Më 4 shtator 2016, në Sheshin e Shën Pjetrit në Vatikan, bota shqiptare dhe ajo katolike përjetuan një prej momenteve më të rëndësishme të historisë së tyre bashkëkohore. Përpara dhjetëra mijëra besimtarëve, Papa Françesku shpalli shenjte Nënë Terezën e Kalkutës, duke e futur emrin e saj në Librin e Shenjtorëve të Kishës Katolike.
Dhjetë vjet më pas, figura e saj vazhdon të kapërcejë kufijtë e fesë, kombësisë dhe kulturës. Gonxhe Bojaxhiu, vajza shqiptare e lindur në Shkup, u shndërrua gjatë jetës së saj në një nga figurat më të njohura të shekullit XX dhe në një simbol botëror të mëshirës, shërbimit dhe dinjitetit njerëzor.
Në ceremoninë e kanonizimit, Papa Françesku e vendosi theksin te ajo që përbënte thelbin e misionit të saj, mëshira e kthyer në vepër. “Dua mëshirë, jo flijim”, kujtoi Papa duke iu referuar Shkrimit të Shenjtë, duke e paraqitur Nënë Terezën si një grua që nuk e kufizoi besimin në fjalë, por e shndërroi atë në shërbim konkret ndaj të varfërve dhe të braktisurve.
Një shqiptare që u bë qytetare e botës
Nënë Tereza mbetet një prej figurave më të mëdha shqiptare në historinë moderne. Emri i saj lidhet ngushtë me Shqipërinë, edhe pse pjesën më të madhe të jetës dhe të misionit të saj e zhvilloi në Indi.
E lindur si Anjezë Gonxhe Bojaxhiu, ajo zgjodhi një rrugë që e çoi larg vendlindjes së saj dhe përfundimisht në Kalkutë, ku nisi misionin që do ta bënte të njohur në të gjithë botën.
Ajo nuk ndërtoi një karrierë në kuptimin tradicional të fjalës. Ndërtoi një mision.
Në rrugët e Kalkutës, në qendrat për të varfrit, te të sëmurët dhe te njerëzit që shoqëria i kishte lënë në skaj, Nënë Tereza pa atë që të tjerët shpesh nuk donin ta shihnin: dinjitetin e njeriut në çdo qenie njerëzore.
Kjo është ndoshta arsyeja pse figura e saj vazhdon të mbetet e fuqishme edhe sot. Ajo nuk u bë simbol sepse kishte pushtet, por pikërisht sepse zgjodhi të jetonte larg pushtetit.
Shenjtërimi dhe mesazhi i 4 shtatorit 2016
Më 4 shtator 2016, në Sheshin e Shën Pjetrit u mblodhën më shumë se 120 mijë njerëz për meshën e kanonizimit. Në ceremoni morën pjesë kardinalë, ipeshkvij, meshtarë, delegacione zyrtare dhe pelegrinë nga vende të ndryshme të botës. Një prani e veçantë ishte ajo e shqiptarëve dhe e njerëzve nga India, dy hapësira që lidhen në mënyrë të pazgjidhshme me jetën dhe trashëgiminë e saj.
Papa Françesku e cilësoi Nënë Terezën si një figurë emblematike të mëshirës dhe ua propozoi vullnetarëve të botës si një model shërbimi ndaj të tjerëve.
Por mesazhi i saj nuk ishte vetëm për besimtarët.
Në një botë të përfshirë nga konfliktet, pabarazia, emigracioni, varfëria dhe vetmia, Nënë Tereza vazhdon të përfaqësojë një ide të thjeshtë dhe të vështirë njëkohësisht: se njeriu nuk mund të jetë indiferent ndaj dhimbjes së tjetrit.
Përtej kufijve të fesë
Nënë Tereza u bë një figurë globale pikërisht sepse mesazhi i saj ishte i kuptueshëm edhe përtej kufijve të krishterimit.
Ajo u njoh dhe u respektua nga njerëz të besimeve të ndryshme. Për shumëkënd, ajo ishte një murgeshë katolike; për të tjerë, një humaniste; për të tjerë ende, një simbol i sakrificës dhe i shërbimit ndaj më të dobëtit.
Por këto përkufizime nuk e shterojnë figurën e saj.
Thelbi i Nënë Terezës ishte bindja se dashuria duhej të kishte një adresë konkrete: njeriun përballë nesh.
Prandaj edhe Papa Françesku, në ditën e kanonizimit, e lidhi shenjtërinë e saj me veprimin. Sipas tij, nuk mjafton të flasim për mëshirën; ajo duhet të shndërrohet në vepra.
Një trashëgimi që mbetet shqiptare
Për Shqipërinë, Nënë Tereza është më shumë se një figurë e njohur ndërkombëtare.
Ajo është pjesë e identitetit shqiptar të shekullit XX.
Në një vend që kaloi dekada izolimi dhe persekutimi fetar, emri i një gruaje shqiptare u bë i njohur në të gjithë botën si simbol i besimit, humanizmit dhe solidaritetit.
Pikërisht për këtë arsye, trashëgimia e saj për Shqipërinë nuk duhet të kufizohet vetëm në krenarinë për një figurë të madhe kombëtare. Ajo duhet të shndërrohet në një përgjegjësi për të kuptuar më mirë vlerat që ajo përfaqësoi.
Sepse të kujtosh Nënë Terezën nuk do të thotë vetëm të përmendësh emrin e saj.
Do të thotë të kujtosh të varfrin, të sëmurin, të braktisurin, emigrantin, njeriun pa zë dhe njeriun që ka mbetur jashtë vëmendjes së shoqërisë.
Më 4 shtator 2016, Papa Françesku e shpalli shenjte një grua që kishte zgjedhur të ishte pranë njerëzve më të varfër dhe më të braktisur. Dhjetë vjet më vonë, ajo vazhdon të na kujtojë se madhështia e një njeriu nuk matet gjithmonë nga ajo që zotëron, por nga ajo që është i gatshëm të japë.
Gonxhe Bojaxhiu ishte shqiptare. Nënë Tereza u bë qytetare e botës. Shën Tereza e Kalkutës mbetet, sot, një dëshmi universale se humanizmi fillon aty ku njeriu zgjedh të mos jetë indiferent ndaj njeriut tjetër.
© 2026 Argumentum
