Ukraina dhe Rusia kanë shfaqur privatisht “njëfarë fleksibiliteti” lidhur me mosmarrëveshjet territoriale, ndërsa në Abu Dhabi kanë nisur një raund i ri negociatash mes Kievit, Moskës dhe Uashingtonit, me synimin për t’i dhënë fund luftës së nisur nga Rusia.
Sipas raportimeve të mediave amerikane, të cilat citojnë një zyrtar të lartë amerikan, sinjalet për një lëvizje të mundshme nga qëndrimet fillestare të palëve vijnë në një moment kur diplomacia amerikane po përpiqet të krijojë kushtet për një marrëveshje paqeje. Megjithatë, zyrtari nuk dha detaje konkrete mbi natyrën e këtij fleksibiliteti, shkruan euronews.
Paralelisht, Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se Ukraina mund të dalë nga lufta me një “formë disi të ndryshme”, pa specifikuar se çfarë ndryshimesh territoriale kishte parasysh.
Moska kërkon që Ukraina të njohë kontrollin rus mbi Krimenë dhe katër rajonet që Rusia pretendon se ka aneksuar në mënyrë të paligjshme: Donetskun, Luhanskun, Zaporizhzhian dhe Khersonin. Kërkesat ruse përfshijnë gjithashtu tërheqjen e forcave ukrainase nga të katër rajonet, edhe nga territore që nuk kanë qenë asnjëherë nën kontrollin e Moskës. Kievi i ka kundërshtuar vazhdimisht këto kërkesa.
Sipas zyrtarit amerikan, çështja territoriale nuk mund të zgjidhet pa një marrëveshje paraprake mbi arkitekturën e sigurisë pas përfundimit të luftës.
“Ata nuk do ta zgjidhin çështjen e Donetskut dhe atë territoriale pa ditur se si do të jetë arkitektura e sigurisë pas luftës”, citohet të ketë deklaruar zyrtari.
Abu Dhabi, konsultime mes Ukrainës, SHBA-së dhe Evropës
Negociatat nisën të martën me një takim paraprak mes përfaqësuesve të Ukrainës, Shteteve të Bashkuara dhe vendeve evropiane, përpara zhvillimit të bisedimeve trepalëshe me pjesëmarrjen e Rusisë. Ky është formati i parë i këtij lloji mes Kievit, Moskës dhe Uashingtonit që nga shkurti.
Kryenegociatori ukrainas, Rustem Umerov, bëri të ditur se në takimin fillestar morën pjesë përfaqësues të Britanisë së Madhe, Francës, Gjermanisë, Italisë, NATO-s dhe Komisionit Evropian, së bashku me të dërguarit amerikanë Steve Witkoff dhe Jared Kushner.
“Ne do të harmonizojmë qëndrimet tona dhe do të koordinojmë hapat përpara fazës së ardhshme të negociatave”, deklaroi Umerov, duke iu referuar takimit të mëvonshëm në formatin trepalësh me Rusinë.
Sipas tij, prioritetet e Kievit përfshijnë përfundimin e armiqësive, garancitë e sigurisë pas luftës, rimëkëmbjen ekonomike dhe çështjet humanitare.
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy deklaroi se delegacioni i tij do të paraqesë në Abu Dhabi propozime për uljen e tensioneve dhe do të kërkojë dakordësi për organizimin e një takimi të drejtpërdrejtë mes liderëve të Ukrainës, Rusisë dhe SHBA-së.
“Në takimet në Abu Dhabi, ekipi ynë do të propozojë hapa për uljen e tensioneve dhe duhet të ketë një mirëkuptim se si të organizohet një takim trepalësh në nivel liderësh, për t’i dhënë fund kësaj lufte në mënyrë të drejtë dhe reale”, shkroi Zelenskyy në platformën X.
Garancitë e sigurisë dhe roli i Evropës në negociata
Një nga çështjet më të ndjeshme të negociatave mbetet përcaktimi i garancive të sigurisë për Ukrainën pas përfundimit të luftës dhe roli që do të ketë Evropa në këtë proces.
Liderët evropianë kanë kërkuar përfshirje më të drejtpërdrejtë në procesin diplomatik të udhëhequr nga Uashingtoni, duke argumentuar se çdo marrëveshje që prek sigurinë e kontinentit duhet të përfshijë edhe vendet evropiane.
“Për t’i dhënë fund luftës, Evropa duhet të jetë në tryezë”, citohet të ketë deklaruar një zyrtar i lartë amerikan përpara negociatave.
Sipas raportimeve të mediave amerikane, Uashingtoni dhe Moska kanë diskutuar mundësinë e garancive të sigurisë për Ukrainën, të cilat mund të mbështeten në mekanizma të ngjashëm me nenet 4 dhe 5 të Traktatit të NATO-s. Neni 4 parashikon konsultime mes aleatëve në rast kërcënimi ndaj sigurisë, ndërsa neni 5 përcakton parimin e mbrojtjes kolektive.
Në diskutime është përmendur gjithashtu mundësia e rikthimit të Këshillit NATO-Rusi, i pezulluar që nga viti 2022, si dhe krijimi i një mekanizmi për rikthimin automatik të sanksioneve ndaj Moskës në rast se Rusia shkel një marrëveshje armëpushimi.
Ndërkohë, sulmet ruse ndaj infrastrukturës ukrainase vijojnë. Në fjalimin e tij të së hënës në mbrëmje, Zelenskyy paralajmëroi se Moska po përpiqet ta ndajë Ukrainën përgjatë lumit Dnipro, duke goditur urat dhe rrjetin energjetik.
“Rusia po përpiqet ta ndajë Ukrainën përgjatë lumit Dnipro dhe ta bëjë jetën sa më të vështirë për njerëzit, për qytetet dhe fshatrat tona”, deklaroi presidenti ukrainas.
Pavarësisht rifillimit të përpjekjeve diplomatike, nga pala amerikane nuk ka pritshmëri për një marrëveshje të menjëhershme. I dërguari amerikan Jared Kushner tha se bisedimet mund të ndihmojnë në “krijimin e një dinamike pozitive drejt fazës së ardhshme të negociatave”, duke e cilësuar konfliktin si “jashtëzakonisht të vështirë dhe kompleks”.
Negociatat në Abu Dhabi shihen kështu si një përpjekje për të afruar qëndrimet mbi territorin, garancitë e sigurisë dhe kushtet e një marrëveshjeje të mundshme, por dallimet thelbësore mes palëve mbeten ende të mëdha.
© 2026 Argumentum
