REAL POLITIK FLASH NR. 92
17 QERSHOR – 1 KORRIK 2024
Me komente “ flash” mbi 3 ngjarjet kryesore, shkurt dhe shqip, vetëm me 1000 fjalë nga analisti i njohur diplomatik,
DR. JORGJI KOTE
1.Sfidë serioze për Perëndimin është bërë aleanca ndërmjet Rusisë, Koresë së Veriut dhe Vietnamit që u shfaq gjatë vizitës vëllazërore të Presidentit Putin në këto tri vende më 18 – 21 Qershor. Me rezultate të njohura, takime me pompë dhe bujë, nënshkrim marrëveshjesh, deklarata bombastike dhe vendosmërinë për të qëndruar bashkë kundër Perëndimit. Një aleancë e mbështetur nga Pekini, Teherani dhe vende të tjera të mëdha të BRICS, që në Gusht do të mblidhet në Samitin e tij në Rusi, si kryesuesja e radhës. Kjo aleancë strategjike po shtrihet dhe në fushën e armatimit modern dhe bërthamor. Rusia është zotuar ta rishohë doktrinën e saj bërthamore, duke provokuar ethe dhe pasiguri të tjera. Ja pse tani është koha, siç thonë shumë analistë dhe ekspertë që SHBA-të dhe BE-ja t’i marrin më seriozisht këto zhvilime dhe kërcënime. Dhe jo si disa ekspertë dhe analistë perendimorë që vazhdojnë të nënvleftësojnë këto kërcënime ushtarake dhe diplomatike dhe kapacitetet e tyre për të bërë të keqen. Me teori mendjelehta dhe ngadalësi të pajustifikueshme në terrenin praktik. Ndërsa rregjimet autoritare janë të gatshme të vendosin dhe veprojnë atje me armë. Përvoja historike dëshmon se diktatorët nuk duan ‘tia dinë për strategjitë dhe taktika në letër e as për besim dhe mirëkuptim; ata njohin, i tremben dhe i step vetëm gjuha e forcës. Ndaj, urojmë që këto zhvillime të rrezikshme t’i bëjnë esëll liderët perendimorë. Samiti i NATO-s në Uashington me rastin e 75 Vjetorit të themelimit në korrik është rasti më i mirë për t’i dhënë fund fjalëve, supozimeve dhe taktikës “ tërhiq e mos e këput” dhe të shtojnë përpjekjet për t’u mbrojtur nga çdo sulm i mundshëm; aktualisht, për të mbështetur fuqishmit, pa rezerva dhe vonesa Ukrainën, që Moska të fillojë të thyhet pikërisht atje.
2.Nuk shkohet në Bruksel me “gërvëre”nacionaliste!
Mesa duket, liderët e rinj të Maqedonisë Veriore, siç i themi në Shqipëri, “ i kanë hipur kalit mbrapsht” Veç të tjerash, me një ngut dhe padurim të habitshëm qysh në ditën e parë të betimit dhe në vijim, Presidentja, Kryeministri dhe Kryetari i ri i Parlamentit në Shkup shqiptuan vetëm fjalën “ Maqedoni” pa “ e Veriut”. Duke dhunuar cënuar kështu Marrëveshjen e Prespës të arritur me shumë mundime. Për pasojë, në vend të urimeve, në Athinë dhe në Bruksel u ngrit një stuhi e vërtetë politike. Dhe, çështë më e keqja, në vend që ta kalojnë këtë siklet diplomatic me një diplomaci të butë, liderët e Maqedonisë së Veriut vazhdojnë të përshkallëzojnë tonet dhe gërvëret nacionaliste me Athinën, duke i treguar “ dhëmbët dhe muskujt”; në një betejë që si miq të vjetër të Shkupit që jemi me keqardhje e themi se e kanë të humbur pa e filluar atë. Fatkeqësisht kjo po ndodh pikërisht tani që njerëzit presin dritën e gjelbër për çeljen e negociatave të anëtarësimit, kur pikërisht çështja e emrit i kushtoi gati 15 vjet vonesë në këtë proces historik. Dhe, kjo krahas ngërçit me Sofjen të filluar 2 vite më parë. Kjo zhurmë diplomatike është vërtet shumë për këllqet europiane të Shkupit. Sjellja “ majë më majë” me Greqinë fqinje dhe me Brukselin mund të rrezikojë shtyrjen e anëtarësimit të Shkupit në BE në kalendat greke. Pastaj, kur ti kërkon të bëhesh pjesë e BE-së, nuk mund të kërkosh sovranizëm si përpara viteve 90. Sigurisht që kërkohet vetëpërmbajtje dhe tërheqje, pse jo dhe duke e dorëzuar pak sovranitet në Bruksel, sepse do të përfitosh shumë më tepër nga hyrja në BE. Ndryshe, ç”kuptim kanë përpjekjet për të hyrë në BE, në këtë klub politik ku këmbët duhet t’i hedhësh sipas muzikës se secilit prej 27 vendeve anëtare të BE-së!
