“Armiqtë tanë janë armiqtë tuaj. Lufta jonë është lufta juaj. Dhe fitorja jonë do të jetë fitorja juaj.” Ky ishte mesazhi që kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dha të mërkurën në një seancë të përbashkët të Kongresit të SHBA, ku dhjetëra ligjvënës refuzuan të merrnin pjesë. Në fjalimin e tij, Netanyahu bëri thirrje për mbështetje të mëtejshme të SHBA për Izraelin në luftën e tij kundër Hamasit, të cilën ai e përcaktoi si pjesë të një lufte më të madhe rajonale midis Iranit dhe Perëndimit. Ai dënoi gjithashtu kritikët e qeverisë së tij, përfshirë protestuesit kundër luftës në Shtetet e Bashkuara. Jashtë Kapitolit, mijëra njerëz protestuan kundër vizitës së Netanyahut dhe sjelljes së qeverisë së tij në luftën në Gaza.
Më poshtë, ekspertët e Këshilli Atlantik përshkruajnë mesazhin e Netanyahut për Kongresin dhe atë që zbulon vizita e tij në Uashington për të ardhmen e marrëdhënieve SHBA-Izrael.
Ideja e “Aleancës Abraham” është e re, por jo plotësisht e zhvilluar
Netanyahu ka dëshmuar edhe një herë se ai është një orator i shkëlqyer, por ky fjalim ishte pothuajse tërësisht një përmbledhje deklaratash që ai ka bërë më parë, të paketuara për një audiencë të re dhe të balancuara me kujdes për ciklin zgjedhor të SHBA-së për t’i dhënë pika bisede të dyja fushatave politike.
Ideja më e rëndësishme e politikës së re e ofruar ishte krijimi i një “Aleance Abraham” që do të bazohej në koalicionin ad-hoc që rrëzoi raketat iraniane të drejtuara në Izrael në prill. Netanyahu e di se puna për këtë tashmë është duke u zhvilluar, të udhëhequr nga Shtetet e Bashkuara. Por këto diskutime mbahen më së miri në mënyrë private, përmes kanaleve ushtarake-ushtarake. Shtetet e Gjirit ngurrojnë të shihen si mekanizma ndërtues që do ta mbrojnë Izraelin, por do t’i lënë ata në vijën e frontit në çdo konfrontim me Iranin. Në të vërtetë, strategjitë publike dhe diplomatike të Gjirit ndaj Iranit kanë shkuar në drejtim të kundërt, me Emiratet e Bashkuara Arabe (EBA), Arabinë Saudite dhe tani Bahreinin që punojnë për të rivendosur lidhjet formale dhe për të përmirësuar marrëdhëniet tregtare me Teheranin.
Retorika e Netanyahut sot është më pak kuptimplotë sesa takimet e tij nesër
Përpara se të fillonte fjalimi i Netanyahut në Kongres sot, CNN postoi një video-raport me titullin, “Çfarë të presësh nga fjalimi i Netanyahut me aksione të larta në Kongres”. Ishte një inkuadrim kurioz – fjalimi nuk ishte asnjëherë i rrezikshëm dhe asgjë në përmbajtjen e tij të ofruar nuk e ndryshonte atë realitet.
Për shumë në të majtë, të përfaqësuar nga një pjesë e madhe e ligjvënësve demokratë që nuk morën pjesë, nuk kishte asgjë që kryeministri mund të kishte thënë sot që do të ndryshonte opinionin e tyre për të ose për ndjekjen penale të Izraelit për luftën në Gaza. Për shumë demokratë të qendrës së majtë, centristë të të dyja partive dhe disa republikanë, kishte pak që ai mund të kishte thënë për të zvogëluar mbështetjen e tyre më të gjerë për Izraelin, edhe pse ata mbajnë përbuzje për Netanyahun si udhëheqës të tij. Dhe për shumë nga e djathta, të cilët e shohin çdo kritikë ndaj Izraelit si të papërshtatshme, nuk kishte gjasa të kishte ndonjë gjë që kryeministri mund të kishte thënë për të zbutur mbështetjen e tyre ndaj tij ose Izraelit.
Kjo nuk do të thotë se fjalimi nuk ishte i fuqishëm dhe i mbajtur mirë. Ishte. Ndër dhuratat e kahershme politike të kryeministrit ka qenë elokuenca e tij në hebraisht dhe anglisht. Njohja e tij për mbështetjen e Presidentit Joe Biden, veçanërisht menjëherë pas sulmeve të 7 tetorit 2023, kritikat e tij ndaj atyre protestuesve amerikanë që janë rreshtuar me Iranin, dhe përdorimi i Hamasit të civilëve palestinezë si mburoja njerëzore, ishin të gjitha pikat e fuqishme që meritojnë të theksohen.
