Zoran Meter-geopolitika.news[i]
Putini ende vazhdon të jetë i bindur se është i aftë të bëjë luftë sfilitëse pa marrë parasysh problemet që i shkaktojnë sulmet ukrainase në thellësi të Rusisë. Gjithashtu duket qartë se beson – duke patur parasysh se të gjithë e kanë kuptuar qartësisht se do të jetë Perëndimi, dhe jo Kievi, ai që do të investojë miliarda euro të mira për rinovimin e Ukrainës pas luftës – dhe se ky fakt real do t’a detyrojë Perëndimin për një përfundim të shpejtë të luftës duke e detyruar Zelenskin të pranojë kushtin kryesor të Moskës – tërheqjen e ushtrisë ukrainase nga pjesa e mbetur e Donbasit. A mos është duke gabuar rrezikshëm?
Media amerikane The New Yorker publikoi me 15 korrik tekstin me titull: “Si i solli Ukraina luftën Rusisë”, në të cilin flitet për ndryshimin e ecurisë së luftës ukrainase në favor të Kievit. Ndërsa Moska gëzon superioritet dominues në fushën e aftësive me largësi të madhe, përparimi i para pak kohëve në aftësinë ukrainase të dronëve dhe raketave i ka bërë të mundur Kievit të kapërcejë hendekun dhe të shpjerë luftën në Moskë, ndërsa sulmet nëpër rafineritë ruse në mbarë vendin i sjellin dëme ekonomisë ruse dhe e kërcënojnë stabilitetin e Rusisë, nën drejtimin e Vladimir Putinit, stabilitet i ndërtuar me dhjetëvjeçarë të tërë. Çfarë e ka shkaktuar këtë ndryshim qëndrimi nga ana e Perëndimit?
Megjithatë, me tekstin e lartpërmendur, polemizoi të premten me 17 korrik media e specializuar amerikane Nacional Security Journal (NSJ), e cila për këtë, mes tjerash, u drejtohet edhe fjalëve “të gjeneralit më të respektuar ukrainas” i cili paralajmëron se “Rusia mund të përgjigjet me fuqi të njëjtë apo më të madhe”.
Është fjala për ish komandantin e ushtrisë ukrainase Valerij zalluzhni (momentalisht ambasdaor i Ukrainë snë britaninë e Madhe) dhe teksin e tij të datës 8 korrik në The Telegrafin britanik me titull “Mos supozoni se Rusia do ta humbë luftën”. Kësaj i jemi referuar edhe në analizën tonë me titull: “A pati sukses Samiti i NATO-s; përse Zalluzhni thotë se Rusia nuk po e humbet luftën”. (Shënim: kjo analizë është publikuar edhe në portalin tonë: https://www.argumentum.al/a-ishte-i-suksesshem-samiti-i-nato-s-pse-zaluzhnyi-thote-se-rusia-nuk-po-e-humbet-luften-a-eshte-afer-paqja/) Në këtë analizë kemi shkruar edhe këtë: “Rusia për pëson dëme, ndërsa Putini akoma bën me dije se konflikti nuk do të përshkallëzohet dhe se Rusia vazhdon të jetë e hapur për negociata. Por thotë edhe se ai do të forcohet, ose nga “operacion special luftarak” do të shndërrohet në luftë të vërtetë- çfarëdo që të thotë kjo, sepse edhe deri tani nuk është luftuar me llastiqe. Ukrainasit e dinë më mirë se të gjithë se çfarë dëshiron të thotë Putini me këto fjalë”.
A po kthehet fati i luftës në favor të Ukrainës?
