Përfaqësuesja e Lartë Kaja Kallas ka paraqitur një plan ambicioz për të mobilizuar deri në 40 miliardë euro mbështetje të re ushtarake për Ukrainën, e cila, nëse arrihet, do të përfaqësonte një rritje të dyfishtë nga ndihma e mbrojtjes që Bashkimi Evropian dha vitin e kaluar.
Plani, i mbiquajtur tashmë “iniciativa Kallas” në Bruksel, synon të përmbushë nevojat prioritare të Ukrainës për të luftuar luftën e agresionit të Rusisë, me theks të veçantë në municionet e artilerisë, sistemet e mbrojtjes ajrore, raketat, dronët dhe avionët luftarakë.
Dispozitat jo-vdekjeprurëse, të tilla si trajnimi dhe pajisjet për brigadat ukrainase, do të merren gjithashtu parasysh për të siguruar pjesëmarrjen e shteteve anëtare neutrale.
Donacionet mund të bëhen nëpërmjet dërgesave të drejtpërdrejta të harduerit ose kontributeve financiare, të dizajnuara në mënyrë ideale për të nxitur blerjet nga industria e mbrojtjes e Ukrainës, e cila është zgjeruar me një ritëm të shpejtë në tre vitet e fundit.
Kallas thotë se nisma duhet të jetë “të paktën 20 miliardë euro” dhe “potencialisht” të arrijë 40 miliardë euro, sipas versionit të fundit të dokumentit të datës 13 mars dhe të parë nga Euronews. Një draft i mëparshëm nuk përmbante një shifër të qartë ekonomike.
Vlen të përmendet formulimi i planit.
Ai flet për vende “pjesëmarrëse”, gjë që nënkupton një zhvendosje drejt një koalicioni të vullnetarëve që mund – ose jo – të korrespondojnë me 27 vendet anëtare.
Hungaria është bërë një kritike e zëshme e ndihmës ushtarake për Ukrainën, duke arritur deri në bllokimin e përfundimeve të përbashkëta të një samiti special javën e kaluar. Kryeministri Viktor Orbán e ka përshkruar këtë ndihmë si një axhendë “pro-luftë” që shkon kundër qëllimit të Donald Trump për të arritur një zgjidhje midis palëve ndërluftuese. (Orbán ka refuzuar të thotë nëse Vladimir Putin ka një axhendë pro luftës apo paqes.)
Për gati dy vjet, Hungaria ka mbajtur të drejtën e vetos për 6.6 miliardë euro në fonde në kuadër të Fondit Evropian të Paqes (EPF), i cili synon të rimbursojë pjesërisht shtetet anëtare për armët dhe municionet që ata dërgojnë në Ukrainë. Diplomatët kanë provuar disa mënyra për të anashkaluar Budapestin dhe për të liruar EPF, por asgjë nuk ka funksionuar ende.
Kallas duket e prirur të shmangë të njëjtin gabim dhe është duke e inkuadruar nismën e saj të re si një skemë vullnetare që mund të shmangë votën negative të Hungarisë. Sllovakia, një tjetër kritik i vendosur i ndihmës ushtarake për Kievin, mund të jetë gjithashtu pengesë.
Drafti i fundit thotë se “shtetet pjesëmarrëse inkurajohen” të japin kontribute të reja, një gjuhë që nuk është e detyrueshme. Premtimet duhet t’i komunikohen Brukselit deri më 30 prill.
Për më tepër, Kallas po hap koalicionin ndaj vendeve jashtë bllokut, si Mbretëria e Bashkuar dhe Norvegjia, të cilat janë përfshirë ngushtë në diskutimet e vazhdueshme rreth garancive të sigurisë për Ukrainën. Në fillim të këtij muaji, Norvegjia rriti zotimin e saj për vitin 2025 në 50 miliardë NOK, ekuivalente me 8.19 miliardë euro.
“Iniciativa Kallas është e hapur për shtetet e treta,” konfirmoi të premten një zyrtar i lartë i BE-së. “Sa më shumë vende të marrin pjesë, aq më mirë është të përmbushen gjithashtu nevojat e Ukrainës për të qenë në një pozicion të fortë në trajektoren përpara.”
/Argumentum.al
