Nga Marjana DODA
Konferenca e 61-të e Sigurisë në Mynih (MSC) që u mbajt nga 14 deri më 16 shkurt 2025, ofroi edhe një herë një platformë të nivelit të lartë mbi sfidat kryesore të politikës së jashtme dhe të sigurisë botërore.
Udhëheqësit globalë, ministrat dhe figura të tjera kyçe të politikës diskutuan mbi sfidat që po përballet bota, duke përfshirë qeverisjen globale, qëndrueshmërinë demokratike, sigurinë klimatike dhe shumë tema të tjera.
Konferenca e Sigurisë e Mynihut ka shërbyer gjithmonë si një pasqyrë e dinamikave të sigurisë globale, ku mund të kuptohet më mirë se si po ndryshojnë kufijtë gjeopolitikë dhe çfarë mund të pritet në të ardhmen, duke u fokusuar gjithashtu në sfidat dhe mundësitë e bashkëpunimit. Në kontekstin aktual gjeopolitik, MSC 2025 vjen në një moment kyç ndryshimi në politiken botërore, me një administratë e re amerikane, me një cikël te ri legjislativi evropian në Bruksel dhe zgjedhjet parlamentare gjermane që pasojnë vetëm një javë pas konferencës.
Konferenca e Sigurisë në Mynih 2025 (MSC) ka tërhequr vëmendje të madhe, veçanërisht në ditën e hapjes, kur Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi iu drejtua konferencës me tematiken “Kina në botë”.
“Bota në të cilën jetojmë është një përzierje në rritje e trazirave dhe transformimeve. Shumë njerëz pyesin, ku po shkon? Përgjigja e Kinës është, ne duhet të punojmë për një botë të barabartë dhe të rregullt multipolare”, tha Wang në fjalimin e tij.
Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi iu drejtua konferencës me tematiken “Kina në botë”/Foto nga Ministria e Jashtme e Kinës
Multipolarizimi
“Multipolarizimi” theksohet në dokumentin zyrtar të MSC, i cili njeh Kinën si një avokat kryesor për multipolaritetin. Mbështetja e fortë që Kina ofron për një botë shumëpolare të bazuar në barazi dhe gjithëpërfshirje, ka tërheqje të madhe për vendet që ndihen të tjetërsuara nga politikat e ashpra të Trumpit, sidomos për shtetet e Jugut Global.
Kina ruan stabilitetin dhe koherencën në politikën e saj ndaj SHBA-së dhe nuk do të rrokulliset lehtësisht, duke demonstruar vendosmërinë dhe besueshmërinë strategjike që pritet nga një fuqi e madhe, tha në Konferencën e 61-të të Sigurisë në Mynih (MSC) Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi.
Politika jonë bazohet në tre parimet e propozuara nga Presidenti Xi Jinping: respekti i ndërsjellë, bashkëjetesa paqësore dhe bashkëpunimi fitues, tha Wang në përgjigje të pyetjeve në lidhje me marrëdhëniet Kinë-SHBA.
Në fjalimin e tij kryesor në ngjarjen “Kina në botë” të Konferencës së 61-të të Sigurisë në Mynih, Ministri i Jashtëm i Kinës, Wang Yi tha se përgjigja e Kinës ndaj pyetjes nëse multipolariteti do të sjellë kaos, konflikt dhe konfrontim, si dhe dominim nga vendet kryesore dhe ngacmimi i fortë ndaj të dobëtit, është: “Ne duhet të punojmë për një rregull të barabartë dhe të rregullt dhe të përmbajtur nga ligji shumëpolar ndërkombëtar i OKB-së”. Është e rëndësishme të praktikohet multilateralizmi dhe të ndiqet hapja dhe përfitimi i ndërsjellë.
