Nga Singapori, ku pritet të zhvillohen takimet vjetore të FMN-së dhe Bankës Botërore, drejtoresha e FMN-së, Kristalina Georgieva, paralajmëroi të mërkurën për rreziqet që i kanosen ekonomisë globale nga çmimet e larta të energjisë, borxhi publik dhe bumi i inteligjencës artificiale.
Ekonomia globale po përballet me rreziqe në rritje nga çmimet e larta të energjisë, nivelet rekord të borxhit publik dhe bumi i investimeve në inteligjencën artificiale, paralajmëroi të mërkurën drejtoresha menaxhuese e Fondit Monetar Ndërkombëtar, Kristalina Georgieva.
Georgieva tha se ekonomia botërore po përballet njëkohësisht me një goditje negative nga oferta, e shkaktuar nga konfliktet në Lindjen e Mesme dhe pasojat e tyre mbi furnizimin me energji, dhe me një rritje të kërkesës të nxitur nga investimet në AI, e cila po shton presionet inflacioniste.
Çmimi i naftës Brent është ngjitur mbi 100 dollarë për fuçi, ndërsa kufizimet në kapacitetet e rafinimit dhe pasiguria mbi transportin e gazit natyror të lëngshëm po shtojnë presionin mbi tregjet e energjisë. Georgieva paralajmëroi se edhe nëse konflikti në Gjirin Persik përfundon së shpejti, çmimet e larta të energjisë mund të vazhdojnë për një periudhë të gjatë.
Sipas saj, goditja energjetike po përkthehet në inflacion më të lartë, norma interesi dhe kosto më të larta huamarrjeje. Yield-et e obligacioneve 10-vjeçare të SHBA-së, Gjermanisë dhe Japonisë kanë arritur nivelet më të larta në shumë vite.
Një tjetër shqetësim është borxhi publik, i cili sipas FMN-së është në nivelin më të lartë që nga Lufta e Dytë Botërore dhe pritet të kalojë 100% të prodhimit të brendshëm bruto global para vitit 2030. Georgieva u bëri thirrje veçanërisht ekonomive të zhvilluara me borxh të lartë të hartojnë plane të besueshme për konsolidimin fiskal.
Në të njëjtën kohë, bumi i inteligjencës artificiale po krijon mundësi për rritjen e produktivitetit, por edhe rreziqe financiare. Georgieva paralajmëroi se vlerësimet e larta të kompanive të AI-së mund të shkaktojnë një goditje më të gjerë në tregje nëse fitimet dhe produktiviteti i pritshëm nuk materializohen.
Megjithatë, FMN vlerëson se nëse zhvillohet dhe menaxhohet siç duhet, inteligjenca artificiale mund t’i shtojë rreth 0.5 pikë përqindjeje rritjes ekonomike globale çdo vit.
Georgieva tha se qeveritë duhet të forcojnë sigurinë energjetike, të përmirësojnë aftësitë e fuqisë punëtore dhe të krijojnë rregulla për AI-në, ndërsa bankat qendrore duhet të ruajnë pavarësinë dhe të mbeten të fokusuara te stabiliteti i çmimeve.
Paralajmërimet vijnë pak ditë para takimeve vjetore të FMN-së dhe Bankës Botërore në Bangkok, ku ekonomia globale, borxhi, inflacioni dhe pasojat e luftërave mbi rritjen do të jenë ndër çështjet kryesore të diskutimit.
© 2026 Argumentum
