Irlanda, Norvegjia dhe Spanja kanë njoftuar se do të njohin zyrtarisht një shtet palestinez nga 28 maji.
Spanja dhe Irlanda thanë se vendimi nuk ishte kundër Izraelit dhe as në favor të Hamasit, por më tepër në mbështetje të paqes.
Izraeli reagoi me zemërim, duke paralajmëruar se masa do të nënkuptonte më shumë destabilitet në rajon dhe duke tërhequr ambasadorët e tij në të tre vendet.
Si Hamasi ashtu edhe Autoriteti Palestinez, e kanë mirëpritur njohjen.
Norvegjia ishte e para që bëri njoftimin e saj të mërkurën në një lëvizje të koordinuar me dy vendet e tjera.
Kryeministri Jonas Gahr Støre tha në një fjalim se masa ishte “në mbështetje të forcave të moderuara që janë në një front në tërheqje në një konflikt të zgjatur dhe mizor”.
“Ky është një investim në zgjidhjen e vetme që mund të sjellë paqe të qëndrueshme në Lindjen e Mesme,” shtoi ai, duke iu referuar të ashtuquajturës zgjidhje me dy shtete, e cila do të shihte një shtet izraelit dhe një palestinez të ekzistojë paqësisht pranë njëri-tjetrit.
Irlanda dhe Spanja ndoqën shembullin menjëherë më pas.
“Sot, ne deklarojmë qartë mbështetjen tonë të qartë për të drejtën e barabartë për siguri, dinjitet dhe vetëvendosje për popujt palestinezë dhe izraelitë,” tha Ministri i Jashtëm irlandez Micheal Martin.
Kryeministri i vendit Simon Harris më vonë theksoi se “Hamasi nuk është populli palestinez”.
“Vendimi i sotëm për të njohur Palestinën është marrë për të ndihmuar në krijimin e një të ardhmeje paqësore,” tha ai.
Komentet e zotit Harris u bënë jehonë nga kryeministri spanjoll Pedro Sanchez, i cili tha se masa “nuk ishte kundër Izraelit, nuk është kundër hebrenjve”.
“Nuk është në favor të Hamasit që është diçka që është thënë. Kjo njohje nuk është kundër askujt, është në favor të paqes dhe bashkëjetesës.”
Izraeli reagoi ndaj njoftimeve me zemërim. Ministri i Jashtëm Israel Katz tha se ai po urdhëronte kthimin e menjëhershëm të ambasadorëve izraelitë në të tre vendet për “konsultime”.
“Izraeli nuk do ta kalojë këtë në heshtje – do të ketë pasoja të tjera serioze,” tha ai.
Zoti Katz tha gjithashtu se ambasadorët e tre vendeve në Izrael do të thirren për “bisedime qortuese”, gjatë të cilave atyre do t’u shfaqet një video e rrëmbimit të ushtarëve femra izraelite më 7 tetor.
Hamasi, i cili kontrollon Gazën dhe aktualisht është në luftë me Izraelin, tha se njoftimet e së mërkurës do të ishin një “pikë kthese në pozicionin ndërkombëtar për çështjen palestineze”.
Në një deklaratë për AFP, Bassem Naim, një figurë e lartë e Hamasit, tha se “rezistenca e guximshme” e popullit palestinez qëndron pas lëvizjes.
Rivali i Hamasit, Autoriteti Palestinez (PA) – i cili kontrollon pjesë të Bregut Perëndimor të pushtuar nga Izraeli – tha se Norvegjia, Spanja dhe Irlanda kishin demonstruar “angazhimin e tyre të palëkundur” për “dhënien e drejtësisë së vonuar për popullin palestinez”.
Çështja e shtetësisë palestineze ka shqetësuar komunitetin ndërkombëtar për dekada.
Që nga sulmet e 7 tetorit, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu e ka dyfishuar kundërshtimin e tij ndaj një plani të tillë, duke thënë se krijimi i një shteti palestinez do të rrezikonte sigurinë e Izraelit.
Ministria e Jashtme e Izraelit tha në një postim në mediat sociale të martën se njohja e një shteti palestinez do të çonte në më shumë “terrorizëm, destabilitet në rajon dhe do të rrezikonte çdo perspektivë për paqen”.
Rreth 1200 njerëz u vranë në sulmet e paprecedentë më 7 tetor, kur persona të armatosur të Hamasit hynë në Izrael. Ata morën 252 të tjerë si pengje në Gaza.
Që atëherë, më shumë se 35,000 njerëz, kryesisht civilë, janë vrarë në ofensivën izraelite në Gaza, sipas ministrisë së shëndetësisë të drejtuar nga Hamasi.
Shumica e botës tashmë e njeh shtetin e Palestinës. Në fillim të këtij muaji, 143 nga 193 anëtarët e Asamblesë së Përgjithshme të Kombeve të Bashkuara votuan në favor të anëtarësimit të saj në OKB, diçka që vetëm shtetet mund ta bëjnë.
Para njoftimeve të së mërkurës, vetëm nëntë vende evropiane mbështetën shtetësinë palestineze dhe shumica e tyre e morën vendimin në vitin 1988 kur ishin pjesë e bllokut sovjetik.
Shumica e vendeve të tjera evropiane, dhe SHBA, ende besojnë se njohja duhet të vijë vetëm si pjesë e një zgjidhjeje afatgjatë me dy shtete të konfliktit.
Një zëdhënës i Shtëpisë së Bardhë tha se presidenti amerikan Joe Biden ishte një “mbështetës i fortë” i zgjidhjes me dy shtete dhe besonte se “një shtet palestinez duhet të realizohet përmes negociatave të drejtpërdrejta, jo përmes njohjes së njëanshme”.
Sllovenia dhe Malta gjithashtu kanë thënë së fundmi se po shqyrtojnë një njohje zyrtare.
Kryeministri i Norvegjisë tha gjithashtu të mërkurën se shpresonte se njohja e shtetësisë palestineze nga të tre vendet do të sillte një vrull të ri në bisedimet e paqes.
Negociatat e gjata në Kajro që synojnë sigurimin e një armëpushimi dhe lirimin e mëtejshëm të pengjeve janë aktualisht të bllokuara.
Ndërkohë, situata humanitare në Gaza vazhdon të përkeqësohet. Në fillim të kësaj jave, OKB-ja tha se shpërndarja e ushqimit në qytetin jugor të Gazës, Rafah, ishte pezulluar për shkak të mungesës së furnizimeve dhe pasigurisë.
Kryeprokurori i Gjykatës Ndërkombëtare Penale (GJNP kohët e fundit aplikoi për urdhër-arrest për z. Netanyahu dhe liderin e Hamasit në Gaza, Yahya Sinwar, për krime lufte. Si Izraeli ashtu edhe Hamasi e kanë dënuar këtë veprim.
Izraeli thotë se një ofensivë në Rafah është e nevojshme për të eliminuar Hamasin, por komuniteti ndërkombëtar ka paralajmëruar kundër saj, duke thënë se kjo do të përkeqësojë shumë krizën humanitare në Gaza./BBC–Argumentum.al
