Udhëheqësit e 44 vendeve evropiane që shtrihen nga Islanda deri në Turqi u takuan të enjten në atë që shumë thanë se ishte një qëndrim i bashkuar kundër luftës së Rusisë kundër Ukrainës, pasi një krizë energjetike dhe inflacioni i lartë i nxitur nga konflikti bën kërdi në ekonomitë e tyre.
Samiti inaugurues i Komunitetit Politik Evropian përfshin 27 vendet anëtare të Bashkimit Evropian, partnerë aspirantë në Ballkan dhe Evropën Lindore, si dhe fqinjë si Britania – i vetmi vend që është larguar nga BE – dhe Turqia.
Rusia është e vetmja fuqi e madhe evropiane që nuk është ftuar, së bashku me fqinjin dhe përkrahësin e saj në luftën në Bjellorusi.
“Ajo që do të shihni këtu është se Evropa qëndron në solidaritet kundër pushtimit rus në Ukrainë,” u tha kryeministrja islandeze Katrin Jakobsdottir gazetarëve në Kështjellën e Pragës në Republikën Çeke, ku po zhvillohej takimi.
Homologu i saj belg, Alexander De Croo, tha “nëse shikoni vetëm pjesëmarrjen këtu, e kuptoni rëndësinë. I gjithë kontinenti evropian është këtu, përveç dy vendeve: Bjellorusisë dhe Rusisë. Pra, tregon se sa të izoluara janë këto dy vende.”
Kryeministri letonez Krisjanis Karins tha se pasojat nga lufta e Rusisë kundër Ukrainës janë diçka që të gjithë e kanë të përbashkët.
“Po na prek të gjithëve në kuptimin e sigurisë dhe po na prek të gjithëve përmes ekonomive tona, përmes rritjes së kostove të energjisë. Pra, e vetmja mënyrë që ne mund ta trajtojmë këtë është të punojmë së bashku, dhe jo vetëm me Bashkimin Evropian. Të gjitha vendet evropiane duhet të punojnë së bashku”, tha ai.
Samiti është ideja e presidentit francez Emmanuel Macron dhe mbështetet nga kancelari gjerman Olaf Scholz. Ata thonë se duhet të synojë të rrisë sigurinë dhe prosperitetin në të gjithë kontinentin, por samiti është lënë në hije nga lufta dhe vjen pasi rritet presioni për të lejuar Ukrainën në BE.
Presidenti francez Emmanuel Macron tha sot në Pragë se Komuniteti i ri Politik Evropian po dërgonte një mesazh uniteti, ndërsa kontinenti është tronditur nga pushtimi rus i Ukrainës.
”Është para së gjithash një mesazh bashkimi nga Evropa jonë”, nënvizoi ai, pas mbërritjes në Kështjellën e Pragës ku po zhvillohet ky takim i paprecedentë që bashkon 44 vende.
Macron këmbënguli gjithashtu për solidaritetin evropian të nevojshëm përballë krizës energjetike.
Macron thotë se shpreson se Komuniteti Politik Evropian do të ketë një ndikim të qëndrueshëm në të ardhmen e Evropës.
”Ne ndajmë të njëjtën hapësirë, shpesh të njëjtën histori dhe kemi për detyrë të shkruajmë të ardhmen tonë së bashku”, theksoi ndërkohë Macron në takim.
“Objektivi është para së gjithash të ndajmë një kuptim të përbashkët të situatës që prek Evropën, të ndërtojmë një strategji të përbashkët dhe të kemi bisedime strategjike”, tha ai.
Macron shtoi se ai shpreson se komuniteti të takohet çdo gjashtë muaj dhe nisma të përbashkëta të dalin nga këto takime.
Kancelari gjerman Olaf Sholz tha se është e qartë që të gjithë që janë mbledhur këtu e dinë se sulmi i Rusisë në Ukrainë është shkelje brutale e rendit të sigurisë dhe paqes në Evropë.
