Sot shënohet 10 vjetori i zgjedhjes së Papa Françeskut si pasardhës i 265 i Shën Pjetrit
Kur konklava papale zgjodhi një klerik nga Argjentina si Papë më 13 mars 2013, bota filloi menjëherë të bënte pyetje. Dhjetë vjet më vonë, historianët dhe teologët vlerësojnë atë që ai ka arritur.
Papa Bergoglio flet për veten në një podcast të realizuar nga mediat e Vatikanit në dhjetëvjetorin e papnisë së tij: “Nuk e mendoja se do të isha Papa në kohën e Luftës së Tretë Botërore”. “Momenti më i mirë? Takimi me të moshuarit në Shën Pjetër. Ajo që nuk do të kisha dashur të shihja janë fëmijët që vdiqën nga konfliktet”. Nëse bota sot, për këtë përvjetor do t’ju bënte një dhuratë? Paqen, ne kemi nevojë për paqe!
Mijëra audienca, qindra vizita në dioqeza dhe famulli, dyzet udhëtime apostolike ndërkombëtare. Tre vjet më parë ajo në Irak, si Papa i parë që preku tokën e plagosur të asaj menteshe të Lindjes së Mesme. “Ishte e bukur kjo” – vijon – Por nga e gjithë kjo përvojë e jetuar në një dekadë, në çdo cep të globit, në zemër është një kujtim më prekës, se të tjerët:
Më i bukuri ishte takimi në shesh me të moshuarit. Të moshuarit janë të mençur dhe më ndihmojnë shumë. Edhe unë u plaka, apo jo? Por të moshuarit janë si vera e mirë, që ka histori staxhionimi. Takimet me të moshuarit më përtrijnë, më bëjnë më të ri, nuk e di pse… Janë çaste të bukura, të bukura, të bukura.
Megjithatë, ka pasur edhe çaste të këqija. E të gjitha, të lidhura me atë përbindësh, që lind vuajtje njerëzore, si në të kaluarën ashtu edhe në të tashmen: me luftën…
Ka pasur disa çaste, por mbi të njëtën temë. Dua të përmbledh një zinxhir çastesh të këqija. Fillova në Redipuglia, me varrezat e luftës, pastaj në Anzio, në varrezat amerikane, kur shkova për të kremtuar Meshën më 2 nëntor; më pas jetova një çast të tillë në përkujtimin e gjashtëdhjetë vjetorit të zbarkimit të Normandisë. Të gjithë krerët e qeverive po festonin, po unë mendova se në plazh kishin mbetur 20-30 mijë të rinj. E mendoje edhe për nënat që marrin një letër: “Zonjë, kam nderin t’ju them se jeni nëna e një heroi. Kjo është medalja”. Letra, medalja, por djali nuk është më.
Edhe lufta ka ndikuar mbi papninë: nga mbrëmësorja e shtatorit 2013 për të shmangur rrezikun e konfliktit në Siri, i cili më pas nuk shpërthei, deri te barbarizmi që vijojnë të jetohen që prej dy vjetësh në Ukrainë. Në mes të tmerreve të prekura me dorë anembanë planetit dhe të dëgjuara nga zëri i viktimave të dhunës, jo më pak të atyre në Republikën Demokratike të Kongos. Copa të vogla, që po rikompozohen në një konflikt të madh global. E, pyes nëse mendonit se do të ishit Ju, Jorge Mario Bergoglio, ipeshkvi i ardhur nga larg, Papa i Luftës së Tretë Botërore…
Nuk mendoja… Mendoja se Siria ishte një gjë e veçantë, e vetme, por më pas qe Jemeni, tragjedia e Rohingya-ve në Mianmar, kur shkova atje dhe pashë që ishte luftë botërore. Por pas luftërave botërore, pas luftërave, është industria e armëve, e kjo është djallëzore. Një teknik që e njeh mirë situatën, më tha: po të mos prodhoheshin armë për një vit, uria në botë do të merrte fund. E kjo është e tmerrshme!
Një Papë në kohë lufte…
Më bën të vuajë pamja e të vdekurve, e këtyre të rinjve, rusë qofshin a ukrainas, kjo nuk më intereson. Nuk kthehen kurrë më. Gjë e vështirë
Nëse bota sot, për këtë përvjetor të rëndësishëm do t’ju bënte një dhuratë, ç’dhuratë do të dëshironit?
Paqen, ne kemi nevojë për paqe!
