Furnizimi me gaz i cili u ndërpre të mërkurën u bë përmes tubacionit të epokës sovjetike Urengoy-Pomary-Uzhgorod. Ai transportonte gaz nga Siberia përmes qytetit Sudzha – aktualisht, nën kontrollin e forcave ushtarake ukrainase – në rajonin Kursk të Rusisë.
Furnizimet e gazit rus të dërguara në Evropë nëpërmjet Ukrainës për më shumë se 40 vjet u ndalën të mërkurën (1 janar) pasi Kievi refuzoi të rinegociojë një marrëveshje tranziti pesëvjeçare në mes të luftës me Moskën.
Ja pse është ndalur furnizimi, vendet evropiane që do të preken dhe nëse furnizimi rus me gaz në Evropë është ndalur plotësisht.
Pse është ndalur gazi rus nëpërmjet Ukrainës në Evropë?
Pavarësisht luftës së vazhdueshme, presidenti i Ukrainës Volodymyr Zelenskyy më 19 dhjetor tha se Kievi mund të konsiderojë lejimin e rrjedhjes së gazit nëse pagesat për Moskën ndalohen derisa luftimet të ndalen. Ndërsa kritikët thanë se një masë e tillë nuk ishte e realizueshme, presidenti rus Vladimir Putin pohoi se ishte tepër vonë për të rinovuar marrëveshjen.
Si rezultat, marrëveshja, e cila u nënshkrua në vitin 2020 dhe e zbatueshme për pesë vjet, nuk u zgjat.
Të mërkurën, gjigandi rus i energjisë Gazprom njoftoi se furnizimet me gaz në Evropë ishin ndërprerë në orën 8 të mëngjesit me orën lokale.
Në të njëjtën ditë, ministri i Energjisë i Ukrainës, German Galushchenko tha në një deklaratë: “Ne ndaluam tranzitin e gazit rus. Kjo është një ngjarje historike. Rusia po humbet tregjet e saj, do të pësojë humbje financiare. Evropa tashmë ka marrë vendimin për të braktisur gazin rus”.
Cilat vende evropiane do të preken?
Barrën më të madhe do ta mbajnë vendet e Evropës Lindore – kryesisht Austria, Sllovakia dhe Moldavia.
Austria po merrte shumicën e gazit të saj nga Rusia nëpërmjet Ukrainës, ndërsa Sllovakia merrte gaz që arrinte afërsisht dy të tretat e kërkesës së saj vjetore, sipas një raporti nga Al Jazeera.
Sipas kryeministrit të Sllovakisë Robert Fico, ndalimi i furnizimit do të kushtonte qindra milionë dollarë të ardhura nga tranziti dhe një tarifë më e lartë për importin e gazit tjetër, shtoi raporti. Ai tha gjithashtu se kjo do të rezultojë në rritjen e çmimit të gazit në të gjithë Evropën.
Moldavia pritet të jetë më e prekura. Vendi ka shpallur tashmë një gjendje të jashtëzakonshme për shkak të mungesës së afërt të gazit.
A është ndalur tërësisht furnizimi rus me gaz në Evropë?
Furnizimi me gaz i cili u ndërpre të mërkurën u bë përmes tubacionit të epokës sovjetike Urengoy-Pomary-Uzhgorod. Ai transportonte gaz nga Siberia përmes qytetit Sudzha – aktualisht, nën kontrollin e forcave ushtarake ukrainase – në rajonin Kursk të Rusisë. Tubacioni rrjedh përmes Ukrainës në Sllovaki, ku tubacioni ndahet në degë që shkojnë në Republikën Çeke dhe Austri.
Megjithatë, Moska ende po përdor gazsjellësin Turk Stream në shtratin e Detit të Zi për të eksportuar gaz. “Tubacioni ka dy linja, njëra ushqen tregun e brendshëm në Turqi, ndërsa tjetra furnizon klientët e Evropës Qendrore duke përfshirë Hungarinë dhe Serbinë,” thuhet në raportin e Al Jazeera.
Para shpërthimit të luftës Rusi-Ukrainë në shkurt 2022, pjesa e Moskës në importet evropiane të gazit ishte 35%. Por në muajt në vijim, tubacionet si gazsjellësi Yamal-Europe përmes Bjellorusisë dhe gazsjellësi Nord Stream nën Detin Baltik që dërgonte gaz në Gjermani u mbyllën. Aktualisht, pjesa e Rusisë në importet evropiane të gazit është 8%.
/Argumentum.al
