Ish-kryeministri italian dhe ish-Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, paralajmëroi se Bashkimi Evropian duhet të transformohet në një federatë të vërtetë në mënyrë që të shmangë deindustrializimin dhe dobësimin strategjik
“Evropa rrezikon të nënshtrohet, të përçahet dhe të deindustrializohet”, nëse nuk shndërrohet në një “federatë të vërtetë”, tha ish-kryeministri italian dhe Presidenti i Bankës Qendrore Evropiane, Mario Draghi, në një fjalim në Universitetin belg KU Leuven të hënën.
Sipas Draghi-t, “pushteti kërkon që Evropa të kalojë nga konfederata në federatë” sepse rendi global “tani është shuar”.
Në fjalimin e tij, të mbajtur ndërsa merrte një diplomë nderi nga universiteti, Draghi pikturoi një pamje të një rendi global të dështuar, duke e gjurmuar rënien e tij te anëtarësimi i Kinës në Organizatën Botërore të Tregtisë dhe vendet perëndimore që filluan të tregtonin me një shtet “me ambicie për t’u bërë vetë një pol i veçantë”.
Kjo, tha ai, përgatiti skenën për “reagimin politik me të cilin përballemi tani” dhe në fund të fundit prodhoi “një botë me më pak tregti dhe rregulla më të dobëta” – të dhimbshme, por jo një kërcënim në vetvete.
“Kërcënimi është ai që e zëvendëson atë”, tha Draghi, duke treguar një ndryshim në Shtetet e Bashkuara. “SHBA-të po vendosin tarifa ndaj Evropës, duke kërcënuar interesat tona territoriale dhe duke e bërë të qartë, për herë të parë, se e shohin fragmentimin politik evropian si shërbim të interesave të tyre.”
Nga ana tjetër, tha ai, Kina vazhdon të kontrollojë nyjet kritike në zinxhirët globalë të furnizimit dhe është e gatshme ta shfrytëzojë këtë ndikim duke përmbytur tregjet, duke mbajtur inputet kritike dhe duke i detyruar të tjerët të mbajnë koston e çekuilibrave të veta.
“Federalizmi pragmatik”
Përballë përpjekjeve të SHBA-së për të kombinuar partneritetin me dominimin dhe Kinës që mbështet modelin e saj të rritjes duke eksportuar kostot e saj tek të tjerët, BE duhet ta ndryshojë ndjeshëm strukturën e saj, tha Draghi, duke paralajmëruar se “grupimi i vendeve të vogla nuk prodhon automatikisht një bllok të fuqishëm”.
Ai argumentoi se në fushat ku Evropa është “federuar” – tregtia, konkurrenca, tregu i vetëm, politika monetare – ajo “respektohet si një fuqi dhe [mund] të negociojë si një e tillë”.
Si provë, ai përmendi marrëveshjet tregtare “të suksesshme” të negociuara së fundmi me Indinë dhe Amerikën Latine.
“Atje ku nuk i kemi – në mbrojtje, në politikën industriale, në punët e jashtme – trajtohemi si një asamble e lirshme shtetesh të mesme, që duhen ndarë dhe trajtuar në përputhje me rrethanat”, tha Draghi.
“Një grup shtetesh që koordinon mbetet një grup shtetesh – secili me një veto, secili me një llogaritje të veçantë, secili i prekshëm ndaj shkatërrimit një nga një.”
Ai e përshkroi propozimin e tij si një “federalizëm pragmatik” që “thyen bllokimin me të cilin përballemi sot pa nënshtruar askënd”.
“Shtetet anëtare zgjedhin të hyjnë. Dera mbetet e hapur për të tjerët, por jo për ata që do të minonin qëllimin e përbashkët. Nuk kemi pse të sakrifikojmë vlerat tona për të arritur pushtetin”, tha Draghi, duke përmendur euron si “shembullin më të suksesshëm”, me disa vende të BE-së që fillojnë dhe të tjera që bashkohen në një fazë të mëvonshme.
“Nga të gjithë ata që tani janë të zënë midis SHBA-së dhe Kinës, vetëm evropianët kanë mundësinë të bëhen vetë një fuqi e vërtetë. Pra, ne duhet të vendosim: a mbetemi thjesht një treg i madh, i nënshtruar prioriteteve të të tjerëve? Apo duhet të ndërmarrim hapat e nevojshëm për t’u bërë një fuqi e vetme?”
“Një Evropë që nuk mund të mbrojë interesat e saj nuk do t’i ruajë vlerat e saj për një kohë të gjatë.”
/Argumentum.al