Media amerikane e specializuar kryesisht është dakord me konstatimin e mësipërm (në hyrje) të The News Yorker-it për të cilin nuk ka dhe as mund të ketë dyshime. Për më shumë! Bie dakord edhe me pjesën tjetër të tesktit të cilin e ritregon si më poshtë:
The New Yorker-i kujton se në vitin 2025 (dhe ardhjen e Donald Trumpit në pushtet në ShBA) Ukraina nuk zotëronte mjete për sulme në thellësi pas vijave të armikut, ndërkohë përballej me ndalimin e ish presidentit amerikan Joe Biden për të përdorur për këtë qëllim raketat amerikane HIMERS, gjë për të cilën Gjermania madje refuzonte t’i dërgonte Ukrainës raketet e saj Taurus (ndalimi është ende në fuqi). Kujtoj se raketa me cilësi të ngjashme i ka dërguar Ukrainës Britania e Madhe (Storm Shadow) dhe Franca (SCALP).
Të gjithë kufizimet e mësipërme të cilëve Kievi duhej t’u përmbahej, e detyruan për ndërtimin e armëve të saj me largësihedhje të madhe, gjë që e financoi Perëndimi. (Guxoj të them madje jo vetëm e ka financuar, por edhe e ka mbështetur me zgjidhje teknike moderne dhe me njohuri të cilët Ukraina me siguri nuk i kishte edhe përkundër ekspertëve të saj të lartë në sferën e industrisë mbrojtëse).
Gjermania ka ndarë 300 milionë euro për zhvillimin e aftësive ukrainase për goditje në thellësi, Hollanda ka premtuar edhe 500 milionë euro shtesë për zhvillimin e armëve vendase, ndërsa Komisioni Europian para pa kohësh ka premtuar 4 miliardë euro për zhvillimin e teknologjisë së avancuar në Ukrainë. Më tej, Shtetet e Bashkuara të Amerikës vijuan t’i jepnin të dhëna informative “gjë që ishte kryesore për fushatën e goditjeve në largësi të mëdha kundër Rusisë”… “Për goditje në largësi të mëdha duhen llogaritur flurudha e predhës, lartësia, si të anashkalohet sistemi i mbrojtjes antiajrore të kundërshtarit” tha Mykola Bielieskov, analist për mbrojtjen në Kiev. “Për këtë ShBA-të vazhdojnë të jenë edhe më tej të nevojshme”.
Frytet e kësaj pune nisën të manifestoheshin në vitin 2025 me dronë të largësihedhjes së mesme FP-1 dhe FP-2.
FP-1 të cilin e ka zhvilluar Fire Point, prodhuesi më i madh ukrainas i dronëve, është në përdorim prej disa vitesh, por me ardhje të madhe të mjeteve perëndimore, prodhimi rritet shpejt. Zhvillimi që ka sjellë më shumë vëmendje ka qënë soje projektili FP-5 Flamingo.
Teksti i The New Yorker-it gjithashtu ia faturon këtë ndryshim emërimit të Mihail Fedorovit si ministër i mbrojtjes së Ukrainës, i cili e ndryshoi taktikën ukrainase në fushën e luftës duke goditur shënjestra pas linjës së kontaktit.
Rezultati i kësaj fushate të re është ndjekur në mënyrë të detajuar në pothuajse të gjithë publikimet perëndimore. Rusia tani ka probleme me mungesa të karburanteve, logjistika është shënjestër e sulmeve në prapavijën ruse, ndërsa tankerët në detin Azov janë shënjestër e dronëve ukrainas.
Si rezultat i kësaj predispozicioni për luftën në Rusi është përkeqësuar, ndërsa zyrtarët perëndimore janë më të sigurtë se kurrë për shanset e Ukrainës në luftë.
Shume heret për të festuar
Ja ku nuk bie dakord media e specializuar NSJ me tekstin e medias njujorkeze.
Ajo, si edhe shumë analiza të tjera nga Perëndimi, theksojnë tejet shumë aftësinë e goditjeve në largësi të mëdha, dhe lënë pas dore shumë detaje me rëndësi, nënvizon NSJ. Nuk ka dyshim se aftësitë e largësihedhjeve të mëdha janë të rëndësishme, por nuk janë ato që vendosin rezultatin e luftërave moderne. Ruisia në këto katër vitet e fundit e ka goditur Kievin dhe çdo qytet tjetër të madh ukrainas, përfshirë edhe rafineritë e naftës, qendrat industriale dhe infrastrukturën energjetike, por Ukraina gjithsesi nuk shfaq shenja të një dorëzimi të afërt.