Ndaj, është koha që Shkupi zyrtar t’i thërasë mendjes, duke treguar moderacion dhe përgjegjësi politike. Dikush mund të thotë e pse do bërë kjo vetëm se e kërkon Athina ose Sofja? Po, sigurisht, sepse secili vend në BE, sidomos fqinjët ka peshën dhe votën e vet. Sepse pa zgjidhur çështjet dypalëshe, ato mund të kthehen në çështje europiane dhe përgjegjësia në këtë rast vetëkuptohet se do të bjerë në radhë të parë te vendet kandidate. Kujdes, jo “Ballkani e pastaj Brukseli, siç pohojnë liderët në Shkup, por Ballkani në Europë”!!
3. Kryebashkiak i zgjedhur në Himarë, i burgosur në Fier dhe Eurodeputet në Bruksel!
E njëjta sfidë, dmth çelja e negociatave të anëtarësimit në BE e bllokuar prej një viti nga vetoja Greke është sfidë dhe për Shqipërinë. Siç dihet zoti Beleri, Kryetar i zgjedhur i Bashkisë së Himarës ndodhet në burgun e Fierit prej një viti për mashtrim zgjedhor, që është trajtuar gjerësisht dhe te ARGUMENTUM. Mbas ngërçit të njohur, Beleri u zgjodh më 9 Qershor Anëtar i Parlamentit Europian i Partisë “Nea Demokracia” të Kryeministrit Mitsotakis. Tani, duam s’duam, Beleri nuk është më vetëm çëshje shqiptaro – greke, por mund të bëhet dhe europiane. Sipas regullave të imunitetit të BE-së, ku dikush zgjidhet si Eurodeputet, ai lirohet nga burgimi, siç ndodhi me Eurodeputeten italiane të burgosur në Hungari. Me Shqipërinë ndryshon puna, sepse ne nuk jemi anëtar të BE-së; gjithsesi, autoritetet tona politike dhe juridike kanë rastin të tregojnë më shumë mirëkuptim dhe tolerancë në këtë rast të veçantë. Ca më tepër se në tetor ai do të jetë i lirë dhe do të shkojë në Europarlament në Bruksel; gjithashtu, ai ka njoftuar se do të apelojë në Gjykatën Europiane të të Drejtave të Njeriut në Strasburg ku nuk dihet se çmund të ndodhë, pa përjashtuar dhe fitimin e pafajësisë. Ndaj, nëse duam marrëdhënie të mira me Greqinë dhe të çelim sa më shpejt negociatat që të ngulim flamurin më 2030 në Bruksel, duhet të tregojmë diçka nga fryma dhe vlerat europiane dhe të kapërcejmë këtë ngërՁ1%rçgjejmë një zgjidhje në bashkëpunim me Greqinë.
Në fakt, kjo zgjidhje mund dhe duhej të ishte zgjidhur shumë më parë, dmth të ishte lejuar të bënte betimin si kryebashkiak me një ndryshim të vogël në ligjin përkatës, siç kemi bërë shpesh dhe me Kushtetutën. Ndryshe, rasti i Belerit dhe Greqia do t’i kemi si çekan te koka”. Dhe pastaj, thirjet tona për çeljen e negociatave se dhe detyrat e shtëpisë i kemi bërë, por zëri ynë do të humbasë në shkretëtirën politike dhe diplomatike europiane, sepse do të na duhet të mbushim boshllëqet dhe mosmarrëveshjet me një vend anëtar fqinj të BE-së si Greqia.
© 2024 Argumentum
