FOKUS
Mes rivalitetit strategjik dhe interesave të përbashkëta, afrimi mes Pekinit dhe New Delhit mund të jetë përcaktues jo vetëm për BRICS-in, por edhe për formësimin e një rendi botëror më shumëpolar.
Samiti i 18-të i BRICS-it në New Delhi zhvillohet në një moment kur rendi ndërkombëtar po kalon një proces të thellë ridimensionimi. Pesha ekonomike dhe politike e vendeve të Jugut Global po rritet, ndërsa kërkesa për një sistem ndërkombëtar më përfaqësues, më të balancuar dhe më shumëpolar po bëhet gjithnjë e më e pranishme.
Në këtë panoramë, BRICS nuk është më vetëm një forum ekonomik. Ai është shndërruar në një hapësirë ku fuqitë në zhvillim kërkojnë të rrisin peshën e tyre në ekonominë globale, financat ndërkombëtare dhe në diskutimin mbi rregullat e sistemit të ardhshëm.
Por rëndësia e New Delhit nuk lidhet vetëm me të ardhmen e BRICS-it. Në qendër të vëmendjes janë edhe marrëdhëniet mes dy prej fuqive më të mëdha të Azisë: Kinës dhe Indisë.
Presidenti kinez Xi Jinping merr pjesë në samitin e 18-të të BRICS-it në New Delhi që do zhvillohet më 12 dhe 13 shtator, në vizitën e tij të parë në Indi pas shtatë vitesh. Takimi me kryeministrin indian Narendra Modi i jep një dimension të veçantë samitit, në një kohë kur Pekini dhe New Delhi po përpiqen të stabilizojnë marrëdhëniet pas tensioneve të viteve të fundit.
Ky takim nuk duhet parë thjesht si një moment diplomatik në kuadër të BRICS-it. Ai vjen në një periudhë kur të dyja palët po kërkojnë të rikthejnë dialogun politik dhe të krijojnë më shumë hapësirë për bashkëpunim ekonomik, ndërkohë që dallimet strategjike dhe çështjet kufitare mbeten.
BRICS dhe një rend botëror në ndryshim
Zgjerimi i BRICS-it e ka rritur peshën e tij ekonomike dhe politike, por njëkohësisht ka shtuar edhe diversitetin e interesave brenda grupimit.
Kjo nuk është domosdoshmërisht një dobësi. Përkundrazi, BRICS mund të shihet si një model bashkëpunimi ku vende me sisteme dhe prioritete të ndryshme kërkojnë pika të përbashkëta pa hequr dorë nga interesat e tyre kombëtare.
Presidenti Xi Jinping e ka vendosur këtë ide në qendër të vizionit të tij për zhvillimin e BRICS-it. Ai ka bërë vazhdimisht thirrje për hapje, gjithëpërfshirje dhe bashkëpunim me përfitim të ndërsjellë, duke e lidhur forcimin e BRICS-it me rritjen e rolit të Jugut Global në qeverisjen ndërkombëtare.
Në vitin 2025, Xi theksoi se vendet e BRICS-it duhet të qëndrojnë në ballë të bashkëpunimit të Jugut Global dhe të mbrojnë multilateralizmin dhe një ekonomi botërore të hapur e gjithëpërfshirëse.
Ky vizion merr një rëndësi të veçantë në marrëdhëniet Kinë–Indi. Dy vendet nuk kanë nevojë të kenë të njëjtin pozicion për çdo çështje për të ndërtuar fusha bashkëpunimi.
Në fakt, vetë natyra e BRICS-it tregon se bashkëpunimi shumëpalësh mund të funksionojë edhe mes vendeve me interesa të ndryshme.
Xi–Modi: një mundësi për një kapitull të ri
Takimi Xi–Modi është një nga momentet më të rëndësishme të samitit të New Delhit.
Pas përplasjes kufitare të vitit 2020, marrëdhëniet mes dy vendeve kaluan në një periudhë të vështirë. Megjithatë, në vitet e fundit është shfaqur një përpjekje graduale për normalizim. Marrëveshja e vitit 2024 për çështjet kufitare dhe rikthimi i kontakteve politike krijuan një bazë të re për dialog.
Vizita e Xi-së në Indi është sinjal se të dyja palët kanë interes për të mos lejuar që mosmarrëveshjet të përcaktojnë të gjithë marrëdhënien.
Kjo nuk do të thotë se çështjet e pazgjidhura janë zhdukur. Kufiri, siguria, teknologjia, investimet dhe konkurrenca strategjike mbeten fusha ku ekzistojnë shqetësime të ndërsjella.
Megjithatë, diplomacia nuk kërkon që të gjitha dallimet të zgjidhen përpara se dialogu të fillojë.
