Trump ka ringjallur ambiciet e tij për të përfshirë Groenlandën në territorin e SHBA-së duke përmendur sigurinë kombëtare, duke i shtyrë udhëheqësit evropianë të shprehin mbështetje për Danimarkën. ‘Groenlanda i përket popullit të saj – dhe Danimarka është garantuesja e saj’.
Pikërisht një vit pasi Donald Trump njoftoi për herë të parë qëllimin e tij për të integruar Groenlandën në territorin e SHBA-së për shkak të “mbrojtjes kombëtare”, ai është kthyer për më shumë.
Presidenti amerikan ka emëruar Guvernatorin e Luizianës, Jeff Landry, si të dërguarin e ri special të SHBA-së për Groenlandën me objektivin e deklaruar të “integrimit të Groenlandës në Shtetet e Bashkuara” dhe përsëriti se SHBA-të kanë nevojë për territorin për sigurinë e tyre kombëtare.
Komentet e tij janë marrë seriozisht nga krerët e shteteve dhe qeverive të BE-së, të cilët po paraqesin një front të bashkuar kundër asaj që ata e përshkruajnë si ambicie ekspansioniste amerikane ndaj territorit autonom, i cili është pjesë e Mbretërisë së Danimarkës.
Presidenti i Francës, Emmanuel Macron, dhe Ministri i tij për Evropën dhe Punët e Jashtme, Jean-Noël Barrot, iu përgjigjën njoftimit duke riafirmuar mbështetjen e tyre për integritetin e territorit të Danimarkës.
“Grenlanda i përket popullit të saj. Danimarka qëndron si garantuese e saj. Unë bashkoj zërin tim me atë të evropianëve në shprehjen e solidaritetit tonë të plotë.”
Të martën, Trump u tha gazetarëve se Shtetet e Bashkuara “kanë nevojë për Groenlandën për sigurinë kombëtare, jo për minerale apo naftë, por për sigurinë kombëtare. Dhe nëse e shikoni Groenlandën, ka anije ruse dhe kineze kudo. Pra, ne kemi nevojë për këtë për mbrojtje”.
Ai gjithashtu e qortoi Danimarkën për atë që e përshkroi si neglizhencë ndaj territorit, “ata nuk kanë shpenzuar para, nuk kanë mbrojtje ushtarake, thonë se Danimarka mbërriti atje 300 vjet më parë me anije – edhe ne ishim atje me anije, jam i sigurt. Do të duhet ta zgjidhim gjithçka”.
Duke iu shtuar zërave evropianë që kundërshtojnë ambiciet e SHBA-së dhe kritikave ndaj Danimarkës, komisionerja Ursula von der Leyen këmbënguli se “integriteti dhe sovraniteti territorial janë parime themelore të së drejtës ndërkombëtare”. Pavarësisht tonit që vinte nga Uashingtoni, ajo dukej se i referohej SHBA-së si një aleat në sigurinë e Arktikut.
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez i bëri jehonë këtyre vërejtjeve. “Respektimi i sovranitetit dhe integritetit territorial është thelbësor për BE-në dhe për të gjitha kombet e botës”, shkroi ai në X. “Siguria në Arktik është një përparësi në të cilën ne kërkojmë të punojmë me aleatët dhe partnerët”.
SHBA-të dhe Danimarka janë pjesë e NATO-s, e cila supozohet të sigurojë mbrojtje të ndërsjellë në rast agresioni kundër njërit prej anëtarëve të saj. Ky parim nuk është vënë kurrë në provë nga konflikti midis anëtarëve të aleancës nëse njëri do të rrëmbente territor nga një tjetër.
Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, deri më tani ka heshtur për këtë çështje. Gjatë një konference për shtyp me Trumpin në Zyrën Ovale të Shtëpisë së Bardhë në mars, ai gjithashtu zgjodhi të mos komentonte pas një pyetjeje nga një gazetar.
“Kur bëhet fjalë për Groenlandën, nëse ajo bashkohet me SHBA-në apo jo, do ta lë këtë jashtë vëmendjes sime në këtë diskutim sepse nuk dua ta përfshij NATO-n në këtë çështje”, tha ai.
/Argumentum.al
