sigurinë, që nga pjesëmarrja e herës së parë në vitin 2007.
Kryetari i delegacionit të Kinës në Dialogun Shangri-La, Meng Xiangqing/Foto nga CMG
Gjatë një sesioni paralel në dialogun e këtij viti, përfaqësuesit kinezë theksuan katër sfida të ndjeshme, me të cilat përballet aktualisht siguria globale; “hegjemonizmi që ndikon në sigurinë rajonale”, “rreziqet në rritje të konfliktit bërthamor global”, “minimi i rëndë i sistemit ndërkombëtar për kontrollin e armëve, çarmatimin dhe mospërhapjen”, si dhe “çrregullimi i rëndë në qeverisjen globale”.
Lidhur me to, përfaqësuesit kinezë u bënë thirrje fuqive të mëdha që të mbështesin me zell vizionin e ndërtimin e një “bashkësie me një të ardhme të përbashkët të njerëzimit” dhe të marrin përsipër përgjegjësitë e tyre në ruajtjen e stabilitetit strategjik. Në këtë sfond me sfida të shumëfishta, Kina ka paraqitur Nismën e Sigurisë Globale dhe Nismën e Qeverisjes Globale, duke mbrojtur një vizion të sigurisë së përbashkët, gjithëpërfshirëse, bashkëpunuese dhe të vazhdueshme. Duke theksuar respektimin e multilateralizmit dhe sundimit ndërkombëtar të ligjit, këto iniciativa i ofrojnë komunitetit ndërkombëtar korniza konceptuale jetësore për përballimin e sfidave globale.
Vlen të përmendet se para fillimit të dialogut të këtij viti, krerët e shteteve të Kinës dhe Shteteve të Bashkuara mbajtën një samit historik në Pekin. Të dy palët ranë dakord ta pozicionojnë marrëdhëniet midis tyre si një “marrëdhënie konstruktive me qëndrueshmëri strategjike”. Ky moment pozitiv drejt stabilizimit të marrëdhënieve Kinë-SHBA, ndihmoi në nxitjen e një atmosfere konstruktive për zhvillimin e Dialogut Shangri-La të këtij viti. Komentatorët mediatikë vunë re se Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Hegseth, në fjalimin e tij në Dialogun Shangri-La, deklaroi se marrëdhëniet SHBA-Kinë janë “në nivelin e tyre më të mirë në vite”. Ndërkohë, përfaqësuesit kinezë shprehën shpresën se Kina dhe Shtetet e Bashkuara do të ecin në të njëjtin drejtimi, do të zbatojnë konsensusin e arritur nga krerët e shteteve të tyre, si dhe do t’i drejtojnë marrëdhëniet ushtarake dypalëshe në një rrugë të shëndetshme, të qëndrueshme dhe të vazhdueshme.
Foto nga CMG
Aktualisht, peizazhi ndërkombëtar po përjeton ndryshimet më komplekse dhe të thelluara pas Luftës së Dytë Botërore. Para zhvillimit të Dialogut Shangri-La të këtij viti, Japonia dhe Filipinet vendosën të nisin negociata zyrtare për një marrëveshje mbi mbrojtjen e inteligjencës ushtarake. Japonia gjithashtu zhvilloi bisedime trepalëshe ministrore të mbrojtjes me Zelandën e Re dhe Australinë, për të diskutuar mbi eksportin e fregatave të saj të klasit më të lartë.
Në Dialog, ministri japonez i Mbrojtjes Shinjiro Koizumi prezantoi një të ashtuquajtur “version të ri” të vizionit “Indo-Paqësor të Lirë dhe të Hapur”, një lëvizje që zbuloi më tej ambicien e Japonisë për të thyer “politikën e saj ekskluzivisht të orientuar drejt vetëmbrojtjes” dhe për të sfiduar rendin e pasluftës.
Ndërkohë, Sekretari i Mbrojtjes i Filipineve nxori sërish në pah çështjen e arbitrazhit të paligjshëm mbi Detin e Kinës Jugore në Dialogun e Shangri-La, duke acaruar tensionet rajonale. Në përgjigje, pala kineze hodhi poshtë me dëshmi të forta, duke theksuar “mospërputhjen midis fjalëve dhe veprave” si dhe qëndrimin “vetë-kontradiktor” të qeverisë filipinase mbi çështjen e Detit të Kinës Jugore. Kur u përballën me pyetjet përkatëse të palës kineze, përfaqësuesit filipinas u përhumbën në përgjigje dhe folën pa logjikë, një paraqitje që interpretohet nga analistët si një reagim pa bazë.
Konceptet e pro paqes dhe ato të sigurisë, të shtruara nga Kina në Dialogun Shangri-La, janë konsistente gjatë gjithë kohës. Që nga fillimi i këtij viti, shumë liderë të huaj kanë bërë vizita në Kinë. Gjatë bisedimeve dhe takimeve të tij me ta, presidenti kinez Xi Jinping ka ndarë shpesh pikëpamjet e vendit mbi çështjet e sigurisë dhe qeverisjes globale. Për shembull, ai i tha kryeministrit spanjoll Sánchez se bota duhet t’i rezistojë një prapakthimi në “ligjin e xhunglës” dhe duhet të mbështesë kolektivisht multilateralizmin e vërtetë. Gjatë takimit me Princin e Kurorës të Abu Dhabit të Emirateve e Bashkuara Arabe, ai paraqiti një propozim me katër pika për ruajtjen dhe promovimin e paqes dhe stabilitetit në Lindjen e Mesme.
Ministri japonez i Mbrojtjes Shinjiro Koizumi në Dialogun Shangri-La/Foto nga VCG
Nga propozimi i katër nismave globale, te nxitja e qëndrueshmërisë strategjike në marrëdhëniet e fuqive të mëdha, dhe deri te thirrjet në arenën ndërkombëtare për të “kundërshtuar hegjemoninë dhe për të mbështetur drejtësinë”, Kina është si një spirancë e palëkundur për paqen dhe stabilitetin në rajonin e Azi-Paqësorit, si dhe në botë në përgjithësi./cgtn