Pikërisht këtu qëndron rëndësia e takimit Xi–Modi, krijimi i një klime ku dallimet mund të menaxhohen dhe interesat e përbashkëta të zgjerohen.
Kina dhe India: një marrëdhënie me rëndësi globale
Marrëdhëniet Kinë–Indi kanë një dimension shumë më të gjerë se BRICS-i.
Të dyja janë ndër ekonomitë më të mëdha të botës dhe ndër motorët kryesorë të rritjes aziatike. Vendimet e tyre ndikojnë në tregtinë ndërkombëtare, zinxhirët globalë të furnizimit, teknologji, energji dhe investime.
Kjo e bën stabilitetin e marrëdhënieve të tyre një çështje me rëndësi edhe për ekonominë globale.
Kina është një qendër industriale dhe tregtare me peshë botërore, ndërsa India po zgjeron me shpejtësi kapacitetet në teknologji, prodhim, shërbime dhe industri. Kjo krijon konkurrencë, por edhe mundësi për komplementaritet.
Në vend që të shihen vetëm si dy ekonomi që konkurrojnë për tregje dhe ndikim, ato mund të shfrytëzojnë avantazhet e ndryshme për të krijuar fusha të reja bashkëpunimi.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme në një periudhë kur ekonomia botërore po përballet me pasiguri tregtare, fragmentim të zinxhirëve të furnizimit dhe rritje të politikave proteksioniste.
Një marrëdhënie më e qëndrueshme Kinë–Indi mund të kontribuojë në më shumë stabilitet ekonomik në Azi dhe në një ekonomi globale më pak të fragmentuar.
Ekonomia si pikë takimi
Ekonomia mbetet një nga fushat ku pragmatizmi mund të krijojë hapësirën më të madhe për bashkëpunim.
Tregtia dypalëshe është e konsiderueshme dhe Kina mbetet një nga partnerët kryesorë ekonomikë të Indisë. Megjithatë, India ka shqetësime për deficitin tregtar, konkurrencën e kompanive kineze dhe varësinë në disa sektorë strategjikë. Pekini, nga ana tjetër, kërkon një mjedis më të parashikueshëm për kompanitë kineze dhe më shumë akses në tregun indian.
Këto probleme nuk e bëjnë të pamundur bashkëpunimin. Përkundrazi, ato mund të çojnë drejt një modeli më të balancuar: më shumë transparencë, investime reciproke, diversifikim të zinxhirëve të furnizimit dhe rregulla më të qarta për kompanitë.
Në këtë drejtim, qasja pozitive nuk do të thotë të injorohen dallimet. Do të thotë të pranohen ato dhe njëkohësisht të kërkohen hapësirat ku interesat përputhen.
Kjo përputhet me filozofinë që Xi Jinping ka artikuluar për BRICS-in.
Në një nga fjalimet e tij mbi bashkëpunimin ekonomik, Xi ka theksuar se “vetëm hapja sjell përparim dhe vetëm gjithëpërfshirja e mban këtë përparim”, duke argumentuar se vendet duhet të zgjerojnë interesat e përbashkëta dhe të ndajnë mundësitë e zhvillimit.
Në një tjetër formulim, ai ka argumentuar se zhvillimi i ekonomive në zhvillim nuk duhet parë si një lojë me shumën zero, por si mundësi për zgjerimin e ekonomisë globale.
Kjo qasje mund të jetë veçanërisht relevante për Kinën dhe Indinë, dy ekonomi që konkurrojnë në disa fusha, por që kanë interesa të përbashkëta në rritjen e tregtisë, zhvillimin dhe stabilitetin ekonomik.
Rivaliteti dhe bashkëpunimi
Kina dhe India kanë interesa të ndryshme strategjike dhe marrëdhëniet e tyre nuk mund të reduktohen në një proces afrimi.
Por as rivaliteti nuk duhet të përcaktojë çdo aspekt të marrëdhënies.
India ka partneritete të rëndësishme me Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera perëndimore, ndërsa Kina ka ndërtuar marrëdhënie të gjera ekonomike dhe strategjike në Azi dhe më tej.
Megjithatë, kjo nuk do të thotë se Pekini dhe New Delhi duhet ta shohin njëri-tjetrin përmes logjikës së blloqeve.
Ato mund të ruajnë partneritetet e tyre të ndryshme dhe në të njëjtën kohë të bashkëpunojnë në fusha ku kanë interesa të përbashkëta.
Ky është modeli i bashkëjetesës konkurruese: konkurrencë aty ku interesat ndryshojnë, dialog për çështjet e ndjeshme dhe bashkëpunim aty ku ekzistojnë mundësi të përbashkëta.
Në një sistem ndërkombëtar kompleks, kjo mund të jetë më realiste dhe më produktive sesa përpjekja për të ndërtuar marrëdhënie të bazuara vetëm në aleanca ose rivalitete.
