Armenët thonë se armenët e Nagorno-Karbakah nuk mund të jetojnë krah për krah me azerbajxhanasit. Pse mund të bashkëjetojnë në pjesë të tjera të botës? Ka fshatra në Gjeorgjinë fqinje ku armenët dhe azerbajxhanasit jetojnë së bashku në të njëjtin fshat. Ata jetojnë së bashku në Rusi, në Ukrainë, në Azerbajxhan, në shumë pjesë të tjera të botës. Pse ata mund të jetojnë së bashku atje, por jo këtu?
Nga Anar Huseynov*
Ambasador i Republikës së Azerbajxhanit në Republikën Greke dhe në Republikën e Shqipërisë.
Gjatë 44 ditëve të luftës në territoret e okupuara të Azerbajxhanit – Nagorno-Karabak – dhe rajonet përreth, ne vëzhguam propagandë të zezë kundër Azerbajxhanit në mediat ndërkombëtare. Kishte një qasje të njëanshme ndaj konfliktit falë informacionit të rremë në lidhje me faktet historike dhe të gjithë konfliktit të përhapur qëllimisht nga armenët.
Para së gjithash, unë do të doja të tërhiqja vëmendjen tuaj në një nga faktet historike kundër pretendimeve për vendosjen e armenëve në Nagorno-Karabak (NK) për shekuj me radhë. Në vitin 1978, popullata armene e NK festoi 150 vjetorin e zhvendosjes së tyre në Azerbajxhan duke ndërtuar një monument në fshatin Maragashen, në rajonin e Agdara (armenët e quajnë Mardakert). Ata e quajtën fshatin Maragashen sepse banorët e tij të parë ishin kolonët nga Maragha, një fshat në Iran. Legjenda e monumentit lexonte “150 vjet nga transferimi”. Në vitin 1988, në fillim të luftës së Karabakut, armenët hoqën të gjitha provat që demonstronin se armenët e Karabagut ishin në fakt pasardhës të atyre që ishin vendosur në Karabag mbi njëqind vjet më parë. Monumenti u ndryshua plotësisht dhe mbishkrimi që i referohej “150 që nga transferimi” i armenëve në Karabag u fshi.
Së dyti, e vërteta në lidhje me rajonin e NK të Azerbajxhanit është e dokumentuar mirë në dokumente historike të tilla si Traktati i Kurakchay (1805), traktati i paqes Gulustan (1813), traktati i paqes Turkmenchay (1828), si dhe vendimi i Kaukazit Byroja e Komitetit Qendror të Partisë Komuniste Ruse për të mbajtur NK brenda kufijve të SSR të Azerbajxhanit, Kushtetutën e BRSS dhe ligjin “Për Oblastin Autonom të Nago-Karabakut” nga 16 qershor 1981. Këto duhet të referohen gjatë hetimet gazetareske. Falsifikimi nga armenët i të gjitha fakteve që përmbahen në këto dokumente historike dhe përdorimi i medias si një mjet për qëllimet e tyre themelore drejtohen në mashtrimin e bashkësisë ndërkombëtare nga faktet reale dhe krijimin e keqkuptimeve në lidhje me NK.
Sa i përket agresionit të fundit ushtarak të Armenisë, ai vend filloi luftimet duke sulmuar pozicionet e Azerbajxhanit më 27 shtator. Kjo kishte për qëllim përçarjen e plotë të procesit të negociatave mbi konfliktin i cili kishte vazhduar për 26 vjet, mbi bazën e të cilit Azerbajxhani shpresonte të merrte territoret e saj mbrapa. Ata filluan granatimet e artilerisë me armë të rënda dhe në orët e para të sulmit patëm viktima, përfshirë civilë dhe personel ushtarak. Nëntëdhjetë e dy civilë janë vrarë dhe gati 400 janë plagosur deri më tani. Me përgjigjen e duhur të Azerbajxhanit, një pjesë e konsiderueshme e territoreve të okupuara ishin çliruar deri më 9 nëntor, kur u nënshkrua një deklaratë e përbashkët. Gjatë atyre gjashtë javëve ne po luftonim në territoret tona. Ne nuk po luftonim kundër civilëve; ne po luftonim kundër Ushtrisë Armene në fushën e betejës dhe nuk përdorëm asnjë armë të ndaluar.
Çlirimi i këtyre territoreve është në përputhje me parimet themelore të përpunuara nga bashkë-kryetarët e rezolutave të Grupit Minsk të OSBE-së dhe të Këshillit të Sigurimit të Kombeve të Bashkuara (1993).
