Dejan Spalloviç[i]
Memorandumi tripalësh në fushën e mbrojtjes mes Ministrisë së mbrojtjes së Shqipëri, Kroacisë dhe të së ashtuquajturës Kosovë, i cili u nënshkrua të martën në Tiranë, nuk përbën befasi për Serbinë, por një mesazh të qartë. Kjo lëvizje është paralajmëruar shumë herë vitet e fundit, por është hequr dorë si pasojë e aksioneve diplomatike të Beogradit. Tani, ndërsa Serbia është e preokupuar me protesta dhe diskutime mbi atë nëse është përdorur topi zanor dhe nëse e ka parë ndokush, Prishtina, Tirana dhe Zagrebi formojnë një aleancë ushtarake, e cila përbën kërcënim direkt për sigurinë e vendit tonë. Mbi të gjitha shtrohet pyetja nëse qarqet neoliberale në Bruksel e kanë vlerësuar se është koha që të bëhet një bashkëpunim ushtarak në rajon. Krijuesit e tij bindin opinionin publik se nuk kanë asgjë kundër Beogradit.
Mbetet vetëm të pritet momenti i përshtatshëm që këtij, deri tani pakti trepalësh, t’i përbashkohet edhe Bullgaria, dhe se të njëjtën dëshirë, në emër të Bosnjë e Hercegovinës e shpreh e dhe pushteti boshnjak në Sarajevë. Edhe në planin politik, ky është krijimi i një patkoi përreth vendit tonë i cili jo vetëm që i lë duar të lira Kroacisë dhe Shqipërisë, por mbi të gjitha i jep garanci shtesë edhe së ashtuquajturës Kosovë. Presidenti i republikës Aleksandër Vuçiç thotë se serbia e ka kuptuar mesazhin e dhënë nëpërmjet nënshkrimit të memorandumit të Kroacisë, Shqipërisë dhe Kosovës në fushën e mbrojtjes dhe se vendi jonë ka doktrinën e tij e cila do të arrijë të ruajë stabilitetin dhe do të mbrohet nga çdo agresor potencial. Shtoi se është shumë i shqetësuar. Tha se Kroacia, përsa i përket ushtrisë, është vend shumë i fuqishëm, por edhe se Serbia për herë të parë ka një ushtri të fuqishme. “I kemi kuptuar ata, jemi shumë të shqetësuar për atë që po bëjnë. Ne kemi doktrinën tonë me të cilën, jam i sigurtë për këtë, do të arrijmë të ruajmë stabilitetin dhe të mbrohemi nga çdo agresor potencial”, theksoi Vuçiçi për TV “Pink”.
Ndërsa kryeministri i dorëhequr i Serbisë Millosh Vuçeviç shtroi pyetjen se kundër kujt drejtohet kjo aleancë e Kroacisë, Shqipërisë dhe së ashtuquajturës Kosovë dhe porositi se tani është e qartë se “shteti i fortë Serbi na përket vetëm neve”. “Shpresoj se tani çdo qyetetar i Serbisë e ka të qartë se shteti i fortë i Serbisë na përket vetëm neve. Nëse nuk do t’a ruajmë dhe ndërtojmë, asgjë e mirë nuk na pret”, nënvizoi Vuçiviçi.
Ai, në rrjetin social “X”, pyet se ku qëndron interesi i dy shteteve antare të NATO-s për të hyrë një një bashkëpunim ushtarak me “institucionet” e panjohura të cilët janë formuar në mënyrë ilegale në një pjesë të territorit serb dhe përse kësaj aleance tani u dashka t’i përbashkohet edhe një shtet tjetër antar i NATO-s. Ai shtoi se për këtë duhet patur parasysh se Kroacia, Bullgaria dhe Shqipëria janë fqinjë të Serbisë. Vuçiçeviçi nënvizoi se ka shumë pyetje, por përgjigja në këtë rast është vetëm një, dhe kjo është negative.
