Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky ka zbuluar detaje të planit të fundit të udhëhequr nga SHBA-të për t’i dhënë fund luftës në Ukrainë, duke thënë se ai ishte rënë dakord midis negociatorëve nga Kievi dhe Uashingtoni dhe ishte dërguar në Moskë për reagime.
Dokumenti do të plotësohet nga marrëveshje të tjera dypalëshe midis SHBA-së dhe Ukrainës mbi marrëveshjet e sigurisë dhe rindërtimin.
Zelensky nuk publikoi një draft të dokumentit, por përshkroi përmbajtjen e planit pikë për pikë në një takim informues me gazetarët në Kiev.
Ja një transkript fjalë për fjalë se si Zelensky e përshkroi përmbajtjen e marrëveshjes, të përkthyer nga gjuha ukrainase.
Plani 20-pikësh
- Sovraniteti i Ukrainës do të riafirmohet. Ne deklarojmë se Ukraina është një shtet sovran dhe të gjithë nënshkruesit e marrëveshjes e konfirmojnë këtë përmes nënshkrimeve të tyre.
- Ky dokument përbën një marrëveshje të plotë dhe të pakushtëzuar mossulmimi midis Rusisë dhe Ukrainës. Për të mbështetur paqen afatgjatë, do të krijohet një mekanizëm monitorimi për të mbikëqyrur vijën e kontaktit përmes monitorimit pa pilot në hapësirë, për të siguruar njoftimin e hershëm të shkeljeve dhe për të zgjidhur konfliktet. Ekipet teknike do të bien dakord për të gjitha detajet.
- Ukraina do të marrë garanci të forta sigurie.
- Forca e Forcave të Armatosura të Ukrainës do të mbetet në 800,000 personel në kohë paqeje.
- SHBA-të, NATO dhe shtetet evropiane nënshkruese do t’i ofrojnë Ukrainës garanci sigurie që pasqyrojnë Nenin 5.
a. Nëse Rusia pushton Ukrainën, përveç një përgjigjeje të koordinuar ushtarake, të gjitha sanksionet globale kundër Rusisë do të rivendosen.
b. Nëse Ukraina pushton Rusinë ose hap zjarr në territorin rus pa provokim, garancitë e sigurisë do të konsiderohen të pavlefshme. Nëse Rusia hap zjarr ndaj Ukrainës, garancitë e sigurisë do të hyjnë në fuqi.
c. Garancitë dypalëshe të sigurisë nuk përjashtohen sipas kësaj marrëveshjeje.
- Rusia do të formalizojë një politikë mos-agresioni ndaj Evropës dhe Ukrainës në të gjitha ligjet e nevojshme dhe të gjitha dokumentet e kërkuara në dokumentet e ratifikimit.
- Ukraina do të bëhet anëtare e BE-së brenda një periudhe kohore të përcaktuar posaçërisht, dhe Ukraina do të marrë akses të privilegjuar afatshkurtër në tregun evropian.
- Një paketë e fortë globale zhvillimi për Ukrainën, që do të përcaktohet në një marrëveshje të veçantë mbi investimet dhe prosperitetin e ardhshëm. Kjo do të mbulojë një gamë të gjerë fushash ekonomike, duke përfshirë, por pa u kufizuar në:
a. Krijimi i një Fondi Zhvillimi të Ukrainës për të investuar në sektorë me rritje të lartë, duke përfshirë teknologjinë, qendrat e të dhënave dhe inteligjencën artificiale.
b. Kompanitë amerikane dhe amerikane do të bashkëpunojnë me Ukrainën dhe do të investojnë së bashku në rimëkëmbje, si dhe në zhvillimin, modernizimin dhe funksionimin e infrastrukturës së gazit të Ukrainës, duke përfshirë tubacionet dhe objektet e saj të magazinimit.
c. Do të bëhen përpjekje të përbashkëta për të rindërtuar zonat e prekura nga lufta, me qëllim restaurimin, rindërtimin dhe modernizimin e qyteteve dhe lagjeve të banimit.
d. Zhvillimi i infrastrukturës.
e. Nxjerrja e mineraleve dhe burimeve natyrore.
f. Banka Botërore do të ofrojë një paketë të posaçme financimi për të siguruar fonde për të përshpejtuar këto përpjekje.
g. Do të krijohet një grup pune i nivelit të lartë, duke përfshirë emërimin e një udhëheqësi kryesor financiar global si administrator i prosperitetit për të organizuar zbatimin e planit strategjik të rimëkëmbjes dhe për të maksimizuar mundësitë për prosperitet në të ardhmen.