Armenia bëri spastrim etnik kundër nesh. Ata dëbuan Azerbajxhanasit jo vetëm nga Nago-Karabaku, por nga shtatë rrethe në kufirin administrativ të Nago-Karabakut, ku popullatat armene nuk kishin jetuar kurrë (kemi 1 milion refugjatë). Ata bënë një gjenocid në Khojaly, ata shkatërruan qytetet dhe fshatrat tona, ndryshuan emrat e vendbanimeve, ndërsa barbarët i kthyen xhamitë tona në fara dhe fyen ndjenjat tona fetare dhe vandalizuan varret dhe monumentet kulturore, historike dhe arkitektonike. Por ne nuk u sollëm në të njëjtën mënyrë, nuk u hakmorëm. Kur ata bombarduan Ganja, Barda dhe qytete të tjera dhe vranë 92 civilë, ne morëm hak në fushën e betejës. Ne nuk kemi bërë spastrim etnik ndaj armenëve. Armenët ende jetojnë në Azerbajxhan.
Kishte propagandë të rremë nga armenët, sikur ushtarët e Turqisë të luftonin nga linjat e Azerbajxhanit. Ne jemi kundër çdo ndërkombëtarizimi të konfliktit; ne u kërkuam vendeve fqinje dhe vendeve të tjera të qëndrojnë larg këtij konflikti. Kështu që nuk kishte nevojë për asnjë lloj përfshirje ushtarake nga Turqia.
Nuk kishte asnjë provë të vetme të të ashtuquajturve luftëtarë Sirianë në territorin tonë. Ky lajm i rremë u fut në media dhe politikanët evropianë filluan ta shfrytëzonin atë. Nuk kishte luftëtarë të huaj në tokën Azerbajxhanase dhe ushtria jonë ka më shumë se 100,000 luftëtarë dhe, nëse është e nevojshme, me mobilizim, ky numër mund të rritet disa herë. Azerbajxhani gjithmonë ka luftuar vazhdimisht kundër terrorizmit ndërkombëtar. Ne nuk lejuam dhe nuk do të lejojmë kurrë që ndonjë organizatë terroriste të ndërtojë qeliza në territorin tonë, e aq më pak të paraqesë një kërcënim për njerëzit tanë dhe fqinjët tanë. Ne kemi një ushtri të përgatitur mirë dhe moderne. Azerbajxhani bleu armë për hir të nevojave të modernizimit të ushtrisë, ndërsa Armenia mori të njëjtin vëllim ose edhe më shumë si një dhuratë (në këmbim të pavarësisë) ose me çmime të zbritura nga palët e treta. Armatimi i rëndë i palës armene në muajt e fundit dëshmon se ajo ishte përgatitur për luftë më parë.
Pas çlirimit ne jemi duke punuar në kthimin e refugjatëve Azerbajxhanas në Nagono-Karabag. Ne do të duhet të krijojmë të paktën kushtet themelore që njerëzit të jetojnë atje. Duke ftuar ekspertë ndërkombëtarë, ne do të vlerësojmë dëmet e shkaktuara nga shteti armene kundër Azerbajxhanit dhe do të ketë procese gjyqësore kundër shtetit armen. Në territoret e çliruara pothuajse gjithçka u shkatërrua. Edhe pas armëpushimit të ndërmjetësuar nga Rusia më 9 nëntor, i cili kërkon çlirimin e rajoneve të mbetura deri më 1 dhjetor, vandalët armenë që u vendosën në Kalbajar dhe Aghdam dogjën shtëpitë dhe pyjet përreth – ose prenë pyjet – ndërsa largoheshin nga rajoni.
Armenët thonë se armenët e Nagorno-Karbakah nuk mund të jetojnë krah për krah me azerbajxhanasit. Pse mund të bashkëjetojnë në pjesë të tjera të botës? Ka fshatra në Gjeorgjinë fqinje ku armenët dhe azerbajxhanasit jetojnë së bashku në të njëjtin fshat. Ata jetojnë së bashku në Rusi, në Ukrainë, në Azerbajxhan, në shumë pjesë të tjera të botës. Pse ata mund të jetojnë së bashku atje, por jo këtu?
Ne çliruam tokat tona nga bandat kriminale që pushtuan territorin tonë. Në lidhje me popullatën armene të Nagarab-Karabakut, ata do të vazhdojnë të jetojnë atje. Ata janë qytetarë tanë, siç ishte gjithmonë rasti.
Nagorno-Karabakh është një pjesë e Azerbajxhanit si çdo rajon tjetër i Azerbajxhanit.
Përshtati në shqip: argumentum.al
*Ky artikull është publikuar më parë në median greke “Ekathimerini”.
https://www.ekathimerini.com/259525/opinion/ekathimerini/comment/nagorno-karabakh-the-azeri-view
© Argumentum
