Presidenti i Sirisë, Bashar al-Assad, është njohur për udhëheqjen e një shtypje të ashpër dhe përgjakshme ndaj protestave që shpërthyen në vitin 2011, që më pas u shndërruan në një luftë civile. Assad përdori forcën ekstreme dhe shtypjen për të mbajtur pushtetin e tij, duke shkaktuar dhjetëra mijëra viktima dhe shumë dëme materiale. Pas viteve të luftës, regjimi i Assad ka mbajtur kontrollin mbi shumicën e territorit të Sirisë, por çmimi i kësaj fitorjeje ka qenë shumë i lartë, me shkatërrim të madh dhe humbje të jetëve të pafajshme.
Presidenti sirian Bashar al-Assad mbikëqyri një goditje të pamëshirshme ndaj një revolte pro-demokracisë që u shndërrua në një nga luftërat më të përgjakshme të shekullit.
Të dielën,( 8 dhjetor) ndërsa rebelët hynë në kryeqytet, një vëzhgues i luftës sirian tha se ai ishte larguar nga vendi, në atë që mund të shënonte fundin jo vetëm të sundimit të tij 24-vjeçar, por edhe rënien e mbretërimit pesë dekadash të klanit të tij.
Pasi u përball me protestat mbarëkombëtare që kërkonin rrëzimin e tij dhe një rebelim të armatosur që ai e shtypi, Assad-i – deri në një ofensivë të rrufeshme rebele – mori përsëri kontrollin e pjesës më të madhe të Sirisë në luftën civile që filloi në 2011.
I qetë në sjellje, Assad ishte mbështetur për vite në aleancat e tij me Rusinë, Iranin dhe Hezbollahun e Libanit për të ruajtur pushtetin.
Ndërsa drejtonte një luftë të pamëshirshme mbijetese për sundimin e tij, ai u paraqit para popullit të tij dhe botës së jashtme si i vetmi lider i qëndrueshëm i Sirisë përballë kërcënimit islamik.
Por një ofensivë rebele e udhëhequr nga islamistët, që filloi më 27 nëntor, rrëmbeu qytet pas qyteti nga kontrolli i Asadit.
Të dielën, rebelët njoftuan se kishin hyrë në Damask.
Menjëherë më pas, Observatori Sirian për të Drejtat e Njeriut tha se ai ishte larguar nga vendi, ndërsa vetë rebelët thanë se “tirani” ishte “ikur”.
Nuk ka opozitë të vërtetë –
Për vite me radhë, Assad e kishte konsideruar veten si mbrojtës i pakicave të Sirisë, një mburojë kundër ekstremizmit dhe i vetmi furnizues i mundshëm i stabilitetit për një vend të shkatërruar nga lufta.
Në votimet e shumta të mbajtura gjatë viteve, të kryera vetëm në territorin e mbajtur nga qeveria, ai mori shumicën dërrmuese të votave, mes akuzave nga vendet perëndimore dhe grupet e të drejtave se zgjedhjet nuk ishin as të lira dhe as të ndershme.
Në takime zyrtare, gjatë intervistave, madje edhe në vijën e parë, 59-vjeçari okulist me stërvitje u soll i qetë.
Megjithatë, pas fasadës ishte një aftësi e mahnitshme për të mbajtur pushtetin mes valëve të shumta të dhunës dhe ndryshimeve transformuese në Siri dhe në rajon më gjerë.
‘Përziej kartat’ –
Një gazetar, i cili u takua me Assadin në disa raste para dhe pas shpërthimit të luftës në 2011, i tha AFP-së se Assad është një “figurë unike dhe komplekse”.
Hafez al-Assad, kreu i Partisë Siriane Baath, imponoi në vend një regjim të fshehtë, paranojak, ku edhe dyshimi më i vogël për mospajtim mund të çonte në burg ose më keq.
Bashar al-Assad nuk ishte menduar kurrë të bëhej president, por jeta e tij ndryshoi rrënjësisht kur vëllai i tij më i madh Bassel, i cili po përgatitej për të trashëguar pushtetin, vdiq në një aksident rrugor në 1994.
Bashar la studimet në oftalmologji dhe u largua nga Londra, ku kishte takuar gruan e tij Asma, një muslimane britaniko-siriane dhe sunite, e cila punonte për firmën e shërbimeve financiare JP Morgan.
Në shtëpi, ai mori një kurs për studime ushtarake dhe u diplomua në politikë nga babai i tij.
Kur ky i fundit vdiq, Bashar u bë president me referendum, duke konkurruar pa kundërshtarë, më pas duke fituar një mandat të dytë në 2007.
I betuar në moshën 34-vjeçare, Assad fillimisht u pa nga sirianët që kërkonin liri si një reformator që mund të largonte vitet e represionit dhe të prezantonte liberalizimin ekonomik.
Në ditët e para, Assad shihej duke drejtuar makinën e tij ose duke darkuar në restorante me gruan e tij.
Ai lehtësoi disa nga kufizimet e rënda që ekzistonin nën babanë e tij.
Goditje vdekjeprurëse –
Por imazhi i tij fillestar si reformator u zhduk shpejt pasi autoritetet arrestuan dhe burgosën akademikë, intelektualë dhe anëtarë të tjerë të asaj që atëherë njihej si lëvizja Pranvera e Damaskut.
Kur Pranvera Arabe arriti në Siri në mars 2011, shpërthyen demonstratat paqësore duke bërë thirrje për ndryshim.
Gjatë gjithë luftës, e cila vrau më shumë se 500,000 njerëz dhe zhvendosi gjysmën e popullsisë, qëndrimi i Asadit ndaj demonstruesve dhe opozitës nuk ndryshoi.
Sirisë dhe botës, ai i justifikoi bombardimet dhe fushatat ushtarake si një luftë kundër “terroristëve”.
Ndërkohë, aparati i tij i sigurisë zbatoi një sistem brutal të burgosjes së disidentëve në një rrjet qendrash paraburgimi dhe burgjesh të shpërndara në të gjithë vendin që janë bërë të njohur për abuzime.
Ai ishte subjekt i karikaturave të panumërta nga artistë disidentë që e përshkruanin atë si një vrasës, jo më pak si pasojë e sulmeve kimike të vitit 2013 në bastionet rebele rreth Damaskut.
Që nga fillimi i ofensivës rebele të udhëhequr nga islamistët, Assad i ka bërë jehonë qëndrimit të tij të mbajtur prej kohësh se konflikti në Siri është i makinerizuar nga jashtë.
“Përshkallëzimi terrorist reflekton qëllimet e gjera të ndarjes së rajonit dhe fragmentimit të vendeve në të dhe (për) ribërjes së hartës në përputhje me objektivat e Shteteve të Bashkuara dhe Perëndimit”, tha Assad të hënën.
Ai është baba i tre fëmijëve. Gruaja e tij, Asma, u quajt një “trëndafil në shkretëtirë” nga revista Vogue para revoltës.
/AFP-Argumentum.al
