Shtetet e Bashkuara kanë konfirmuar për herë të parë publikisht se Forca Hapësinore amerikane ka vendosur armë në orbitë, një zhvillim që ka shkaktuar reagim të menjëhershëm nga Kina, e cila i ka kërkuar Uashingtonit të ndalë zgjerimin e kapaciteteve ushtarake në hapësirë dhe të shmangë një garë të re armatimesh.
Sekretari i Forcave Ajrore të SHBA-së, Troy Meink, tha më 14 shtator se Shtetet e Bashkuara kanë “armë të kontrollit hapësinor në orbitë”, të afta për të mbrojtur forcat amerikane nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve.
Deklarata u bë gjatë konferencës 2026 Air, Space & Cyber Conference në Maryland dhe përbën pranimin e parë publik nga një zyrtar i lartë amerikan se Space Force ka vendosur armë në hapësirë.
Meink nuk dha detaje mbi numrin, vendndodhjen apo llojin e këtyre armëve, por e vendosi zhvillimin brenda një plani më të gjerë për modernizimin e forcave amerikane përballë kërcënimeve të reja të mundësuara nga inteligjenca artificiale dhe teknologjitë autonome.
“Ne po rrisim gatishmërinë ndaj kërcënimeve ekzistuese dhe Shtetet e Bashkuara kanë armë të kontrollit hapësinor në orbitë, të afta për të mbrojtur Forcat e Përbashkëta nga veprimet armiqësore të kundërshtarëve”, tha Meink.
Kina: Mos e ktheni hapësirën në fushëbetejë
Deklarata amerikane u pasua të martën nga një reagim i fortë i Pekinit.
Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme kineze, Guo Jiakun, i kërkoi SHBA-së të ndalë zgjerimin e ndërtimit ushtarak dhe përgatitjet për luftë në hapësirë, duke bërë thirrje për ruajtjen e stabilitetit strategjik global.
“Kina ka mbështetur vazhdimisht përdorimin paqësor të hapësirës dhe ruajtjen e sigurisë hapësinore”, tha Guo në një konferencë për shtyp.
Ai theksoi se Pekini kundërshton armatosjen e hapësirës, shndërrimin e saj në fushëbetejë dhe një garë armatimesh në hapësirë.
Reagimi kinez vjen në një kohë kur SHBA-ja dhe Kina po investojnë gjithnjë e më shumë në teknologji që mund të ndryshojnë mënyrën e zhvillimit të konflikteve në orbitë.
SHBA planifikon qindra sisteme autonome deri në vitin 2032
Deklarata e Meink nuk u kufizua vetëm te armët hapësinore.
Ai tha se SHBA-ja synon të rrisë ndjeshëm përdorimin e sistemeve autonome dhe të kombinojë avionët me ekuipazh me një numër të madh sistemesh pa ekuipazh dhe me kosto më të ulët.
Sipas planit të paraqitur nga Meink, SHBA synon të ketë të paktën 500 avionë luftarakë autonomë Collaborative Combat Aircraft (CCA) në shërbim deri në vitin 2032.
Këto sisteme do të kryejnë një pjesë të misioneve që aktualisht kryhen nga avionët me ekuipazh.
Meink njoftoi gjithashtu emërtimin e dy avionëve të rinj autonomë, FQ-42 “Vengeance” dhe FQ-44 “Fury”.
Pentagoni po zhvillon paralelisht një kategori të re avionësh pa ekuipazh, të quajtur Mass Modular Aircraft (MMA). Sipas Meink, SHBA synon të vendosë 100 prej tyre deri në vitin 2029 dhe rreth 500 në flotën operative deri në vitin 2032.
Në sektorin hapësinor, Meink tha se SHBA po përdor të njëjtën qasje për zhvillimin e konstelacioneve të shpërndara të satelitëve.
Ai përmendi programin Space-Based Interceptor, i cili, sipas tij, kaloi nga kontrata fillestare në pajisje të gatshme për fluturim në më pak se një vit.
SHBA po zhvillon gjithashtu një Space Data Network, ndërsa Meink tha se nisja e konstelacionit Air Moving Target Indication do të fillojë gjatë këtij muaji.
Këto programe synojnë të rrisin aftësinë e SHBA-së për të zbuluar, gjurmuar dhe kundërshtuar kërcënimet, duke krijuar një rrjet më të qëndrueshëm të kapaciteteve hapësinore.
Një epokë e re e rivalitetit në hapësirë?
Konfirmimi amerikan se SHBA ka vendosur armë në orbitë e vendos hapësirën në qendër të rivalitetit strategjik me Kinën dhe rrit shqetësimet për përshkallëzimin e militarizimit të saj.
Satelitët luajnë një rol thelbësor në komunikimet ushtarake, navigimin, zbulimin dhe paralajmërimin ndaj raketave, duke i bërë kapacitetet hapësinore një komponent kyç të luftës moderne.
Ekspertët paralajmërojnë se zgjerimi i kapaciteteve amerikane mund të nxisë Kinën dhe Rusinë të përshpejtojnë zhvillimin e sistemeve kundër-satelitore dhe teknologjive të tjera ushtarake në hapësirë.
Traktati për Hapësirën e Jashtme i vitit 1967 ndalon vendosjen e armëve të shkatërrimit në masë në orbitë, por nuk ndalon të gjitha format e përdorimit ushtarak të hapësirës. Kjo ka krijuar hapësirë për zhvillimin e teknologjive që mund të përdoren për të mbrojtur ose neutralizuar satelitët e kundërshtarit.
Me deklaratën e Uashingtonit dhe reagimin e Pekinit, hapësira po shndërrohet gjithnjë e më shumë në një front të ri të konkurrencës mes fuqive të mëdha, ndërsa përparimi i teknologjive ushtarake mund të rrisë tensionet dhe rrezikun e një përshkallëzimi të ri strategjik.
© 2026 Argumentum
