Me ftesë të Presidentit të SHBA-së, Donald Trump, Presidenti Xi Jinping do të zhvillojë një vizitë shtetërore në Shtetet e Bashkuara nga 23 deri më 25 shtator. Kjo shënon rikthimin e Presidentit Xi në SHBA pas tre vitesh dhe do të realizojë gjithashtu vizitat reciproke të krerëve të shteteve të Kinës dhe SHBA-së brenda një periudhe gjashtëmujore. Vizita dërgon një sinjal pozitiv për botën se të dyja palët vazhdojnë të avancojnë marrëdhëniet e “stabilitetit strategjik konstruktiv”.
“Stabiliteti strategjik konstruktiv” përfshin stabilitetin pozitiv të përqendruar tek bashkëpunimi, stabilitetin e shëndoshë me konkurrencë të përmbajtur, stabilitetin normal me dallime të menaxhueshme dhe stabilitetin e qëndrueshëm që premton paqe. Një sondazh i zhvilluar nga CGTN me 12.000 të anketuar në 39 vende të botës tregon se 75% e të anketuarve besojnë se një marrëdhënie e qëndrueshme Kinë-SHBA, është jetike për komunitetin ndërkombëtar. Kjo shifër rritet në 78.3% në vendet në zhvillim, ndërsa 76.7% e të anketuarve në SHBA ndajnë të njëjtin qëndrim. Përballë sfidave të shumta në tregti, teknologji, siguri dhe fusha të tjera, komuniteti ndërkombëtar pret që Kina dhe Shtetet e Bashkuara të menaxhojnë dallimet dhe të forcojnë besimin e ndërsjellë përmes komunikimit të drejtpërdrejtë. Një marrëdhënie e qëndrueshme Kinë-SHBA, ndihmon në sjelljen e më shumë sigurie për paqen botërore. Ky takim i dy krerëve të shteteve, lidhet me mirëqenien e dy popujve, si dhe me zhvillimin dhe prosperitetin global.
Së pari, takimi i krerëve të shteteve të Kinës dhe SHBA-së në Uashington, do të konsolidojë më tej konsensusin mbi “stabilitetin strategjik konstruktiv”. Kina dhe Shtetet e Bashkuara kanë dallime në sistemet e tyre, rrugët e zhvillimit dhe ndjekjen e interesave. Mosmarrëveshjet nuk janë diçka e pazakontë. Ajo që ka rëndësi është nëse të dyja palët mund të shmangin keqllogaritjet dhe të menaxhojnë konfliktet përmes dialogut në kushte të barabarta. Sondazhi i CGTN tregon se 78.6% e të anketuarve në mbarë botën besojnë se Kina dhe SHBA duhet të forcojnë dialogun mbi bazën e respektit të ndërsjellë. Veçanërisht, 78.3% e të anketuarve amerikanë janë dakord me këtë, ndërsa kjo shifër arrin në 85% te të anketuarit republikanë. Kjo tregon se edhe brenda Shteteve të Bashkuara, një numër në rritje njerëzish e kuptojnë se dialogu nuk është shenjë dobësie, por një qasje e domosdoshme për fuqitë e mëdha të përgjegjshme për të menaxhuar marrëdhënie komplekse. Duke hedhur poshtë logjikën e gabuar që e redukton në mënyrë të njëanshme marrëdhënien Kinë-SHBA në “konkurrencë strategjike”, stabiliteti strategjik konstruktiv ofron një përgjigje pozitive ndaj pyetjes themelore nëse Kina dhe SHBA janë rivalë apo partnerë.
Së dyti, ky takim i krerëve të shteteve do t’i shtyjë Kinën dhe SHBA-në të eksplorojnë një model të ri të “tregtisë së menaxhuar”. Sipas sondazhit të CGTN, 67.9% e të anketuarve në mbarë botën besojnë se Kina dhe SHBA-ja mund të arrijnë përfitime të ndërsjella dhe rezultate me përfitim të dyanshëm, dhe se fërkimet ekonomike e tregtare nuk janë të pakapërcyeshme. 74.6% e të anketuarve mendojnë se tregtia Kinë-SHBA është në thelb me përfitim të ndërsjellë. Vlen të përmendet se të anketuarit amerikanë shënojnë nivele edhe më të larta miratimi për këto dy pohime, përkatësisht 72.8% dhe 75.3%, mbi mesataren globale.