Megjithatë, për disa arësye që dinë ata, analistët presin që Rusia të kapitullojë edhe përkundër faktit se ka shumë burime dhe se e udhëheq një diktator i cili nuk është se shqetëoshet shumë për predispozicionin e masave të gjëra popullore.
Për gabimin e këtij qëndrimi ka paralajëmruar edhe ish gjenerali ukrianas dhe ish komandanti i përgjithshëm Valerij Zalluzhni.
“Sulmet gjithnjë e më të efektshme ukrainase kundër logjistikës ruse dhe infrastrukturës kritike i kanë imponuar Moskës shpenzime të mëdha. Por këto sulme janë të shtrenjta, teknologjikisht kërkues dhe në fund të fundit reciproke…”
Rusia ruan aftësinë për goditje kundërpërgjigje me fuqi të njëjtë ose më të madhe. Asnjëra palë nuk mund të mbështetet në këtë formë luftimi në mënyrë që të arrijë një rezultat stretegjikisht vendimtar. Medgjithëse përparimi i Ukrainës në aftësitë e lërgësiheshjes së madhe nuk duhet të anashkalohet, do të ishte e gabuar, ose, sikur pohon Zalluzhni, madje edhe e rrezikshme, të këmbëngulet se vetëm me këto aftësi mund të fitohet lufta.
Përpara është beteja e vështirë
Në të vërtetë Ukraina e ka përmbysur ecurinë e luftës, por vetëm nëse anashkalojmë shumë alarme ajrore të cilët momentalisht mund të dëgjohen në Ukrainë.
Ministri i lartpërmendur i mbrojtjes Fedorov, me prirje vizionare dhe reformiste, sapo është larguar nga detyra mbas vetëm gjashtë muajsh në këtë pozitë, gjë që ka shkaktuar përshtjellim dhe pakënaqësi në radhët e ukrainasve të zakonshëm, të cilët kanë dalë në rrugë për të protestuar kundër këtij vendimi të Volodimir Zelenskit.
(Sikurse shkruan sot, me 17 korrik, media ukrainase Strana, protestat kundër largimit të Fedorovit ka dy ditë që zgjasin dhe janë zhvilluar në Kiev, Mikolaiv, Lucka, Poltava, Kropivnicko dhe Ivano-Frankivsk).
Vendi po përballet me mungesë kritike të fuqisë punëtore, një pjesë e rëndësishme e popullsisë jeton jashtë shtetit dhe pakkush është i gatshëm për tu kthyer. Ndërkohë, shumë meshkuj të aftë i largohen rekrutimit, sepse oficerët e rekrutimit i marrin njerëzit nëpër rrugë dhe i dërgojnë drejt e në front.
“Mos u mashtroni. Edhë përkundër radhëve të gjata në pikat e karburantit, edhe përkundër pakënaqësisë së popullsisë, edhe përkundër sulmeve kundër rafinerive dhe anijeve me ngarkesë, lufta në Ukrainë nuk ka për të përfunduar shpejt. Ukraina ka para vetes një luftë të vështirë dhe një rrugë të gjatë para vetes para se të arrijë të largojë rusët nga trualli i saj. Kjo nuk është përbuzje për përparimin e Ukrainës, por ka si qëllim të formojë një vlerësim real të asaj se çfarë po ndodh në të vërtetë në Ukrainë. Situata nuk është se ka humbur, por nuk është as afër së zbukuruarës sikurse e paarqesin shumë veta”- konkludon autori i tekstit të NSJ-së Isaac Seitz.