Nuk ka asgjë të re në faktin që aleatët e dikurdhëm në luftërat kundër Serbisë kanë bashkuar forcat, e kësisoj ishte i pritshëm informacioni se është nënshkruar memorandumi trepalësh në fushën e mbrojtjes së Shqipërisë, Kosovës dhe Kroacisë. Sikurse theksuan organizatorët, deklarata ka si qëllim promovimin e bashkëpunimit në ndërtimin e kapaciteteve mbrojtëse dhe të industrisë ushtarake, rritjen e ndëroperabilitetit nëpërmjet arsimimit, trajnimit dhe manovrave të përbashkëta, parandalimin e kërcënimeve hibride dhe forcimin dhe rezistencës strategjike si dhe ofrimin e mbështetjes së plotë për integrimet mbrojtëse euroatlantike dhe rajonale.
Ministri shqiptar i mbrojtjes Pirro Vengu, tha se Kosova dhe Shqipëria kanë se çfarë të mësojnë nga Kroacia, ndërsa kryeministri i instituciooneve të përkohëshme të Prishtinës, Albin Kurti tha se nënshkrimi i memorandumit trepalësh është “hap jashtëzakonisht i rëndësishëm drejt sigurisë dhe paqes në rajon, nëpërmjet mbrojtjes, bashkëpunimit dhe koordinimit të vendeve tona paqedashëse”. Ministri kroat i mbrojtjes Ivan Anushiç porositi se bashkëpunimi i përmendur para së gjithash do të jetë në sistemin e informimit si dhe në zhvillimin e industrisë mbrojtesë.
Ministria e Punëve të Jashtme e Serbisë i ka dërguar kërkesë ministrive të jashtme të Kroacisë dhe Shqipërisë nëpërmjet së cilës kërkon shpjegim të detajuar në lidhje me nënshkrimin e memorandumit trepalësh në fushën e mbrojtjes, me të cilin këto dy shtete, sëbashku me përfaqësuesin jolegjitim të pushtetit në Prishtinë, kanë ndërmarrë hapa që dëmtojnë stabilitetin rajonal. “Serbia si shtet i cili është garant i paqes dhe i neutraliteit ushtarak në Ballkan, kërkon me të drejtë përgjigje mbi natyrën dhe qëllimet e këtij bashkëpunimi në fushën e sigurisë. Në mënyrë të veçantë është shqetësues fakti se kjo aleancë formohet pa konsultime me Beogradin, nëpërmjet përfshirjes direkte të strukturës e cila nuk ka legjitimitet ndërkombëtar dhe e cila përbën kërcënim sigurie për popullin serb dhe për tërë rajonin”, nënizon MPJ e Serbisë. Nënvizohet se nuk do të anashkalohet as mesazhi i qartë politik i kësaj iniciative. “Është e qartë se ky memorandum nuk është rezultat i bashkëpunimit të rastësishëm, por i një strategjie me synim që ka si qëllim izolimin e Serbisë dhe forcimin e strukturave paraushtarake në krahinën jugore serbe, në kundërshtim me të drejtën ndërkombëtare dhe Rezolutën 1244 të Këshillit të Sigurimit të OKB-së”, shtohet aty.
Të gjithë e kanë të qartë se kjo inicitivë, e cila realizohet pa Serbinë, por me të ashtuquajturën Kosovë, përfaqëson provokim të hapur dhe injorim të ashpër të realitetit në terren. Nëse, sikurse pohojnë, kjo përgjigje nuk është e orientuar kundër askujt, përse Serbia është e përjashtuar nga çfarëdo bisedimesh për sigurinë kolektive në rajon? Në mënyrë të veçantë është interesant vendimi se paqa mbahet nëpërmjet armatosjes së njëanshme dhe bashkëpunim me strukturat jolegale në territorin e Kosovës dhe Metohisë gjë që përbën goditje direkte ndaj rendit ndërkombëtar të drejtësisë dhe përcënim për paqen rajonale. Serbia nuk do të pranojë në heshtje dhe nuk do të lejojë asnjë aksion të njëanshëm që mund të kërcënojë integritetin tonë rajonal, sigurinë e qytetarëve dhe paqen në rajon.