Ndërsa liberalizmi politik dhe ekonomik, i cili formësoi epokën e pas Luftës së Dytë Botërore, të shënuar nga hegjemonia e SHBA-së, vazhdon të shkërmoqet nën ngritjen e populizmit kombëtar në shumë demokraci perëndimore, theksi i Wang në ndjekjen e bashkëpunimit dhe premtimi se Kina do të jetë një forcë e qëndrueshme konstruktive ofron njohuri të vlefshme për trajtimin e sfidave të botës së përbashkët.
Vendet në zhvillim në Jugun Global e konsiderojnë gjerësisht Uashingtonin si të paaftë për të trajtuar sfidat globale dhe konfliktet e mëdha për shkak të standardit të dyfishtë që shfaq kur bëhet fjalë për zbatimin e normave të barabarta të llogaridhënies për të gjithë. Dhe ato janë të justifikuara, duke pasur parasysh se Amerika, e cila kundërshtoi ligjin ndërkombëtar dhe Kartën e OKB-së në mënyrë të përsëritur në të kaluarën, tani po përpiqet të shkelë integritetin territorial të Ukrainës – ashtu siç bëri në Irak në 2003 – për t’iu përshtatur interesave të saj.
Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi iu drejtua konferencës me tematiken “Kina në botë”/Foto nga Ministria e Jashtme e Kinës
Kina është një avokate e fortë e zgjidhjes paqësore të konflikteve dhe mosmarrëveshjeve dhe kur lehtëson bisedimet midis vendeve rivale gjithashtu ka siguruar që paqja e fituar me vështirësi të jetë e qëndrueshme. Për shembull, pas ndërmjetësimit të afrimit historik midis Iranit dhe Arabisë Saudite në vitin 2023 që ndezi një valë pajtimi në Lindjen e Mesme, tani po siguron zbatimin e Marrëveshjes Kinë-Iran-Arabinë Saudite të Pekinit.
Ishte një arritje e dukshme e Iniciativës së Sigurisë Globale të propozuar nga Pekini, e cila nënvizon respektimin e sovranitetit dhe integritetit territorial të të gjitha vendeve, promovon multilateralizmin e vërtetë dhe u bën thirrje vendeve të mëdha të mbështesin autoritetin e OKB-së dhe statusin e saj si platforma kryesore për qeverisjen e sigurisë globale.
Vërejtjet e Wang nënvizojnë angazhimin e Kinës për të ruajtur drejtësinë ndërkombëtare, për të kundërshtuar proteksionizmin dhe për të mbështetur multilateralizmin. Ai shprehu gjithashtu besimin në të ardhmen e marrëdhënieve Kinë-SHBA dhe inkurajoi bashkëpunimin e bazuar në interesa të përbashkëta.
Duke qenë se Kina është një advokuese e një bote shumëpaleshe, shpesh herë ajo shihet si një konkurrente e Shteteve të Bashkuara të Amerikës dhe sikundër e shprehëm më lart, është akuzuar për përpjekje për të rivalizuar ose për të dominuar në arenën globale. Por angazhimi i Kinës për një botë multipolare dhe multilateralizëm nuk ka qëllim të sfidojë dominimin e SHBA-ve, por përpiqet të forcojë pozitat e vendeve në zhvillim, duke u mundësuar atyre të marrin përgjegjësi më të madhe në çështjet ndërkombëtare.
Qëllimi kryesor i Kinës është të krijojë mundësi bashkëpunimi mes shteteve të zhvilluara dhe atyre në zhvillim, duke përfshirë SHBA-në, dhe të adresojë sfida globale si konflikte, kriaë ekonomike dhe ndryshime klimatike, të cilat kërcënojnë jo vetëm stabilitetin botëror, por edhe mbijetesën e njerëzimit. Angazhimi i Kinës nuk duhet paragjikuar, duke marrë parasysh edhe koherencën e saj diplomatike në arenën ndërkombëtare.
Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi në MSC/Foto nga Ministria e Jashtme e Kinës
“Kina në Botë”
Siç e kemi parë vitet e fundit, përballë konflikteve të ndryshme globale, nga Evropa deri në Lindjen e Mesme, Kina ka vepruar me maturi dhe ka bërë thirrje për paqe dhe dialog. Ajo është angazhuar gjithashtu diplomatikisht për ndërmjetësim dhe përpjekje për paqe. Roli i saj në botë ka rëndësi si një fuqi ekonomike globale, por gjithashtu si një kontribuues i madh për vendet me ekonomi në zhvillim. Kina, edhe në raport me Bashkimin Evropian, ndonëse kjo e fundit ka qenë herë pas here e ashpër dhe skeptike ndaj saj, vazhdon të mbështesë bashkëpunimin dhe partneritetin, si dy kontinente të vjetra, por gjithashtu si vende që kanë përgjegjësi globale.
Ajo vazhdimisht ka bërë thirrje për përmbajtje nga të gjitha palët dhe ka kundërshtuar përdorimin e konfliktit për përfitime politike. Këto përpjekje janë të qarta për të gjithë. Kina mbetet e përkushtuar për të luajtur një rol konstruktiv në nxitjen e paqes në Evropë, një synim me rëndësi të madhe për kontinentin.
Vitet e fundit, pavarësisht nga peizazhi ndërkombëtar që po evoluon me shpejtësi, marrëdhëniet Kinë-BE kanë mbetur të qëndrueshme në përgjithësi. Kina vazhdon të promovojë bashkëpunimin ekonomik dhe tregtar me BE-në bazuar në një qasje reciprokisht të dobishme, të favorshme, duke mbështetur forma të ndryshme të shkëmbimeve njerëz-për-njerëz. Kombet evropiane përbëjnë pjesën më të madhe të “rrethit pa viza” të Kinës. Që nga vendosja e marrëdhënieve diplomatike me Komunitetin Evropian në 1975, kur vëllimi tregtar ishte 2.4 miliardë dollarë, tregtia tani është rritur në afro 800 miliardë dollarë. Të dyja palët mund të kuptojnë qartë se komplementariteti ekonomik midis Kinës dhe Evropës i tejkalon shumë aspektet konkurruese.
Me tendencën e vazhdueshme të multipolaritetit, fushëveprimi i bashkëpunimit midis Kinës dhe BE-së është zgjeruar. Të dyja palët ndajnë një kuptim të përbashkët për rëndësinë e tregtisë së lirë, ruajtjen e stabilitetit të zinxhirëve globalë industrialë dhe të furnizimit, dhe identifikimin e zonave potenciale të rritjes në industritë në zhvillim si ekonomia dixhitale dhe inteligjenca artificiale.
Marrëdhëniet Kinë-BE: Partneritet në Multipolaritet
Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi takohet me Përfaqësuesen e Lartë të Politikës së Jashtme të BE-së, Kaja Kallas /Foto nga Ministria e Jashtme e Kinës
Ndërsa ky vit shënon 50-vjetorin e marrëdhënieve diplomatike Kinë-BE, duhet theksuar se Kina e sheh Evropën si një partner të rëndësishëm, jo një rival, në botën shumëpolare në zhvillim.
Në takimet e Ministrit të Jashtëm të Kinës në Konferencën e Sigurisë në Mynih me udhëheqësit më të lartë të Europës u theksua gatishmëria e Kinës për të bashkëpunuar në një botë në ndryshim, duke shtrirë dorën për partneritete të reja e duke forcuar lidhjet e vjetra me Europën.
