Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i kërkoi Bashkimit Evropian të shqyrtojë aplikimin e Kosovës për anëtarësim, të japë statusin e vendit kandidat dhe të hapë negociatat. Në fjalimin në Samitin XIII të Procesit të Berlinit në Mal të Zi, ai ngriti gjithashtu çështjen e sigurisë rajonale, sulmeve në Banjskë dhe Ibër-Lepenc, si dhe të drejtave të shqiptarëve në Luginën e Preshevës.
Kryeministri i Kosovës, Albin Kurti, i bëri thirrje Bashkimit Evropian që të ndërmarrë hapa konkretë për avancimin e Kosovës drejt anëtarësimit, duke theksuar se aplikimi i paraqitur në dhjetor 2022 ende pret një vendim nga institucionet evropiane.
Duke folur në seancën plenare të Samitit XIII të Procesit të Berlinit, Kurti deklaroi se Kosova mbetet i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor pa statusin e kandidatit për anëtarësim në BE, pavarësisht përparimit që, sipas tij, ka shënuar në demokraci, luftën kundër korrupsionit dhe sundimin e ligjit.
“Kërkojmë nga ju ta merrni vendimin: të kërkoni opinionin e Komisionit, t’i jepni Kosovës statusin e vendit kandidat dhe të hapni negociatat për anëtarësim”, u shpreh Kurti.
Ai nënvizoi se Kosova është përafruar me politikën e jashtme të BE-së dhe ka zbatuar të gjitha sanksionet evropiane kundër Rusisë që nga fillimi, duke argumentuar se vendi vepron në përputhje me standardet e një shteti anëtar.
Integrimi evropian dhe bashkëpunimi rajonal
Kurti vlerësoi rolin e Procesit të Berlinit, të nisur nga Gjermania në vitin 2014, në forcimin e bashkëpunimit mes gjashtë vendeve të Ballkanit Perëndimor dhe zhvillimin e Tregut të Përbashkët Rajonal.
Ai përmendi përfitimet që integrimi gradual me tregun e BE-së pritet t’u sjellë qytetarëve, duke përfshirë lehtësimin e pagesave përmes SEPA-s, përshpejtimin e tregtisë përmes korridoreve të gjelbra dhe uljen e kostove të komunikimit telefonik përmes nismës “Roam Like at Home”.
Sipas Kurtit, SEPA pritet t’u kursejë qytetarëve të Kosovës dhe mërgatës rreth 58 milionë euro në vit.
Ai kritikoi gjithashtu moszbatimin e disa marrëveshjeve rajonale të nënshkruara në vitin 2022, përfshirë ato për njohjen e diplomave dhe dokumenteve të identifikimit, duke theksuar se marrëveshjet duhet të respektohen nga të gjitha palët.
“Askush nuk mund të detyrohet që ta dojë Bashkimin Evropian, por askush nuk duhet të lejohet t’i pengojë ata që e duan”, deklaroi kryeministri kosovar.
Banjska, Ibër-Lepenci dhe kërkesa për përgjigje kolektive
Një pjesë e rëndësishme e fjalimit iu kushtua sigurisë rajonale dhe sulmeve që Kurti i lidhi me përpjekjet për destabilizimin e Kosovës dhe Evropës.
Ai përmendi sulmin e armatosur në Banjskë, në shtator 2023, ku u vra rreshteri i Policisë së Kosovës, Afrim Bunjaku, si dhe shpërthimin në kanalin e Ibër-Lepencit në Varagë, në nëntor 2024.
Kurti akuzoi Serbinë për mbështetjen e personave që, sipas tij, qëndrojnë pas veprimeve destabilizuese dhe theksoi se Milan Radoiçiq, të cilin e identifikoi si përgjegjës për sulmin në Banjskë, vazhdon të jetë i lirë në Serbi.
Ai i krahasoi këto zhvillime me veprimet hibride që, sipas tij, Rusia po ndërmerr kundër infrastrukturës kritike dhe sigurisë evropiane.
“S ulmi ndaj një demokracie evropiane është sulm ndaj gjithë Evropës dhe meriton përgjigje kolektive, sepse reagimi që ndërtohet rast pas rasti nuk është parandalues”, u shpreh Kurti, duke shtuar se anëtarësimi i Kosovës në NATO do të sillte edhe efekt parandalues në fushën e sigurisë.
Kryeministri paralajmëroi gjithashtu se përpjekjet për të siguruar stabilitet duke bërë kompromise në kurriz të demokracive fqinje janë të rrezikshme.
Të drejtat e shqiptarëve në Luginën e Preshevës
Në fund të fjalimit, Kurti ngriti çështjen e të drejtave të pakicave në Ballkanin Perëndimor, duke kërkuar që kjo temë të marrë një vëmendje më të madhe në kuadër të Procesit të Berlinit.
Ai argumentoi se pabarazitë në trajtimin e komuniteteve në vendet fqinje krijojnë padrejtësi dhe mund të nxisin tensione.
Kurti u bëri thirrje pjesëmarrësve të samitit që të shqyrtojnë nga afër situatën e shqiptarëve në Luginën e Preshevës, duke pretenduar se ata po përjashtohen gradualisht nga institucionet dhe jeta publike në Serbi.
“Dinjiteti njerëzor dhe të drejtat e njeriut janë të parat në mesin e vlerave që duhet t’i ndajmë së bashku”, përfundoi Kurti.
Samiti XIII i Procesit të Berlinit mbahet në Mal të Zi, më 22 tetor 2026, me pjesëmarrjen e liderëve të Ballkanit Perëndimor dhe përfaqësuesve evropianë. Nisma synon forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe përshpejtimin e integrimit të vendeve të rajonit në Bashkimin Evropian.
© 2026 Argumentum