Kundër kujt bëjnë aleancë miqësore këta dy vende dhe një pjesë e Serbisë? Duke marrë në konsideratë retorikën e tyre të përditëshme, nuk është e vështirë të kuptohet se në shenjestër është mbi të gjitha Serbia. Këtë e pohoi pikërisht gjenerali shqiptar në pension Esad Çollaku, duke thënë se ajo është “nga ato marrëveshje që përbën një mesazh të qartë për Beogradin, sepse kjo marrëveshje dërgon mesazh të qartë të gjithë atyre që kanë pretendime territoriale ndaj shteteve fqinjë, sepse e dimë se Serbia ka nisur lufëtrat në Slloveni, Kroaci, Bosnjë dhe në Kosovë”, transmeton radio “Dukagjini”.
Që bëhet fjalë për vazhdim të politikës së drejtuar kundër vendit tonë, dëshmon edhe fakti se në samitin e verës së NATO-s është arritur marrëveshja për formimin “NATO Shengenit”, thënë më saktë – koridorit i cili do të përfshije Italinë, Shqipërinë, Bullgarinë, Maqedoninë e Veriut, me mundësinë që në një të ardhme të afërt të përfshihet edhe e ashtuquajtura Kosovë, gjë që do t’u mundësonte forcave ndërhyrjes së shpejtë të Aleancës të veprojnë pa pengesa në Ballkan. Nuk duhet harruar as modernizimi i bazës ushtarake “Kuçova”, të cilën NATO e ka avancuar.
Mendimi i analistëve ushtarakë serbë, por edhe specialistëve të sigurisë është se shenjestra e tij primare është Serbia. Krahas kësaj, me lajmet se ShBA-të mund t’a braktisin “Bondsitllin”, nga Turqia informojnë se trupat e tyre do të mund të angazhohen më shumë në këtë pjesë të Eruopës.
Profesori i Universitetit Ilija Kajtez thotë se ky bashkëpunim ushtarak, duke, patur parasysh se kush e përbën, ka vetëm një qëllim – koalicionin kundër Sertbisë dhe faktorit serb në Ballkan. Për gazetën “Politika” ai thotë se “të gjithë e kanë të qartë se cilët janë nënshkruesit armiq të memorandumit dhe nënvizon se, Shqipëria dhe Kroacia të cilat janë antare të NATO-s dhe FSK e Kosovës përgatiten të jenë këmbësoria në një konflikt të ardhshëm, por nuk do të jenë në gjendje të bëjnë asgjë pa dritën jeshile që duhet t’u vijë nga NATO-ja. Mendoj se gjërat ndërlikohen për atë se këtu është faktori Trump dhe nuk është më aq e thjeshtë. Këtu kemi të bëjmë me faktin se ‘shteti i thellë’, i cili është dëbuar nga Uashingtoni dhe ka ardhur në Bruksel tani bën njëfarë lufte proksi. Nëpërmjet Serbisë, Hungarisë, Rumanisë dhe Greqisë bëhet luftë kundër administratës Trump. Konteksti është se elita globaliste neoliberale synon të disiplinojë ata që janë në anën e saj. Nëse e vlerësojnë, do të shpien në përshkallëzime shtesë të situatës. Kjo shpie në ndërlikim serioz në situatën edhe kështu të përndezur në rajon, e cila pret vetëm një shkëndijë për t’i vënë flakën tërë rajonit”, konkludon Kajtezi.
Vulin: revolucioni i ngjyrosur ka forcuar armiqtë e vendit tonë.
Aleanca ushtarake e Kroacisë, Shqipërisë dhe së ashtuquajturës Kosovë nuk është aleancë kundër Hungarisë apo Rusisë, është aleancë kundër Serbisë dhe kërcënim për serbët, deklaroi zëvendëskryeministri i Serbisë Aleksandër Vulin. “Ndërsa shteti i serbisë lufton për të evituar konfliktet në rrugët e tij dhe ndërsa kërcënohen me arrestim liderët e Republikës Srpska, armiqtë e Serbisë lidhen mes tyre dhe marrin detyrime për mbështetje ushtarake. Revolucioni me ngjyrë në Serbi ka bashkuar dhe forcuar armiqtë e Serbisë bash sikur ka përçarë dhe dobësuar Serbinë, çfarë nuk keni të qartë këtu?”, deklaron Vulini.
[i] https://www.politika.rs/sr/clanak/668025/trojni-pakt-protiv-srbije
