SHBA–Serbi: Dialogu Strategjik mes stabilitetit dhe kompromisit politik
Nga një intervistë e Daniel Serwer për Radion Evropa e Lirë (RFE/RL)
Njoftimi për nisjen e një Dialogu Strategjik ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Serbisë po ngjall debat mbi objektivat reale të kësaj nisme dhe ndikimin e saj në rajonin e Ballkanit Perëndimor. Në një intervistë për gazetaren Ljudmila Cvetkovic të Radios Evropa e Lirë, profesori amerikan Daniel Serwer, njohës i çështjeve të Ballkanit, shpreh skepticizëm për rezultatet që mund të sjellë ky proces.
Sipas Serwer, dialogu përfaqëson një përpjekje të re të Uashingtonit për ta afruar Serbinë me objektivat strategjike amerikane, pas disa përpjekjeve që, sipas tij, nuk dhanë rezultat gjatë administratës Biden.
Ai vlerëson se Beogradi ka arsye të jetë i kënaqur me nisjen e këtij dialogu, pasi presidenti Aleksandar Vuçiç mund ta përdorë atë për të siguruar që SHBA të shmangë kritikat ndaj qeverisë së tij ose mbështetjen për opozitën gjatë periudhës zgjedhore. Për këtë arsye, Serwer argumenton se nuk është momenti i duhur që dialogu të shpallet ose të zhvillohet para zgjedhjeve.
Marrëdhëniet me Rusinë dhe Kinën
Lidhur me ndikimin e marrëdhënieve të Serbisë me Rusinë dhe Kinën, Serwer thekson se administrata Trump nuk ka ndërmarrë hapa të rëndësishëm për të kufizuar ndikimin e tyre në Ballkan, me përjashtim të sanksioneve ndaj kompanisë energjetike NIS dhe kërkesës që Gazprom të tërhiqet nga pronësia e saj.
Sipas tij, nëse çështja e NIS nuk zgjidhet përpara dialogut strategjik, Serbia do të duhet të paraqesë një zgjidhje serioze gjatë bisedimeve me Uashingtonin.
“Stabilitet, stabilitet, stabilitet”
Serwer argumenton se interesi kryesor strategjik i SHBA-së ndaj Serbisë mbetet ruajtja e stabilitetit.
“Stabilitet, stabilitet, stabilitet.”
Megjithatë, ai kritikon këtë qasje, duke thënë se, në praktikë, ajo nënkupton mbështetjen e një regjimi që po bëhet gjithnjë e më autoritar. Në vend të kësaj, ai do të preferonte një politikë amerikane që mbështet rikthimin e demokracisë në Serbi dhe kundërshton përpjekjet e Beogradit për të promovuar konceptin e “Botës Serbe” përmes ndikimit në Bosnje dhe Kosovë.
Çfarë do të thotë partneritet strategjik?
Sipas Serwer, statusi i partnerit strategjik përbën më shumë një përmirësim retorik të marrëdhënieve sesa një garanci për bashkëpunim të zgjeruar.
Ai vlerëson se politika e administratës Trump është kryesisht transaksionale: nëse Uashingtoni arrin objektivat e tij – veçanërisht në lidhje me NIS – atëherë është i gatshëm të ofrojë diçka në këmbim.
Serwer shton se Serbia historikisht ka ndjekur një strategji të dhënies së lëshimeve të pjesshme ndaj SHBA-së dhe, sipas tij, ka gjasa të veprojë në të njëjtën mënyrë edhe kësaj here.
Kosova dhe Republika Srpska
I pyetur nëse Serbia mund të përfitojë më shumë mbështetje amerikane për interesat e saj në Kosovë dhe në Republika Srpska, Serwer përgjigjet se kjo është e mundur.
Ai pretendon se në Bosnje, Uashingtoni tashmë ka bërë lëshime përmes heqjes së sanksioneve ndaj Milorad Dodikut. Ndërsa për Kosovën, ai shpreh shqetësimin se Beogradi mund të vazhdojë të mos mbahet përgjegjës për disa ngjarje të rënda, përfshirë rrëmbimin e tre policëve të Kosovës, sulmet ndaj trupave të KFOR-it dhe incidentin e armatosur në Banjskë.
Në fund, Serwer thotë se nuk do të habitej nëse SHBA do të rikthehej të promovonte Asociacionin e Komunave me Shumicë Serbe (AKS). Sipas tij, krijimi i këtij mekanizmi është i pranueshëm për Kosovën vetëm nëse paraprihet nga njohja e shtetit të Kosovës nga Serbia. Përndryshe, ai e konsideron AKS-në si një mekanizëm që rrezikon të bllokojë procesin e dialogut ndërmjet Prishtinës dhe Beogradit.
Burimi: Intervistë e Daniel Serwer për Radion Evropa e Lirë (RFE/RL), zhvilluar nga gazetarja Ljudmila Cvetkovic.
Përgatiti: Argumentum.al