Por sa më i fuqishëm do të kishte qenë fjalimi nëse do të kishte pasur të njëjtën mbrojtje të fuqishme të Izraelit dhe operacionet e tij ushtarake në Gaza, duke pranuar gjithashtu tragjedinë humanitare që ekziston sot atje? Sa më ndikues do të kishte qenë fjalimi nëse do të kishte pranuar se edhe nëse numrat e ministrisë së shëndetësisë të udhëhequr nga Hamasi janë të pasakta duke pasur numra të fryrë dhe duke mos bërë dallimin midis vdekjeve të civilëve dhe terroristëve, kjo ende lë të paktën njëzet mijë palestinezë të pafajshëm që kanë humbur jetën. gjatë këtij konflikti? Lufta rezulton gjithmonë në viktima civile. Është një realitet i tmerrshëm. Por njohja e këtij realiteti do të kishte treguar dritë mbi vetë njerëzimin e Netanyahut, për të cilin shumë mendojnë se i mungon.
Krahasuar me fjalimin e sotëm, ato që do të jenë mjaft të larta janë takimet e nesërme mes Netanyahut dhe Bidenit dhe zëvendëspresidentes Kamala Harris. Negociatorët janë përpjekur për muaj të tërë për të arritur një armëpushim të përkohshëm të pakapshëm në të cilin pengjet e mbajtura në Gaza do të ktheheshin në Izrael dhe Izraeli do të ndalonte operacionet ushtarake në Rripin e Gazës.
Për muaj të tërë, Netanyahu dhe udhëheqësi i Hamasit në Gaza (dhe organizatori i 7 tetorit) Yahya Sinwar, në fakt janë rreshtuar në qëllimet e tyre për të shmangur një armëpushim. Sinwar është i bindur se më shumë luftime dhe më shumë vdekje palestineze, janë një neto pozitive afatgjatë për Hamasin. Netanyahu, i cili ka ndryshuar kushtet e kërkesave të Izraelit, është i dëshpëruar të përpiqet të qëndrojë në detyrë. Si rezultat, rrëfimet e shtypit për takimet e nesërme dhe potenciali për një armëpushim, qoftë i përkohshëm apo i përhershëm, ka të ngjarë të jenë shumë më të rëndësishme se çdo gjë që tha kryeministri sot në Pusin e Dhomës.
Netanyahu parashtron një vizion për Gazën e pasluftës, por bisedimet serioze sapo kanë filluar
Fjalimi i Netanyahut në Kongres shpalosi vizionin e tij për Gazën e pasluftës: një administratë civile e drejtuar nga palestinezë që nuk kërkojnë të shkatërrojnë Izraelin dhe janë të gatshëm të jetojnë krah për krah në paqe. Ndërsa Netanyahu dhe këshilltarët e tij të lartë kanë thënë gjëra të ngjashme më parë, takimi i raportuar i thirrur më 18 korrik nga Ministri i Jashtëm i Emirateve të Bashkuara Arabe, Abdullah bin Zayed, me këshilltarët kryesorë të SHBA dhe Izraelit, tregon se bisedimet serioze për Gazën e pasluftës sapo kanë filluar.
Fjalët kyçe që duhen kuptuar në fjalimin e Netanyahut janë “demilitarizimi” dhe “de-radikalizimi”. Çmilitarizimi do të thotë që Hamasi nuk duhet të lejohet të sundojë Gazën e pasluftës, por gjithashtu do të thotë që Hamasi nuk mund të lejohet të ndjekë rrugën e Hezbollahut libanez – të lejojë dikë tjetër të qeverisë Gazën ndërsa Hamasi riarmatoset në mënyrë që të mund të sulmojë përsëri Izraelin. Biden tha diçka të ngjashme më 31 maj, siç tha Sekretari i Shtetit i SHBA-së Antony Blinken më 15 maj dhe 1 korrik. Zyrtarët e lartë të SHBA-së dhe Izraelit janë kështu në një linjë me qëllimet, por pa marrëveshje për një plan realist dhe të përbashkët për t’i arritur ato.
Çelësi sesi mund të arrihet çmilitarizimi është një qasje serioze ndaj asaj që Netanyahu e quajti de-radikalizim. Kjo do të kërkojë marrjen e kontrollit të institucioneve të qeverisjes së Gazës larg Hamasit ose atyre që do të toleronin riarmatimin e Hamasit. Do të duhet një plan serioz për të mbajtur Hamasin nga vrasja e palestinezëve që Netanyahu parashikon se do të qeverisnin përfundimisht Gazën. Ky është një nga hapat praktik që mund të dalë nga diskutimet e nisura në Abu Dhabi. Ka një sërë planesh serioze se si të bëhet kjo, por siç i tha Netanyahu Kongresit, do t’i duhen Izraelit, Shteteve të Bashkuara, kombeve arabe dhe palestinezëve – të gjithë – për ta bërë këtë realitet.
Marrë me shkurtime nga atlanticcouncil.org
Përshtati në shqip: Argumentum.al
