Në votimin e vonë të natës të enjten, pas një sesioni maratonë dy-ditor, Asambleja Kombëtare e Republika Srpska, RS, entiteti i udhëhequr nga serbët e Bosnjës, miratoi një projekt-kushtetutë të re. Asambleja miratoi gjithashtu një projektligj për mbrojtjen e rendit kushtetues të Republikës Srpska.
Të dy draftet kërkojnë të kërkojnë autonomi më të madhe për Republikën Srpska, duke krijuar institucione të veçanta, duke përfshirë një ushtri dhe gjyqësor, dhe që përmbajnë dispozita për vetëvendosje dhe të drejtën për të formuar konfederata me vendet e tjera.
Zyra e Përfaqësuesit të Lartë, OHR, e cila mbikëqyr zbatimin e marrëveshjeve të paqes që i dhanë fund luftës së viteve 1992-1995 në Bosnje, kritikoi projektligjin, duke thënë se ai “përbën një shkelje serioze të Marrëveshjes së Paqes të Dejtonit dhe kuadrit kushtetues të Bosnjë dhe Hercegovinës, duke hapur raste të reja të përgjegjësisë penale për ata që kryejnë këto veprime”, shkruan balkaninsight
“Duke krijuar në mënyrë të njëanshme institucione gjyqësore paralele nën kontrollin e drejtpërdrejtë të Asamblesë Kombëtare të Republikës Srpska, supremacia e legjislacionit shtetëror shpërfillet në mënyrë flagrante dhe po bëhet një përpjekje për të zbatuar ligjet që janë pezulluar përkohësisht nga masat e përkohshme të Gjykatës Kushtetuese të Bosnjës dhe Hercegovinës”, thuhet në media.
Projektkushtetuta do të shkojë për 30 ditë diskutim publik përpara se të dërgohet për votim përfundimtar në Kuvend.
Projektligji, i miratuar me procedurë urgjente, përcakton ndjekjen penale për 21 vepra, duke përfshirë sulmet ndaj rendit kushtetues të Republikës Srpska, kërcënimet ndaj integritetit të saj territorial, sabotazhin, spiunazhin dhe moszbatimin e vendimeve të nxjerra nga autoritetet e njësisë. Ai gjithashtu kriminalizon “pengimin e luftës kundër armikut”, “shërbimin në një ushtri armike” dhe “ndihmë ndaj armikut”.
Miratimi i projekt-kushtetutës dhe ligjit vjen një ditë pasi Prokuroria e Bosnjë-Hercegovinës lëshoi një urdhër arresti për presidentin e RS Milorad Dodik dhe dy të tjerë, duke i akuzuar ata për një “sulm ndaj rendit kushtetues” të vendit. Dodik u zotua të sfidojë gjykatën në nivel shtetëror, duke nxitur krizën në rritje.
Urdhër arresti për Dodik, kryeministrin e RS Radovan Viskoviç dhe kryetarin e asamblesë së RS Nenad Stevandiç u lëshuan pasi ata nuk iu përgjigjën dy thirrjeve për t’u marrë në pyetje.
Çështja u hap pasi gjykata shtetërore e Bosnjës më 26 shkurt e dënoi Dodikin me një vit burg dhe gjashtë vjet ndalim për të mbajtur postin presidencial për kundërshtimin e vendimeve të Përfaqësuesit të Lartë.
Në përgjigje, asambleja e RS miratoi ligje që ndalojnë prokurorinë në nivel shtetëror, gjykatën, Agjencinë Shtetërore të Hetimit dhe Mbrojtjes, SIPA dhe Këshillin e Lartë Gjyqësor dhe Prokurorial, të ushtrojnë juridiksionin në njësi.
Gjykata Kushtetuese e Bosnjës i pezulloi përkohësisht këto ligje më 6 mars, në pritje të një vendimi përfundimtar, por Dodik këmbënguli që ligjet e reja do të zbatoheshin në njësi.
/Argumentum.al
