FOKUS
Brukseli foli për zgjerim, unitet dhe pajtim, por koncerti hapës i Forumit të Zgjerimit të BE-së, më 15 nëntor, solli në skenë një simbol të nacionalizmit serb. Interpretimi instrumental i këngës “Oj Kosovo, Kosovo”, me pretendime territoriale ndaj Kosovës, ekspozoi kontrastin mes mesazhit evropian dhe narrativave që vazhdojnë të ushqejnë tensionet në Ballkan.
Mbrëmja që synonte të simbolizonte unitetin dhe bashkëpunimin evropian në kuadër të Forumit të Zgjerimit të BE-së në Bruksel, u shoqërua me një episod që ngjalli reagime të forta në rajon. Gjatë koncertit hapës u interpretua melodia e këngës serbe “Oj Kosovo, Kosovo”, një kompozim i vitit 1989, e njohur për përmbajtjen e saj nacionaliste dhe pretendimet territoriale serbe ndaj Kosovës.
Koncerti, i titulluar “Melodies of Unity: Harmonies from the European Crossroads”, synonte të përcillte idenë e një Evrope të bashkuar përmes muzikës dhe kulturave të vendeve që synojnë anëtarësimin në BE. Por përzgjedhja e melodisë për të përfaqësuar Kosovën prodhoi një kontradiktë të fortë me vetë frymën e aktivitetit.
Kënga u interpretua në version instrumental, pa tekstin që përmban pretendimin se Kosova është pjesë e Serbisë dhe se nuk duhet të hiqet dorë prej saj. Megjithatë, titulli dhe simbolika historike e saj janë të njohura në diskursin nacionalist serb. Kështu, një aktivitet i konceptuar si promovim i unitetit evropian u gjend përballë një mesazhi që rikthen në vëmendje konfliktin dhe pretendimet territoriale.
Reagimi nga Prishtina ishte i menjëhershëm. Ambasadori i Kosovës në Belgjikë, Agron Bajrami, e cilësoi përfshirjen e këngës në program si të papranueshme, duke kërkuar shpjegim nga Komisioni Evropian se si ishte përzgjedhur dhe miratuar repertori.
Ndërkohë, kryenegociatori i Kosovës me Bashkimin Evropian, Jeton Zulfaj, e quajti interpretimin skandaloz dhe të papranueshëm, duke theksuar se një aktivitet evropian kushtuar zgjerimit nuk mund t’i japë hapësirë nacionalizmit serb.
Edhe raportuesi i Parlamentit Evropian për Kosovën, Riho Terras, kërkoi shpjegime për atë që ndodhi, duke ngritur si mundësi një provokim të qëllimshëm ose një mungesë të theksuar njohurish.
Komisionerja evropiane për Zgjerimin, Marta Kos, shprehu keqardhje për zgjedhjen e muzikantëve dhe u distancua nga mesazhi i këngës, duke deklaruar se ajo nuk përfaqëson qëndrimin e Komisionit Evropian dhe as qëndrimin e saj personal për Kosovën dhe historinë e saj. Komisioni, sipas një përgjigjeje për Radio Evropa e Lirë, bëri të ditur se kënga ishte zgjedhur nga muzikantët dhe nuk ishte miratuar prej tij.
Por çështja nuk mbyllet me një distancim institucional.
Një koncert i organizuar në kuadër të një forumi zyrtar të Komisionit Evropian nuk është thjesht një performancë muzikore. Në aktivitete të këtij niveli, programi, përfaqësimi dhe simbolika janë pjesë e mesazhit institucional. Përzgjedhja e një kënge me përmbajtje të tillë, për më tepër në një aktivitet që synon të promovojë marrëdhëniet e mira fqinjësore, ngre pikëpyetje serioze mbi përgjegjësinë e organizatorëve dhe kujdesin e treguar ndaj ndjeshmërive historike e politike të rajonit.
Kryeministri shqiptar Edi Rama, gjatë forumit, iu referua këtij episodi duke theksuar se fushëbetejat mesjetare nuk duhet të shndërrohen në thirrje për mobilizim dhe fantazi politike të së tashmes. Një mesazh që rikthen në qendër nevojën për të mos e përdorur historinë si instrument për të ushqyer konfliktet e reja.
Në një rajon ku dialogu Kosovë-Serbi mbetet i vështirë dhe normalizimi i marrëdhënieve është ende një nga kushtet kryesore të perspektivës evropiane, simbole të tilla nuk mund të trajtohen si zgjedhje të zakonshme artistike. Kultura dhe muzika meritojnë të jenë ura komunikimi, jo mjete për të përcjellë pretendime politike mbi sovranitetin e një shteti tjetër.
Incidenti i Brukselit nxjerr në pah edhe një kontradiktë më të gjerë në qasjen evropiane ndaj Ballkanit. Nga vendet e rajonit kërkohet vazhdimisht distancim nga nacionalizmi, respekt për fqinjët dhe angazhim për pajtim. Por këto standarde duhet të jenë të pranishme edhe në vetë aktivitetet e institucioneve evropiane. Përndryshe, mesazhi i unitetit rrezikon të mbetet vetëm një formulë ceremoniale.
Serbia ka të drejtën të ruajë traditat, kulturën dhe kujtesën e saj historike. Por kjo nuk mund të shërbejë si justifikim për normalizimin e narrativave që vënë në pikëpyetje sovranitetin e Kosovës. Po aq problematike është kur këto narrativa, pavarësisht nëse përfshihen qëllimisht apo nga pakujdesia, gjejnë hapësirë në skena institucionale evropiane.
Propaganda nacionaliste nuk ka nevojë gjithmonë për podiume politike. Ndonjëherë mjafton një melodi, një skenë dhe një moment pakujdesie për t’i dhënë asaj jehonë përtej kufijve.
Brukseli mund të flasë për pajtim dhe të shprehë keqardhje për atë që ndodhi. Por besueshmëria e mesazhit evropian kërkon më shumë se deklarata. Ajo kërkon që uniteti, respekti për sovranitetin dhe fqinjësia e mirë të mos jenë vetëm fjalë në programet e konferencave, por parime që mbrohen edhe në praktikë.
© 2026 Argumentum




















