Foto nga VCG
Që nga viti 2018, “lufta tarifore” e SHBA-së ndaj Kinës u ka imponuar kosto të mëdha bizneseve dhe konsumatorëve amerikanë. Ata presin që Kina dhe SHBA-ja të stabilizojnë marrëdhëniet dypalëshe ekonomike dhe tregtare përmes mekanizmave të tillë si Këshilli i Tregtisë dhe Këshilli i Investimeve dhe të eksplorojnë mundësi të reja bashkëpunimi. Në fakt, Kina dhe SHBA-ja kanë perspektiva të mira bashkëpunimi në produktet bujqësore, energji, prodhim, financë, teknologji dhe shërbime. 77.9% e të anketuarve në mbarë botën pajtohen se “marrëdhëniet ekonomike dhe tregtare duhet të shërbejnë si stabilizues dhe jo si burim konflikti në marrëdhëniet Kinë-SHBA”, ndërsa niveli i miratimit arrin në 81.5% te të anketuarit nga vendet në zhvillim dhe në 76.4% në Shtetet e Bashkuara. Sa më të qëndrueshme të jenë lidhjet ekonomike dhe tregtare, aq më pak hapësirë do të ketë për keqkuptime dhe përballje. Sa më frytdhënës të jetë bashkëpunimi, aq më i fortë do të jetë besimi i publikut në bashkëjetesën paqësore të dy kombeve.
Së treti, takimi i krerëve të shteteve të Kinës dhe SHBA-së mund të sjellë “dividendë” për paqen dhe zhvillimin botëror. Një marrëdhënie e qëndrueshme Kinë-SHBA është në vetvete kontributi më i madh për paqen dhe zhvillimin global. Aktualisht, bota përballet me sfida të përbashkëta, përfshirë konfliktet rajonale, rimëkëmbjen e ngadaltë ekonomike, ndryshimet klimatike dhe qeverisjen e inteligjencës artificiale. Nëse Kina dhe Shtetet e Bashkuara respektojnë bashkëjetesën paqësore, respektin e ndërsjellë dhe bashkëpunimin me përfitime të ndërsjella, ato mund të krijojnë kushte më të favorshme për trajtimin e çështjeve globale. Sondazhi i CGTN tregon se njerëzit në vendet në zhvillim, kanë pritshmëri të larta për një marrëdhënie të qëndrueshme Kinë-SHBA. “Jugu Global” nuk duhet të bëhet një arenë rivaliteti midis fuqive të mëdha dhe shumica e vendeve nuk dëshirojnë të “mbajnë anën” e Kinës apo të Shteteve të Bashkuara. Një marrëdhënie Kinë-SHBA e karakterizuar nga stabiliteti strategjik konstruktiv, është një e mirë publike globale e çmuar, e ofruar bashkërisht nga Kina dhe SHBA-ja. Ajo do të formësojë thellësisht evoluimin e peizazhit global të fuqisë dhe drejtimin e rendit ndërkombëtar të së ardhmes, duke shërbyer si një forcë kyçe që ndikon në paqen, stabilitetin, zhvillimin, bashkëpunimin dhe qeverisjen globale.
Foto nga VCG
Toka është mjaftueshëm e madhe që Kina dhe Shtetet e Bashkuara të arrijnë zhvillim të përbashkët dhe prosperitet të veçantë. Takimi i dy krerëve të shteteve në Uashington është një “zhvillim pozitiv” i vlefshëm për botën. Marrëdhëniet e qëndrueshme Kinë-SHBA gëzojnë mbështetje të fortë publike, ndërsa bashkëpunimi me përfitime të ndërsjella u përgjigjet nevojave reale dhe të qëndrueshme praktike. Edhe pse ky takim mund të mos zgjidhë të gjitha çështjet, ai mund të shërbejë si një pikënisje e re për rindërtimin e besimit, konsolidimin e bashkëpunimit dhe parandalimin e përshkallëzimit të përballjes. Duke parë përpara, Kina dhe Shtetet e Bashkuara duhet t’u japin marrëdhënieve dypalëshe një shtysë të re me më shumë mençuri dhe besim dhe të shtojnë sigurinë për paqen dhe zhvillimin botëror.
(Autori është Zhao Minghao, profesor dhe zëvendësdrejtor i Qendrës për Studime Amerikane të Universitetit Fudan. Artikulli pasqyron pikëpamjet e autorit dhe nuk përfaqëson domosdoshmërisht qëndrimet e CGTN.)