Wang e përcolli qartë “botëkuptimin” e Kinës në Evropë dhe në botë përmes fjalimit të tij në MSC dhe takimeve të tij me personalitete, duke përfshirë kancelarin gjerman Olaf Scholz, Ministrin e Jashtëm francez Jean-Noel Barrot dhe Përfaqësuesen e Lartë të Politikës së Jashtme të BE-së, i sigurt se Kaja do të jetë një faktor i lartë i politikës së jashtme dhe të BE-së të sigurisë në këtë sistem shumëpolar dhe që të dyja palët të përpiqen të jenë një forcë e qëndrueshme konstruktive në një botë në ndryshim. Në të njëjtën kohë, Kina ka parë gjithmonë në Evropë një pol të rëndësishëm në botën multipolare. Gjithmonë ka besuar se të dy palët janë partnerë, jo rivalë dhe se tendenca e multipolaritetit i ka dhënë Kinës dhe Evropës më shumë mundësi për të punuar së bashku për të kërkuar “emëruesin e përbashkët”.
Ministri i Jashtëm i Kinës, Wang Yi, theksoi gjatë takimit me përfaqësuesen e lartë për punët e jashtme dhe politikën e sigurisë të BE-së, Kaja Kallas se mes Kinës dhe Bashkimit Evropian (BE) nuk ka konflikte të thella interesi apo përplasje gjeopolitike.
Ai nënvizoi se Kina është e gatshme të forcojë bashkëpunimin me Gjermaninë për mbrojtjen e tregtisë së lirë dhe promovimin e multilateralizmit, duke shprehur vlerësimin për rolin aktiv të Gjermanisë në arenën shumëpolare.
Wang theksoi se Kina është një forcë për paqe dhe qëndrueshmëri, duke e cituar si anëtare të përhershme të Këshillit të Sigurimit të OKB-së dhe kontribuuese të dytë më të madhe në operacionet paqeruajtëse të OKB-së. Ai shprehu gjithashtu shpresën që kryeministri holandez, Mark Rutte, të inkurajojë NATO-n të mbajë një qëndrim racional dhe pragmatik ndaj Kinës.
Ministri i Jashtëm Kinez Wang Yi takohet me kancelarin gjerman Olaf Scholz /Foto nga Ministria e Jashtme e Kinës
Të gjitha këto zotime nga kryediplomati i Kinës janë një shenjë e fortë mbështetjeje për Evropën, ndërsa sot, më shumë se kurrë, duket se marrëdhënia e saj ( e Europës) me SHBA-të është tronditur.
Në këtë periudhë të vështirë për Evropën, ku janë të pranishme shqetësime për sigurinë dhe ekonominë, Kina ka demonstruar gatishmërinë për të mbështetur Bashkimin Evropian dhe për të kontribuar në multilateralizëm, duke ofruar një angazhim të koherentë për paqe dhe prosperitet. Përveç kësaj, Kina ka theksuar rëndësinë e ruajtjes së paqes dhe stabilitetit global, duke u shfaqur si një aktor që ka kontribuar ndjeshëm në operacionet paqeruajtëse të OKB-së. Ky angazhim i Kinës për paqe dhe për të mbështetur zhvillimin global mund të ofrojë një mundësi për një marrëdhënie më të thellë dhe të qëndrueshme me Evropën.
Qasja e qëndrueshme e politikës së Kinës, e mbështetur në parimet e barazisë, multilateralizmit dhe respektit për sovranitetin e vendeve të tjera, mund të luajë një rol kyç në ndërtimin e një themeli të fortë për bashkëpunim ndërkombëtar. Duke promovuar një rend global të shumëpolarizuar dhe duke ofruar mundësi të barabarta zhvillimi për të gjitha shtetet, Kina jo vetëm që kontribuon në stabilitetin e sistemit ndërkombëtar, por gjithashtu ndihmon në forcimin e marrëdhënieve mes kontinenteve të ndryshme. Kjo qasje e hapur dhe bashkëpunuese, që thekson rëndësinë e dialogut dhe zgjidhjeve të përbashkëta për sfidat globale, është një udhërrëfyes për një botë më të lidhur dhe të qëndrueshme, për të cilën sot njerëzimi ka nevojë më shumë se kurrë./CGTN
/Argumentum.al
