Në një referendum të zhvilluar më 29 gusht, islandezët votuan kundër rikthimit në tryezën e negociatave me Bashkimin Evropian, në një rezultat të ngushtë: 52.8% kundër dhe 47.2% pro.
REYKJAVIK – Islanda ka votuar kundër rifillimit të negociatave për anëtarësimin në Bashkimin Evropian, duke i dhënë fund, të paktën për momentin, përpjekjes për të rikthyer në agjendë procesin e anëtarësimit të pezulluar prej më shumë se një dekade.
Sipas rezultateve përfundimtare, 52.8% e votuesve votuan “Jo”, ndërsa 47.2% votuan “Po” për rifillimin e negociatave. Pjesëmarrja në referendum ishte e lartë, rreth 82.5%, duke treguar rëndësinë që çështja kishte marrë në shoqërinë islandeze.
Referendumi nuk vendoste drejtpërdrejt për anëtarësimin e Islandës në BE. Pyetja ishte nëse vendi duhej të rifillonte negociatat me Brukselin, të cilat u ndërprenë në vitin 2015. Një votë “Po” do të kishte hapur rrugën për një proces të ri negociatash, ndërsa rezultati i së shtunës e mbyll këtë mundësi për momentin.
Peshkimi dhe sovraniteti në qendër të debatit
Një nga argumentet kryesore të kundërshtarëve të rifillimit të negociatave ishte mbrojtja e sektorit të peshkimit dhe kontrolli kombëtar mbi burimet detare.
Peshkimi është një sektor me rëndësi të veçantë për ekonominë dhe identitetin kombëtar të Islandës. Kundërshtarët e anëtarësimit argumentuan se hyrja në BE do ta vendoste vendin nën rregullat e politikës së përbashkët evropiane të peshkimit dhe do të kufizonte kontrollin e Reykjavík-ut mbi burimet e tij detare.
Në fushatën për referendumin, çështja e sovranitetit u lidh ngushtë edhe me bujqësinë dhe kontrollin mbi burimet natyrore.
Rezultati tregoi gjithashtu një ndarje të dukshme mes kryeqytetit dhe zonave rurale. Reykjavík votoi kryesisht pro rifillimit të negociatave, ndërsa pjesa më e madhe e zonave jashtë kryeqytetit votoi kundër.
Islanda mbetet e lidhur ngushtë me Evropën
Pavarësisht rezultatit, Islanda nuk po largohet nga strukturat evropiane.
Vendi është pjesë e Zonës Ekonomike Evropiane (EEA) që prej vitit 1994, duke pasur akses në tregun e vetëm evropian, ndërsa është gjithashtu pjesë e zonës Schengen. Kjo i ka mundësuar Islandës të ruajë një marrëdhënie shumë të ngushtë ekonomike dhe politike me BE-në pa qenë anëtare e saj.
Kryeministrja islandeze Kristrún Frostadóttir ka pranuar rezultatin dhe ka bërë të ditur se qeveria nuk do të vazhdojë me rifillimin e negociatave. Sipas saj, Islanda do të vazhdojë të forcojë marrëdhëniet me Evropën përmes kuadrit të Zonës Ekonomike Evropiane.
Nga Brukseli, reagimi ka qenë i kujdesshëm. Komisioni Evropian ka deklaruar se respekton zgjedhjen e popullit islandez dhe se Islanda mbetet një partner i afërt i Bashkimit Evropian.
© 2026 Argumentum