Mendimi i fundit është nxitje për reflektim dhe ftesë për diçka personale, për ëndrrat, ato – siç ka thënë gjithmonë – nga të cilat nuk duhet të heqësh dorë kurrë sepse janë të lidhura ngushtë me kujtesën për të ardhmen. Tri ëndrrat e Papës: për Kishën, për botën dhe për ata që qeverisin botën, ëndrra për njerëzimin…
Tri fjalë: vëllazëri, lot, buzëqeshje… Vëllazëri njerëzore: të gjithë jemi vëllezër, ta rikrijojmë vëllazërinë. Të mësohemi të qeshim e të qajmë pa frikë! Kur njeriu ka frikë të qajë dhe të buzëqeshë, ai është njeri që i ka këmbët në tokë dhe shikimin në horizontin e së ardhmes. Nëse harroni të qani, diçka nuk shkon. E nëse harroni të buzëqeshni, edhe më keq..
Disa nga momentet e rendeshme te papatit te Franceskut
Për migracionin, Papa ka qenë një zë profetik, duke folur më qartë dhe më qartë se shumë qeveri përparimtare. Në një vizitë të vitit 2016 në ishullin grek të Lesbos, Françesku u tha katolikëve vendas: “Evropa është atdheu i të drejtave të njeriut dhe kushdo që shkel në tokën evropiane duhet ta kuptojë këtë.” Mes shenjave të shumta të një mentaliteti të fortifikuar të Evropës së Kalasë, me Britaninë në pararojë, ai mesazh është akoma më jetik sot.
Në kritikën e orekseve të pakufizuara ekonomike në perëndim, enciklika e vitit 2015 për mjedisin, Laudato si’, tërhoqi lidhje jetike midis fatit të të varfërve të botës dhe fatit të rajoneve në fundin e mprehtë të emergjencës klimatike. Këtu përsëri, Françesku është fokusuar në nevojën për solidaritet me rajonet dhe popujt që shtrihen përtej qendrave të fuqisë dhe pasurisë së botës.
Brenda vetë kishës, Françesku ka marrë gjithashtu bastione të rrënjosura të autoritetit tradicional, duke ofruar veshje të paharrueshme dhe të rregullta për kurinë romake mbi temën e përulësisë. Sinodi i vazhdueshëm mbi sinodalitetin – një proces konsultimi me katolikët e botës në një shkallë të paprecedentë – synon të minojë më tej nocionin e kishës si një institucion i tipit monarkik.
Ndërkohë, për çështjet që variojnë nga marrëdhëniet e të njëjtit seks deri te statusi i të divorcuarve dhe të rimartuarve brenda kishës, Papa është përpjekur të theksojë angazhimin dhe ndjeshmërinë baritore mbi ngurtësinë doktrinore dhe mëshirën mbi gjykimin. Më e famshmja, kur u pyet nga gazetarët mbi temën e marrëdhënieve të homoseksualëve, Françesku u përgjigj: “Kush jam unë për të gjykuar?”
Ai ka pranuar gabime serioze në trajtimin e krizës së abuzimit seksual që ka turpëruar kishën katolike në mbarë botën. Shumë mbeten thellësisht të frustruar me mungesën e përparimit në fuqizimin e grave në kishë. Por në një kohë kur globalizimi dhe pakënaqësitë e tij po gjenerojnë një izolim të ri në politikën e kombeve më të pasura të botës, thirrjet e Papa Françeskut për përfshirje radikale dhe solidaritet po ofrojnë një kundërvënie jetike.
Përgjigjia e Françeskut ndaj luftës në Ukrainë
Ekziston një çështje ku Françesku është kritikuar ashpër si nga liberalët ashtu edhe nga konservatorët – hezitimi i tij fillestar për të emëruar Rusinë si agresore në Ukrainë.
Vatikani ka theksuar rolin tradicional të Selisë së Shenjtë si ndërmjetës në mosmarrëveshjet ndërkombëtare. Dhe në muajt e fundit Françesku ka veçuar gjithnjë e më shumë Moskën si fillimin e luftës.
Por teologu Faggioli thotë se ngurrimi fillestar ishte një gabim serioz, duke treguar se Papa argjentinas nuk i kishte kuptuar plotësisht implikimet historike të shpërthimit të luftës përsëri në Evropë.
“Dhe kur një lider politik, siç është Papa, kur flet për luftëra, kur flet për çështje kaq serioze”, thotë Faggioli, “çdo fjalë duhet të matet me shumë kujdes”.
Projekti më ambicioz i Papës është konsultimi i gjerë global në vazhdim mbi të ardhmen e Kishës, duke kulmuar me dy asambletë peshkopësh në Vatikan këtë vit dhe vitin e ardhshëm. Qëllimi i Françeskut është një kishë më gjithëpërfshirëse, ku të gjithë mund të dëgjohen dhe të marrin pjesë në vendimmarrje.
/Argumentum.al
