REAL POLITIK NR. 132
11 – 30 SHTATOR 2026
Komente “ flash” mbi 4 ngjarjet kryesore diplomatike, shqip dhe shkurt, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur, Mjeshtër i Madh në Diplomaci
1.Rroftë OKB-ja! Më 28 Shtator përfunduan dy veprimtaritë më të rëndësishme të Sesionit të 81 të Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së: Java e Nivelit më të lartë dhe Debati i Përgjithshëm; aty folën 98 Presidentë, 44 Kryeministra dhe dhjetra ministra të jashtëm. Logoja e sesionit ishte “Rivendosja e besimit, menaxhimi i transformimit: Një OKB që realizon për të gjithë”
Ky sesion dëshmoi se pavarësisht nga mangësitë dhe dështimet, OKB-ja mbetet e pazëvendësueshme.
Natyrisht, liderët e shteteve kanë të drejtën e tyre të kritikojnë, të shprehin rezerva dhe kundërshtime ndaj OKB-së, agjencive të saj; por jo duke u larguar prej tyre, as duke zbehur dhe duke çmontuar diplomacinë shumëpalëshe; por duke e përmirësuar, reformuar dhe çimentuar OKB-në në të gjitha komponentët. Këtë e ka kuptuar edhe Presidenti Trump, i cili e ka vlerësuar përvojën dhe strukturat e saj komplekse; madje ka deklaruar se Këshilli i Gazas nuk synon mbivendosjen dhe zëvendësimin e OKB-së. Një pohim i mirëpritur që premton për të ardhmen e OKB-së, si alternativë e pazëvendësueshme për paqen, sigurinë dhe stabilitetin në botë. Siç e ka thënë edhe ish Sekretari i Përgjithshëm i OKB-së, i ndjeri Kofi Annan, “ e vetmja alternativë në këtë botë të ndarë është një Organizatë e Vërtetë e Kombeve të Bashkuara”. Me këtë bindje dhe logjikë, krahas shumë homologëve të tjerë, Presidenti francez Macron në fjalën e tij më 24 Shtator në tribunën e lartë të Pallatit të Xhamit e mbrojti OKB-së, duke deklaruar se vetëm ajo mund të shmangë “ moskthimin në ligjin e xhunglës në marrëdhëniet e sotme ndërkombëtare; sepse ndodhemi në momente kur duhet të zgjedhim midis një bote të sunduar nga forca dhe shtrëngimi dhe një shoqërie të qytetëruar; Rroftë OKB-ja”!
Sa i takon vendit tonë, paraqitja e sivjetshme ishte më e dobta në 36 vitet e fundit për mesazhet pa vend që përcolli dhe Zero takime të larta diplomatike; aq sa nuk kuptohet përse shkoi Kryeministri Rama; mbasi mjaftonte Ministri i Jashtëm Hoxha, i cili është “si në shtëpinë vet” atje mbasi ka për dy mandate Përfaqësuesi ynë i Përhershëm në OKB. Kancelari Merz nuk shkoi në Nju Jork vetëm për shkak të zgjedhjeve në një land më të vogël se Shqipëria; ndërsa te ne “kanë plasur ujrat e zeza” gjithandej, por Rama prapë vazhdon “business as usual”!
2. Një G – 2? Kjo pyetje shtrohet pas takimit midis Presidentëve Trump – Xi jinping më 24 Shtator në Uashington. Doemos, se janë fuqitë më të mëdha politike, ekonomike, ushtarake, që zenë edhe 60 për qind të tregtisë botërore. Tërhoqi vëmendjen deklarimi i Presidentit Xi dy vendet duhet të bashkëpunojnë dhe jo të bëjnë një luftë ku njeri të fitojë dhe tjetri të humbasë. Duke rikujtuar Tukididin e famshëm me historinë e luftës së Athinës ndaj Spartës, ashtu edhe SHBA-të si fuqia më e madhe sot nuk duhet të pengojnë Kinën si superfuqia në ngritje. Edhe pse nuk mund të pritej ndonjë arritje, zgjatja dy mujore e armëpushimit tregtar dhe tarifor, ulja me 30 miliard e taksave doganore, vendosja e një telefoni të kuq midis dy presidentëve për Inteligjencën Artificiale dhe takimet e ardhëshme ishin rezultate të rëndësishme të asaj vizite.