Konkluzion: Gjendja në Ukrainë është tejet më e vështirë sesa flitet në Perëndim
Jam plotësisht dakord me konkluzionin e medias amerikane. Për më shumë! Do të isha shumë më i ashpër se vetë autori Seitz në vlerësimin e situatës.
Për hir të së vërtetës, Putini është nën presionin e mbështetësve të linjës së ashpër (madje dhe në radhët e njerëzve të tij) të cilët kërkojnë përdorimin e tipave më të fuqishme të armëve, dhe, nëse edhe këto nuk ndihmojnë në ndryshimin e situatës, edhe ato bërthamore) dhe “qilimin e bombardimeve” të Ukrainës sipas modelit amerikano-izraelit nga Gaza deri në Iran.
Paradoksale! Ndërsa në Perëndimin sitgmatizohet politikisht dhe mediatikisht si krimineli më i madh i luftës, Putini në realitet është e vetmja garanci e fortë për po atë Perëndim se Rusia kundër tij nuk do të fillojë sulme bërthamore. E njëjta gjë vlen edhe për Ukrainën.
Megjithatë, jo vetëm për shkak të presionit të opinionit publik rus (i cili në Perëndim tani paraqitet sikurse lufta i ka ardhur në majë të hundës, domethënë është bërë “pacifist” sepse iu dashka të presë në radhë për tu furnizuar me benzinë, realiteti i vërtetë është krejtësisht ndryshe: qytetarët duan që lufta të përfundojë, por ama me fitoren e shpejtë të rusëve domethënë me përdorimin e të gjithë armëve në dispozicion në mënyrë që të shkohet në ndryshimin e plotë të strategjisë së bërjes së saj) por edhe për shkak të asaj që e sheh mirë edhe vetë –Putini tashmë e ka nisur përshkallëzimin e luftës në Ukrainë. Sidomos pas paralajmërimit të para pak kohëve se ushtria ruse do tu kundërpërgjigjet automatikisht sulmeve ukrainase me dronë në thellësi të Rusisë, vetëm se me goditje shumë herë më të mëdha.
Ky ndryshim përshkallëzimi i luftës në truallin e Ukrianës shihet javët e fundit. Sistematikisht- me ndëprerje kohore shumë më të shkurtëra sesa e bënin më parë, rusët e sulmojnë Kievin – me dronë dhe raketa balistike në sasi të papara deri tani. Njëkohësisht, shkatërrohet sistematikisht e infrastruktura portuale në rajonin e Odesës dhe Mikolaevit. Për më shumë! Për herë të parë që nga fillimi i luftës rusët kanë nisur të godasin edhe anijet tregtare që lundrojnë në portet ukrainase apo largohen nga ata (nuk bëjnë dallime nëse është fjala për anije ukrainase apo të huaja, e kësisoj para pak kohësh është goditur edhe një anije turke). Anijet janë mjetet të cilët Ukrainës i dërgojnë pjesën më të madhe të armëve dhe njëkohësisht nga ato eksportohen prodhimet bujqësore të cilët japin edhe të ardhura të mëdha nga eksporti i Ukrainës.
Reuters-i britanik me 10 qershor paralajmëroi se sulmet ruse në portet e Odeës kërcëojnë Ukrainën me kolaps të eksporteve. Kjo medie kujton se minerali i hekurit dhe më shumë se 90% e eksporteve kalon nëpërmjet tre porteve në nyjen e Odesës, gjë për të cilën të ardhurat nga eksporti i prodhimeve bujqësore përbën shumicën e të ardhurave urkainase nga eksporti gjatë kohës së luftës.
“Situata në portet e rajonit të Odesës ka arritur pikën kritike. Bombardimi sistematik rus po asgjëson zemrën logjistike të Ukrainës. Fabrikat i kanë shterruar rezervat financiare për t’u përballur me riparimet që nuk kanë fund nga bombardimet. Pa një program kuadër shtetëror dhe mbështetje nga fondet e huaja, rinovimi i pavarur i terminaleve është i pamundur” – nënvizohet në deklaratën zyrtare të Konfederatës Agrare të Ukrainës (KAU), të cilën e publikon Reutersi.
