Sllovakia nuk do ta mbështesë anëtarësimin e Ukrainës në NATO nëse partia e ministrit është në qeveri, tha ministri sllovak, duke e cilësuar anëtarësimin e Kievit në Aleancë si një rrezik sigurie që mund të çojë në Luftën e Tretë Botërore.
Duke shpjeguar qëndrimin e Bratislavës, ministri tha se Sllovakia, si një vend që ndan një kufi të drejtpërdrejtë me Ukrainën dhe ka përgjegjësi për kufirin e zonës Schengen, ndodhet në një situatë të ndryshme nga vendet e tjera të Evropës Qendrore.
“Ukraina është fqinji ynë i drejtpërdrejtë,” tha ai, duke shtuar se Sllovakia dëshiron një fqinj demokratik, të qëndrueshëm dhe të aftë për të zbatuar parimet që njihen brenda Bashkimit Evropian.
Ministri kritikoi gjithashtu gjendjen politike dhe institucionale në Ukrainë, duke thënë se vendi nuk kishte kryer reformat që Sllovakia ishte detyruar të ndërmerrte pas revolucionit të saj.
“Ukraina nuk i kaloi reformat që na u desh t’i bënim ne pas revolucionit. Dhe ato ishin shumë të dhimbshme,” tha ai, duke përmendur privatizimin, stabilizimin e sektorit bankar dhe reformat ekonomike.
Sipas tij, Ukraina është përballur me një sistem të dominuar nga oligarkia dhe korrupsioni. Ai iu referua edhe hetimeve të autoriteteve ukrainase kundër korrupsionit, të cilat, sipas tij, kanë prekur edhe rrethin e Presidentit Volodymyr Zelensky.
Megjithatë, ministri tha se Sllovakia e mbështet rrugën e Ukrainës drejt Bashkimit Evropian, pasi procesi i anëtarësimit do të krijonte mundësinë për reforma nën mbikëqyrjen e institucioneve evropiane.
Por për NATO-n, qëndrimi i tij ishte kategorik.
“Ne e shohim anëtarësimin e Ukrainës në NATO si një rrezik sigurie që mund të çojë në Luftën e Tretë Botërore. Nëse partia jonë është në qeveri, ne kurrë nuk do ta mbështesim Ukrainën si anëtare të Aleancës,” tha ministri.
Ai argumentoi se zhvillimet e fundit në samitet e NATO-s tregojnë, sipas tij, se ideja e anëtarësimit të Ukrainës në Aleancë është zbehur. Ai përmendi samitin e NATO-s në Uashington në vitin 2024, ku sipas tij diskutohej për rrugën e Ukrainës drejt NATO-s, ndërsa tha se çështja nuk ishte më në të njëjtin nivel në samitin pasues në Hagë dhe në takimin e korrikut në Turqi.
“Everyone e kuptuan se kjo nuk ishte rruga për të stabilizuar dhe zgjidhur konfliktin në Ukrainë,” tha ai.
Sllovakia nuk do të dërgojë armë vdekjeprurëse nga rezervat e saj
Ministri konfirmoi gjithashtu se qeveria aktuale sllovake nuk financon dërgimin e armëve për Ukrainën dhe se, pasi mori detyrën, ndaloi një paketë armësh me vlerë rreth 40 milionë euro të përgatitur nga qeveritë e mëparshme.
“Nuk financon! Dhe dua ta theksoj këtë,” tha ai.
Sipas ministrit, qeveria e ndaloi paketën sepse kishte deklaruar se nuk do t’i jepte Ukrainës armë vdekjeprurëse dhe sepse rezervat ushtarake sllovake ishin dobësuar.
Ai kritikoi vendimet e qeverive të mëparshme për transferimin e pajisjeve ushtarake, duke përfshirë sistemin e mbrojtjes ajrore S-300, avionët luftarakë MiG-29 dhe mjetet luftarake të këmbësorisë.
“E vetmja bateri e mbrojtjes ajrore S-300 për mbrojtjen e hapësirës ajrore iu dhurua Ukrainës pa asnjë kompensim,” tha ai. “Në këtë mënyrë ne mbetëm në thelb plotësisht të pambrojtur.”
Sllovakia, tha ministri, do të vazhdojë ta ndihmojë Ukrainën me mjete humanitare dhe sisteme jo-vdekjeprurëse, përfshirë makineri për çminim, ekskavatorë, cisterna dhe gjeneratorë elektrikë.