3. Putin në Miami! Ftesa e Presidentit Trump për Presidentin Putin në Samitin e G-20 më 14 – 15 Dhjetor ka gjetur jehonë të madhe ndërkombëtare. BE-ja dhe shumë vende të tjera u tronditën, se sipas tyre, në vend të lëshimeve të tilla, ndaj Putinit do forcuar dara shtrënguese. Mirëpo, parë me realizëm, prania e tij në Samitin e G-20 mund të rezultojë e dobishme, sepse do ketë mundësi të mëdha për të biseduar direkt midis tij dhe liderëve perendimorë, diçka që ndryshe nuk mund të ndodhte. Kësisoj, BE-ja mund të përparojë për të gjetur vendin e saj të munguar në tryezën e negociatave SHBA – Rusi për armëpushim dhe paqe. Të paktën do të bisedohet lidhur me eksportin e grurit në Detin e Zi, tërheqjen nga sulmet mbi infrastrukturën energjitike, objekte civile, etj dhe hapa të tjerë të dobishëm.
4. Vendim i paralajmëruar
Dënimi i 4 liderëve të Ish UÇK-së nga Dhomat e Specializuara të Kosovës në Hagë ka ndezur debatet dhe diskutimet edhe mbi rolin e BE-së në Ballkanin Perendimor në gati 30 vitet e fundit, sidomos pas konfliktit në Kosovë. Mirëpo, në këto debate vërehet prirja për ta trajtuar këtë ngjarje të trishtë të shkëputur nga dinamikat gjeopolitike të këtyre tre dekadave dhe interesat Realpolitike; gjithashtu, gabimisht vijojmë t‘i shohim BE-në dhe SHBA-të me syzet e viteve 90, duke shpërfillur ndryshimet tektonike që kanë ndodhur në strategjinë, sfidat dhe dinamikat e tyre strategjike. Ishte i paralajmëruar sepse idenë mbi rezolutën e KiE-së më 2011 dhe ngritjen më vonë të Dhomave të Specializara për Kosovën e dhanë pikërisht aleatët tanë, SHBA-të dhe BE-ja. Kjo nisur nga mendimi se Kosova ishte bërë e pavarur, po fillonte dialogun politik dhe se tani kërkohej që drejtësia të thoshte fjalën e vet edhe ndaj krimeve të mundshme të liderëve të UÇK-së, kërkesë kjo e Rusisë dhe Serbisë. Terrenin e kishte përgatitur me kohë Prokurorja Carla del Ponte dhe Raporti me shumë akuza i Senatorit zviceran. Ishte koha kur SHBA dhe sidomos BE-ja ishin ne kulmin e diplomacisë së tyre qetësuese ose të “kulaçit” ndaj Rusisë dhe Serbisë, ndërkohë që ndaj Kosovës filluan dhe vazhdojnë me diplomacinë shtrënguese dhe sanksionuese ose “ të kërbaçit” Ndaj ne ishim të pafuqishëm të ndërhynim në këto procese politike, diplomatike dhe sidomos gjyqësore. Kur aleatët tanë na e kanë bërë të qartë me kohë se individët nuk mund të njehsohen me gjithë UÇK-në dhe se të gjithë janë të barabartë përpara ligjit.
Ndaj as deputetët tanë më 2011 dhe as më 2015 nuk mund të ndryshonin gjë, vetëm se do të prishnin punë me aleatët, do të dëmtonin imazhin e arritur dhe Kosova do të ngecej në procesin e njohjeve dhe konsolidimit të shtetit. Ajo çka mbetet tani në fushën juridike është ndryshimi i strategjisë së mbrojtjes, gjetja e avoketërve të zot dhe provave që kudërshtojnë dënimin e liderëve të UÇK-së. Për këtë të punohet pa bujë dhe zhurmë, në mënyrë diskrete, me partnerët tanë dhe shërbimet e tyre. Duke vepruar bashkë si Tirana edhe Prishtina, me shpresën se kjo e fundit do t’i japë fund shpejt krizës së gjatë institucionale. Kujdes, tani aleatët tanë shohin me çdo vend, edhe me Kosovën dhe Serbinë interesat, pastaj vlerat dhe parimet!
© 2026 Argumentum
