Ukraina ka hequr dorë nga ambicia e saj për t’u bashkuar me aleancën ushtarake të NATO-s në këmbim të garancive perëndimore të sigurisë si një kompromis për t’i dhënë fund luftës me Rusinë, tha Presidenti Volodymyr Zelenskyy përpara bisedimeve me të dërguarit e SHBA-së në Berlin.
Ky veprim shënon një ndryshim të madh për Ukrainën, e cila ka luftuar për t’u bashkuar me NATO-n si një mbrojtje kundër sulmeve ruse dhe e ka një aspiratë të tillë të përfshirë në kushtetutën e saj. Ai gjithashtu përmbush një nga qëllimet e luftës së Rusisë, megjithëse Kievi deri më tani ka qëndruar i vendosur kundër dhënies së territorit Moskës.
Zelenskyy tha të dielën se garancitë e sigurisë të SHBA-së, Evropës dhe partnerëve të tjerë në vend të anëtarësimit në NATO ishin një kompromis nga ana e Ukrainës.
“Që nga fillimi, dëshira e Ukrainës ishte të bashkohej me NATO-n, këto janë garanci të vërteta sigurie. Disa partnerë nga SHBA-ja dhe Evropa nuk e mbështetën këtë drejtim”, tha ai në përgjigje të pyetjeve të gazetarëve në një bisedë në WhatsApp, raporton NBCnews.
“Kështu, sot, garancitë dypalëshe të sigurisë midis Ukrainës dhe SHBA-së, garancitë e ngjashme me Nenin 5 për ne nga SHBA-ja, dhe garancitë e sigurisë nga kolegët evropianë, si dhe nga vendet e tjera – Kanadaja, Japonia – janë një mundësi për të parandaluar një pushtim tjetër rus”, tha Zelenskyy.
“Dhe është tashmë një kompromis nga ana jonë”, tha ai, duke shtuar se garancitë e sigurisë duhet të jenë ligjërisht të detyrueshme.
Presidenti rus Vladimir Putin ka kërkuar vazhdimisht që Ukraina të heqë dorë zyrtarisht nga ambiciet e saj për në NATO dhe të tërheqë trupat nga rreth 10% e Donbasit, të cilin Kievi ende e kontrollon. Moska ka thënë gjithashtu se Ukraina duhet të jetë një vend neutral dhe se asnjë trupë e NATO-s nuk mund të stacionohet në Ukrainë.
Burime ruse thanë më parë këtë vit se Putin dëshiron një premtim “me shkrim” nga fuqitë e mëdha perëndimore për të mos zgjeruar aleancën e NATO-s të udhëhequr nga SHBA-ja drejt lindjes – shkurtim për përjashtimin zyrtar të anëtarësimit të Ukrainës, Gjeorgjisë, Moldavisë dhe republikave të tjera ish-sovjetike.
Zelenskyy më parë kishte bërë thirrje për një paqe “dinjitoze” dhe garanci se Rusia nuk do ta sulmonte përsëri Ukrainën, ndërsa përgatitej të takohej me të dërguarit e SHBA-së dhe aleatët evropianë në Berlin për t’i dhënë fund konfliktit më vdekjeprurës të Evropës që nga Lufta e Dytë Botërore.
Nën presionin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për të nënshkruar një marrëveshje paqeje që fillimisht mbështeti kërkesat e Moskës, Zelenskyy akuzoi Rusinë se e zvarriti luftën përmes bombardimeve vdekjeprurëse të qyteteve dhe furnizimeve me energji dhe ujë të Ukrainës.
Edhe pse përbërja e saktë e takimeve të dielën dhe të hënën nuk është bërë publike, një zyrtar amerikan tha se i dërguari i Trump, Steve Witkoff, dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, po udhëtonin për në Gjermani për bisedime që përfshinin ukrainas dhe evropianë.
Zgjedhja për të dërguar Witkoff, i cili ka udhëhequr negociatat me Ukrainën dhe Rusinë mbi një propozim paqeje të SHBA-së, dukej të ishte një sinjal se Uashingtoni pa një shans për përparim gati katër vjet pas pushtimit të Rusisë në vitin 2022.
Zelenskyy tha se Ukraina, evropianët dhe SHBA-të po shqyrtojnë një plan prej 20 pikash dhe se në fund të këtij plani ka një armëpushim. Ai tha se Kievi nuk ka bisedime të drejtpërdrejta me Rusinë.
Zelenskyy tha se një armëpushim përgjatë vijave aktuale të frontit do të ishte një opsion i drejtë.
Kancelari gjerman Friedrich Merz po pret Zelenskyy dhe udhëheqësit evropianë për një samit në kryeqytetin gjerman të hënën, i fundit në një seri shfaqjesh publike mbështetjeje për udhëheqësin ukrainas nga aleatët në të gjithë Evropën.
‘Moment kritik’
Britania, Franca dhe Gjermania kanë punuar për të rafinuar propozimet e SHBA-së, të cilat, në një draft të zbuluar muajin e kaluar, i bënin thirrje Kievit të lëshonte më shumë territor, të braktiste ambicionin e tij për t’u bashkuar me NATO-n dhe të pranonte kufizime në forcat e tij të armatosura.
Aleatët evropianë e kanë përshkruar këtë si një “moment kritik” që mund të formësojë të ardhmen e Ukrainës dhe kanë kërkuar të mbështesin financat e Kievit duke përdorur asetet e ngrira të bankës qendrore ruse për të financuar buxhetin ushtarak dhe civil të Kievit.
Putin priti Witkoff dhe Kushner në një takim më parë në dhjetor që Kremlini e vlerësoi si “konstruktiv”, megjithëse nuk u arritën përparime të mëdha.
Zelenskyy tha se qindra mijëra njerëz ishin ende pa energji pas sulmeve ruse në furnizimin me energji, ngrohje dhe ujë në të gjithë Ukrainën, duke postuar fotografi të ndërtesave të djegura dhe të shkatërruara.
“Rusia po e zvarrit luftën dhe kërkon t’i shkaktojë sa më shumë dëm të jetë e mundur popullit tonë”, tha ai.
Pushtimi në shkallë të plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022 shkaktoi një rënie të marrëdhënieve me Perëndimin dhe ka shtuar paralajmërimet nga NATO dhe udhëheqësit evropianë se Putini nuk do të ndalet me kaq.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, tha në një fjalim në Berlin të enjten se NATO duhet të jetë “e përgatitur për shkallën e luftës që duruan gjyshërit ose stërgjyshërit tanë” dhe pohoi se “ne jemi objektivi i radhës i Rusisë”.
Kremlini i ka hedhur poshtë vazhdimisht pretendime të tilla.
“Kjo duket si një deklaratë nga një përfaqësues i një brezi që ka arritur të harrojë se si ishte në të vërtetë Lufta e Dytë Botërore”, tha zëdhënësi i Kremlinit, Dmitry Peskov, për gazetarin e televizionit shtetëror Pavel Zarubin të dielën.
“Ata nuk kanë asnjë kuptim, dhe për fat të keq, z. Rutte, duke bërë deklarata të tilla të papërgjegjshme, thjesht nuk e kupton se për çfarë po flet”, shtoi Peskov.
/Argumentum.al