Ai tha gjithashtu se Bratislava po bashkëpunon me Kievin në fushën e sigurisë energjetike dhe se Sllovakia mund të furnizojë Ukrainën me energji elektrike në rast të një ndërprerjeje të plotë të energjisë.
Në të njëjtën kohë, Sllovakia po zgjeron industrinë e saj të mbrojtjes. Ministri tha se kapaciteti i prodhimit të municioneve është rritur dhe se më shumë se gjysma e municioneve të prodhuara për nismën çeke të municioneve vijnë nga fabrikat sllovake.
Ai theksoi se këto furnizime janë komerciale dhe jo pjesë e ndihmës ushtarake nga rezervat e ushtrisë sllovake.
“Nëse Ukraina, përmes disa partnerëve, vendos të blejë armë ose municione sllovake në baza komerciale, është vetëm vendimi i saj dhe ne nuk mund ta pengojmë,” tha ministri.
“Lufta ka shkuar shumë larg”
Duke folur për mundësinë e përfundimit të luftës, Blanár tha se konflikti ka arritur në një pikë ku të dyja palët e kanë shumë të vështirë të tërhiqen nga pozicionet e tyre.
“Konflikti ka shkuar shumë larg. Ka arritur në një pikë që e bën shumë të vështirë tërheqjen e Rusisë nga kushtet që ka vendosur, edhe për arsye të brendshme politike. E njëjta gjë vlen edhe për Ukrainën,” tha ai.
Sipas ministrit, Ukraina mund të kishte negociuar paqen në muajt e parë pas pushtimit rus, në mars ose prill të vitit 2022, por sot situata është shumë më e ndërlikuar.
Blanár tha se kushtet ruse kanë mbetur në thelb të njëjta: neutraliteti i Ukrainës, mosanëtarësimi në NATO, njohja e gjuhës ruse dhe autonomia e republikave separatiste.
Megjithatë, ai nuk e sheh vazhdimin e luftës si rrugëdalje.
“Pavarësisht kësaj situate të komplikuar, të cilën edhe Presidenti Trump, pavarësisht premtimeve të tij, nuk ka arritur ende ta zgjidhë, duhet të bëhen përpjekje maksimale për negociata paqeje,” tha ai.
Sipas tij, Rusia dhe Ukraina duhet të ulen në tryezën e negociatave edhe nëse procesi zgjat me vite.
“Që këto dy palë, në vend që të vrasin njëra-tjetrën, të vijnë në tryezën e negociatave. Le të negociojnë për disa vite. Ndoshta kjo do të shndërrohet në një konflikt të ngrirë,” tha Blanár.
Ai përmendi Qipron si një shembull të një konflikti të ngrirë që ka zgjatur për dekada.
“U desh shumë kohë, por kjo shpëtoi shumë jetë,” tha ai.
Kritikë ndaj sanksioneve dhe politikës evropiane
Ministri kritikoi gjithashtu politikën evropiane të sanksioneve ndaj Rusisë, duke argumentuar se ato po krijojnë pasoja ekonomike për vendet që i mbështesin.
“Ne e shohim se ku po çojnë ato. Ato po çojnë në faktin se ata që janë mbështetësit e tyre më të zëshëm tani po i kërkojnë BE-së kompensim për efektet negative të sanksioneve,” tha ai.
Si shembull ai përmendi Letoninë, për të cilën tha se i ka kërkuar Bashkimit Evropian kompensim prej rreth shtatë miliardë eurosh.
Ai kritikoi gjithashtu kontradiktat që, sipas tij, ekzistojnë në politikën ekonomike të vendeve evropiane ndaj Rusisë, duke përmendur Gjermaninë.
“Gjermania, e cila në mënyrë të konsiderueshme furnizon Ukrainën me sisteme armësh dhe është, mendoj, furnizuesi më i madh i armëve në përgjithësi, ka biznesmenët e saj që bëjnë me kënaqësi biznes në Rusi,” tha ai.
Sipas ministrit, më shumë se 1,600 subjekte gjermane vazhdojnë të jenë të pranishme në Rusi dhe edhe Dhoma Gjermano-Ruse e Tregtisë e mbështet këtë marrëdhënie ekonomike.
Ai iu referua gjithashtu Forumit Ekonomik të Shën Petersburgut, ku, sipas tij, kompani të mëdha shprehën shqetësimin se Rusia nuk mund të lihet tërësisht në duart e Kinës dhe Azisë.
“Është e nevojshme të mendojmë përpara dhe të mbrojmë investimet tona,” tha ministri.
________________
Intervista origjinale me Juraj Blanár – Parlamentní Listy
Përgatiti: Argumentum.al