“Dhe kjo është arsyeja pse është e rëndësishme që ne ta refuzojmë këtë agresion, të mos pranojmë aneksimin e një pjese të vendit tonë fqinj. Dhe ne nuk do t’i pranojmë as të gjitha referendumet”, tha ai.
Kritikët pretendojnë se forumi i ri është një përpjekje për të vënë frenat ndaj zgjerimit të BE. Të tjerë kanë frikë se mund të bëhet një dyqan bisedash, ndoshta që mblidhet një ose dy herë në vit, por pa ndonjë ndikim apo përmbajtje të vërtetë.
Mbikëqyrësi kryesor në Evropë për të drejtat e njeriut – Këshilli i Evropës – dukej i hutuar nga mbledhja. Zëdhënësi Daniel Holtgen shkroi në Twitter se Komuniteti Politik Evropian “ende për t’u përcaktuar”.
“Në fushën e të drejtave të njeriut, demokracisë dhe shtetit të së drejtës, një komunitet i tillë pan-evropian tashmë ekziston: ai është Këshilli i Evropës,” tha ai.
Macron e përshkroi mbledhjen si “një moment të rëndësishëm”. Qëllimi, tha ai, është krijimi i një strategjie të përbashkët për t’u përballur me sfidat me të cilat përballet Evropa. “Deri më tani, kjo nuk ekzistonte në të vërtetë dhe mund të çonte në ndarje.”
Scholz e quajti forumin e ri “një risi të madhe” sepse udhëheqësit mund të flasin për shqetësimet e tyre të përbashkëta “pa një axhendë ditore dhe nevojën për të arritur marrëveshje”. Kjo do të ndihmonte në përmirësimin e lidhjeve me fqinjët e BE-së, “shumë prej të cilëve duan të bëhen anëtarë”.
Kryeministri Rama, tha se nisma e sotme është ide e vjetër që rilindë në kohë krizash.
“Shpresoj të mos kemi nevojë për kriza për të pasur takime sërish. Shpresoj të shfrytëzojmë këtë takim e të vazhdojmë të ndërtojmë diçka të rëndësishme për komunitetin e madh evropian”, tha kryeministri Rama, i cili ishte ndër folësit kryesor në seancën plenare që u mbajt me dyer të mbyllura.
“Frika ka qenë një forcë shumë vendimtare në gjithë historinë e përpjekjeve për të ndërtuar një Komunitet Politik Europian ashtu siç ka qenë një forcë goxha penguese në momente të caktuara për të gjitha formatet, përfshirë dhe vetë Bashkimin Europian. Por në një situatë si kjo, Europa është në pikën ku për të parashikuar të ardhmen, duhet ta krijojë”, tha kryeministri Rama.
Osmani: Të bashkuar mund t’ia dalim
Presidentja e Kosovës, Vjosa Osmani, e cilësoi takimin e sotëm ditë të rëndësishme për kontinentin e Evropës në një periudhë sfidash të mëdha.
“Ajo me të cilën po përballemi është sfidë e madhe, por nëse qëndrojmë të bashkuar, do të kemi sukses”, tha presidentja Osmani, duke nënvizuar ndërkaq se shpreson që forumi i jetësuar sot të mos jetë zëvendësim për procesin e integrimit në Bashkimin Evropian.
Ai tha se grupimi i ri evropian nuk ka të bëjë me krijimin e “një institucioni të ri me një administratë, burokraci”, por përkundrazi një vend ku krerët e shteteve dhe qeverive të takohen rregullisht.
Samiti i së enjtes nisi me një ceremoni hapjeje dhe u pasua nga një seri takimesh për liderët për të diskutuar mbi sfidat kryesore me të cilat përballet Evropa: siguria, energjia, klima, situata e rëndë ekonomike dhe migrimi.
Asnjë para apo program i BE-së nuk ofrohet dhe asnjë deklaratë zyrtare nuk do të lëshohet pas samitit.
(AP)- Argumentum.al
