Nga Jovana Marović , Srđan Cvijić
Dy Komisione Evropiane kanë përfunduar mandatet e tyre pa një zgjerim në horizont dhe asnjë vend kandidat nuk është aktualisht as afër anëtarësimit në Bashkimin Evropian. Me shpërthimin e luftës në Ukrainë dhe fillimin e Planit të Rritjes, politika e zgjerimit është përsëri në krye të agjendës së BE-së.
Megjithatë, kjo duhet të përcillet me zgjidhje institucionale dhe me personel, në radhë të parë në Komisionin Evropian dhe veçanërisht kur bëhet fjalë për Komisionerin për Zgjerim. Gjithashtu, është e rëndësishme që, në dritën e turbulencave të vazhdueshme politike në BE, si dhe në nivel global, vendet anëtare të saj, të njohin politikën e zgjerimit si një instrument për forcimin e Unionit dhe jo anasjelltas.
Zgjedhjet evropiane ndryshuan vetëm pjesërisht ekuilibrin, pasi Parlamenti Evropian nuk u zhvendos plotësisht tek e djathta ekstreme siç mendohej. Në përgjithësi, BE-ja nuk u anua nga e djathta ekstreme, por ndryshimi është i rëndësishëm në shtetet anëtare kyçe, në veçanti Francën dhe Gjermaninë, dhe disa shtete anëtare që janë tradicionalisht skeptikë kur bëhet fjalë për pranimin e anëtarëve të rinj (Hollanda, për shembull). Është gjithashtu dekurajuese që një kthesë djathtas ka ndodhur edhe në disa vende që deri më tani kanë mbështetur fuqishëm zgjerimin, si për shembull Austria.
Kjo është ajo që duhet të ndodhë për ta rikthyer zgjerimin në rrugën e duhur dhe për t’i dhënë premtimin Ukrainës, Ballkanit Perëndimor, por edhe Moldavisë dhe Gjeorgjisë:
- Politika e zgjerimit duhet të jetë një nga prioritetet e këtij Komisioni Evropian me një plan të qartë politik që do të shoqëronte planin e rritjes për Ballkanin Perëndimor dhe instrumentet e tjera kyçe të politikave për vendet e tjera kandidate. Mesazhi kryesor duhet të jetë se zgjerimi është në interesin politik, gjeopolitik dhe ekonomik të BE-së, i cili duhet të shoqërohet me përcaktimin e vitit 2030 si një horizont kohor të qartë për realizimin e tij.
- Është e nevojshme njohja e realitetit dhe dërgimi i mesazheve politike përmes disa ndryshimeve teknike. Prandaj, DG Near duhet të shndërrohet në DG për Zgjerim, siç ishte rasti më parë. Brenda Drejtorisë së Përgjithshme të sapoformuar, duhet të krijohen njësi të veçanta për 10 vendet kandidate dhe kandidate potenciale, ndërsa të gjitha vendet dhe rajonet e tjera (Partneriteti Jugor) duhet të transferohen për t’u trajtuar nga Shërbimi Evropian i Veprimit të Jashtëm dhe DP të ndryshme brenda Komisionit Evropian. (DG INPA International Partnerships dhe të tjerë).
- Mundësia e zgjerimit të Unionit në pesë vjet duhet të njihet dhe të planifikohet në ciklin e ardhshëm buxhetor.
- Komisioneri i ardhshëm i Zgjerimit duhet të vijë nga një shtet anëtar që ka peshë politike në BE, duke qenë njëkohësisht fuqimisht pro zgjerimit dhe duke vënë një theks të rëndësishëm në sundimin e ligjit dhe reformat e përgjithshme demokratike të vendeve kandidate.
- Komisioneri i ardhshëm i Zgjerimit nuk duhet të vijë nga një shtet anëtar që nuk përmbush kriteret e Kopenhagës dhe vlerat e tjera thelbësore mbi të cilat është ndërtuar BE-ja.
- Komisioneri i ardhshëm i Zgjerimit duhet të jetë një personalitet i shquar me një histori personale të dëshmuar në mbështetje të sundimit të ligjit dhe demokracisë.
Politika e zgjerimit, si një nga politikat më të suksesshme të BE-së, është gjithashtu instrumenti kyç me të cilin Unioni mund të dëshmojë se “është kthyer në rrugën e duhur”, se fuqia e tij transformuese është “e gjallë dhe mirë”, se është në gjendje të eksportojë demokracinë. dhe duke e ruajtur atë në të gjitha nivelet. Për të arritur këtë, është e nevojshme të fillohet nga një kornizë e duhur dhe të zbatohen të njëjtat instrumente kudo që është e nevojshme për të mbrojtur demokracinë dhe të drejtat e njeriut.
/BiEPAG-Argumentum.al