Banka Botërore vlerëson se nevojat për riparimin e tërë sektorit të qarkullit të Ukrainës deri në fund të vitit 2025, vlerësohen me 96,3 miliardë dollarë.
Nëpër porte gjenden terminalet për drithërat dhe vajrat, ndër të cilët disa janë në pronësi të kompanive të mëdha të huaja. Nëse terminali humbet aftësinë e riparimit të shpejtë, eksporti shkatërrohet, magazinet tejmbushen, ndërsa kompanive bujqësore u mungon kapitali për sezonin pasues të korrjeve, vë në dukje shoqata bujqësore ukrainase.
Kjo është vetëm një pjesë e problemit për të cilin paralajmëron media britanike dhe i cili është i lidhur me portet detare urkainase. Kur kësaj i shtohen edhe shkatërrimet në Kiev dhe rajonin e tij, Hërkiv, Dnipro, Sumi, por gjithnjë e më shpesh edhe në pjesën perëndimore të Ukrainës në infrastrukturën energjetike dhe ushtarake – nuk është e vështirë të konkludohet se shkatërrimet ruse në Ukrainë i’a kalojnë disa herë atyre ukrainase në thellësi të Rusisë nëpër rafineritë e atjeshme.
Putini është i bindur në drejtësinë e strategjisë së tij
Me fjalë të tjera, Putini vazhdon të jetë i bindur se është i aftë të bëjë luftë cfilitëse pa marrë parasysh problemet që i shkaktojnë dronët dhe rakletat urkainase. Gjithashtu beson dukshëm, se duke patur parasysh se do të jetë Perëndimi, e jo Kievi, ai që do të duhet të investojë miliarda euro të mira për rinovimin e Ukrainës pas luftës – se pikërisht kjo vetëdije do t’a detyrojë Perëndimin për të përfunduar shpejt luftën, duke e detyruar Zelenskin të pranojë kushtin kryesor të Moskës – tërheqjen e ushtrisë ukrainase nga pjesa e mbetur e Donbasit ose më mirë të themi nga ato 15% të territorit të tij të cilin ushtria ruse ende nuk e kontrollon.
Tani për tani Europa është dukshëm e bindur (sëpaku në nivel deklarativ) se Ukraina mund ta përballojë luftën dhe se do të jetë ajo e cila më sulmet e saj në thellësi të Rusisë do t’a detyrojë Putinin të ulet në tryezën e bisedimeve, por ama sipas kushteve europiane që u parashtuar në takimi i para pak kohëve në formatin E3, sëbashku me Zelenskin në Londër, të cilën madje Moska as deshi t’i komentojë.
Poir edhe nëse Putini nuk ka sukses me strategjinë e tij të cfilitjes, i mbetet në dorë leva e zotërimit të armëve bërthamore strategjike me të cilat ajo europiania as mund të krahasohet. Nga ana tjetër, Europa, përveç shpresës te suksesi i sulmeve ukrainase për arritjen e qëllimit politik të përmendur më sipër, nuk ka se çfarë tjetër të shpresojë. Në të vërtetë asaj i mbetet edhe një shpresë se, në rast të përshkjallëzimit bërthamor rus në Eurpë, automatikisht do t’a mbronin ShBA-të.
Por kjo nuk do të ishte më në kompetencën e Europës, por vendimi për një gjë të tillë do të jetë ekskluzivisht në duart e Donald Trumpit paparashikueshmërinë e të cilit e njohin të gjithë. Më shumë se të gjithë vetë Europa.
[i] https://www.geopolitika.news/analize/blic-analiza-zorana-metera-mijenja-li-se-uistinu-plima-rata-u-korist-kijeva-i-sto-nam-se-presucuje/
Përktheu për Argumentum Xhelal FEJZA