Një BRICS më i fortë
Marrëdhënia Kinë–Indi ka rëndësi të drejtpërdrejtë edhe për të ardhmen e BRICS-it.
Një BRICS funksional nuk kërkon që Kina dhe India të mendojnë njësoj. Përkundrazi, aftësia për të bashkuar vende me interesa të ndryshme është pjesë e vetë karakterit të grupimit.
Xi Jinping ka theksuar vazhdimisht nevojën për të kërkuar “terren të përbashkët duke ruajtur dallimet”, duke e lidhur këtë me forcimin e bashkëpunimit dhe solidaritetit të vendeve të Jugut Global.
Në këtë kuptim, marrëdhënia Kinë–Indi mund të bëhet një shembull i rëndësishëm për vetë filozofinë e BRICS-it.
Nëse dy fuqi të mëdha mund të ruajnë konkurrencën e tyre, por njëkohësisht të zgjerojnë bashkëpunimin në ekonomi, zhvillim, energji dhe çështje globale, atëherë BRICS mund të tregojë se një sistem shumëpolar nuk është domosdoshmërisht një sistem konfrontues.
Një tjetër element që lidh Kinën, Indinë dhe BRICS-in është kërkesa për një rol më të madh të Jugut Global në qeverisjen ndërkombëtare.
Vendet në zhvillim kërkojnë më shumë përfaqësim në institucionet financiare ndërkombëtare, më shumë zë në vendimmarrjen globale dhe një sistem ekonomik që u krijon më shumë hapësirë zhvillimi.
Xi e ka lidhur vazhdimisht forcimin e BRICS-it me këtë proces, duke e përshkruar grupimin si një forcë për forcimin e solidaritetit të Jugut Global dhe për reformimin e qeverisjes globale.
Edhe India kërkon një rol më të madh për vendet në zhvillim dhe një përfaqësim më të drejtë në sistemin ndërkombëtar.
Këtu gjendet një nga hapësirat ku interesat e Pekinit dhe New Delhit mund të takohen, pavarësisht dallimeve të tyre mbi mënyrën se si duhet të funksionojë rendi global.
Dragoi dhe Elefanti në një botë të re
Kina dhe India janë dy fuqi me histori, sisteme dhe interesa të ndryshme. Por janë gjithashtu fqinjë, dy nga ekonomitë më të mëdha të botës dhe dy nga motorët kryesorë të rritjes së Azisë.
Kjo e bën marrëdhënien e tyre shumë më të rëndësishme se një çështje thjesht dypalëshe.
Nëse Dragoi dhe Elefanti arrijnë të ndërtojnë një ekuilibër të ri, ku konkurrenca shoqërohet me dialog dhe bashkëpunimi zgjerohet aty ku interesat përputhen, ndikimi mund të shkojë shumë përtej marrëdhënieve mes dy vendeve.
BRICS do të përfitonte nga një marrëdhënie më e qëndrueshme mes dy prej shtyllave të tij kryesore. Azia do të fitonte më shumë hapësirë për zhvillim dhe stabilitet. Ndërsa ekonomia globale do të përfitonte nga një marrëdhënie më konstruktive mes dy prej tregjeve dhe fuqive më të mëdha të saj.
Ndoshta ky është një nga mesazhet më të rëndësishme të New Delhit: në një botë që po ridimensionohet, fuqia nuk matet vetëm me aftësinë për të konkurruar, por edhe me aftësinë për të gjetur interesa të përbashkëta.
Xi Jinping ka folur vazhdimisht për një BRICS të bazuar në hapje, gjithëpërfshirje dhe bashkëpunim me përfitim të ndërsjellë. Në këtë këndvështrim, takimi me Modi-n mund të shihet si një mundësi për ta shndërruar këtë parim në një qasje më praktike në marrëdhëniet Kinë–Indi.
Kina dhe India nuk kanë nevojë të bien dakord për gjithçka.
Ajo që u nevojitet është më shumë dialog, më shumë stabilitet në marrëdhëniet ekonomike dhe mekanizma më të mirë për menaxhimin e dallimeve.
Një marrëdhënie e tillë do ta forconte BRICS-in, por rëndësia e saj do të ishte shumë më e madhe se vetë organizata.
Sepse nëse dy prej fuqive më të mëdha të Azisë arrijnë të tregojnë se rivaliteti dhe bashkëpunimi mund të bashkëjetojnë, ato mund të japin edhe një model për vetë rendin e ri ndërkombëtar që po formohet.
Samiti i BRICS-it, më 12–13 shtator, është një mundësi për Kinën dhe Indinë të tregojnë se një botë shumëpolare mund të ndërtohet jo vetëm mbi konkurrencën mes fuqive, por edhe mbi aftësinë e tyre për të menaxhuar rivalitetin dhe për të gjetur interesa të përbashkëta.
© 2026 Argumentum