- Do të krijohen disa fonde për të adresuar rimëkëmbjen e ekonomisë së Ukrainës, rindërtimin e zonave dhe rajoneve të dëmtuara dhe çështjet humanitare.
a. SHBA-të dhe vendet evropiane do të krijojnë një fond kapitali dhe grantesh me një madhësi të synuar prej 200 miliardë dollarësh për investime transparente dhe efektive në Ukrainë.
b. Një gamë e gjerë investimesh kapitale dhe instrumentesh të tjera financiare do të vendosen për rindërtimin e Ukrainës pas luftës. Institucionet globale të rindërtimit do të përdorin mekanizma për të mbështetur dhe lehtësuar këto përpjekje.
c. Ukraina do të zbatojë standardet më të mira globale për të tërhequr investime të huaja direkte.
d. Ukraina rezervon të drejtën për kompensim për dëmin e shkaktuar.
- Pas përfundimit të kësaj marrëveshjeje, Ukraina do të përshpejtojë procesin e përfundimit të një marrëveshjeje të tregtisë së lirë me SHBA-në.
- Ukraina konfirmon se do të mbetet një shtet jo-bërthamor në përputhje me Traktatin për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore.
- Centrali Bërthamor i Zaporizhzhisë do të operohet bashkërisht nga tre vende: Ukraina, SHBA-të dhe Rusia.
- Të dy vendet zotohen të zbatojnë programe edukative në shkolla dhe në të gjithë shoqërinë që promovojnë mirëkuptimin dhe tolerancën ndaj kulturave të ndryshme dhe që eliminojnë racizmin dhe paragjykimet. Ukraina do të zbatojë rregullat e BE-së mbi tolerancën fetare dhe mbrojtjen e gjuhëve të pakicave.
- Në rajonet Donetsk, Luhansk, Zaporizhzhia dhe Kherson, vija e vendosjes së trupave që nga data e kësaj marrëveshjeje njihet de facto si vija e kontaktit.
a. Ne de facto konfirmojmë si palë se kjo është vija e kontaktit – ku jemi të pozicionuar aktualisht.
b. Një grup pune do të mblidhet për të përcaktuar ripozicionimin e forcave të nevojshme për t’i dhënë fund konfliktit, si dhe për të përcaktuar parametrat për zonat e mundshme të ardhshme të veçanta ekonomike.
c. Pas një baze ekuivalente për lëvizjen e forcave, forcat ndërkombëtare do të vendosen përgjatë vijës së kontaktit për të monitoruar pajtueshmërinë me këtë marrëveshje. Nëse merret një vendim për të krijuar një zonë të tillë, do të kërkohet miratim i veçantë nga parlamenti ukrainas ose një referendum.
d. Federata Ruse duhet të tërheqë trupat e saj nga rajonet e Dnipropetrovskit, Mikolaivit, Sumit dhe Kharkivit që kjo marrëveshje të hyjë në fuqi.
e. Palët bien dakord t’u përmbahen rregullave, garancive dhe detyrimeve të Konventave të Gjenevës të vitit 1949 dhe protokolleve të tyre shtesë, të cilat zbatohen plotësisht në territor, duke përfshirë të drejtat e njeriut të njohura universalisht.
- Pas arritjes së një marrëveshjeje mbi rregullimet e ardhshme territoriale, si Federata Ruse ashtu edhe Ukraina zotohen të mos i ndryshojnë këto marrëveshje me forcë.
- Rusia nuk do ta pengojë Ukrainën të përdorë lumin Dnipro dhe Detin e Zi për qëllime tregtare.
- Do të krijohet një komitet humanitar për të zgjidhur çështjet e pazgjidhura.
a. Të gjithë të burgosurit e luftës të mbetur, përfshirë ata të dënuar nga sistemi rus nga viti 2014 deri më sot, do të shkëmbehen në bazë të parimit “të gjithë për të gjithë”.
b. Të gjithë civilët dhe pengjet e ndaluara, përfshirë fëmijët dhe të burgosurit politikë, do të kthehen.
c. Do të merren masa për të adresuar problemet dhe vuajtjet e viktimave të konfliktit.
- Ukraina duhet të mbajë zgjedhje sa më shpejt të jetë e mundur pas nënshkrimit të marrëveshjes.
- Kjo marrëveshje është ligjërisht e detyrueshme. Zbatimi i saj do të monitorohet dhe garantohet nga një Këshill Paqeje i kryesuar nga Presidenti Trump. Ukraina, Evropa, NATO, Rusia dhe SHBA-të do të jenë pjesë e këtij mekanizmi. Sanksionet do të zbatohen në rast të shkeljeve.
- Sapo të gjitha palët të bien dakord për këtë marrëveshje, një armëpushim i plotë do të hyjë në fuqi menjëherë.
/Argumentum.al
