Kohët e fundit, gjatë një vizite në Indi, një udhëheqës filipinas deklaroi në një intervistë që, nëse ndodh konflikt midis Kinës dhe Shteteve të Bashkuara mbi çështjen e Tajvanit, Filipinet nuk do të qëndrojnë jashtë tij. Sipas një komenti të Grupit Mediatik të Kinës, kjo deklaratë shkel angazhimin e Filipineve për politikën e “Një Kine” dhe në mënyrë të pashmangshme do të dëmtojë më tej marrëdhëniet Kinë-Filipine dhe sigurinë rajonale.
Më 9 qershor 1975, Kina e Filipinet nënshkruan komunikatën e përbashkët mbi vendosjen e marrëdhënieve diplomatike. Në këtë dokument Filipinet pranuan në mënyrë të qartë që qeveria e Republikës Popullore të Kinës është qeveria e vetme e ligjshme e Kinës dhe se pala filipinase e kupton dhe e respekton plotësisht qëndrimin e qeverisë kineze që në botë ekziston vetëm një Kinë dhe Tajvani është një pjesë e pandashme e territorit të Kinës. Filipinet tërhoqën të gjitha zyrat përfaqësuese zyrtare nga Tajvani brenda një muaji nga data e nënshkrimit të komunikatës. Gjithashtu, në janar të vitit 2023, gjatë një vizite në Kinë të presidentit filipinas Ferdinand Marcos Jr., Filipinet rishprehën në një deklaratë të përbashkët angazhimin ndaj politikës së “Një Kine”. Këto fjalë ende qëndrojnë të freskëta në kujtesën e njerëzve, por Filipinet nuk e kanë mbajtur premtimin, ndaj për këtë Kina ka paraqitur kundërshtim dhe demarsh solemn.
Protesta të banorëve filipinas kundër trupave amerikane/Foto nga VCG
Vitet e fundit, qeveria filipinase i ka tejkaluar vazhdimisht kufijtë e saj dhe ka ndërmarrë veprime të rrezikshme mbi çështjen e Tajvanit. Për shembull, në prill të këtij viti, qeveria filipinase liroi kufizimet në ndërveprimet me zyrtarët tajvanezë. Shefi i Shtabit të Forcave të Armatosura të Filipineve, Romeo Brawner Jr., madje deklaroi se pala filipinase “ka filluar planifikimin e operacioneve për t’iu përgjigjur një konflikti të mundshëm në ngushticën e Tajvanit”.
Sipas komentit të CMG-së, “loja me zjarrin” e Filipineve në çështjen e Tajvanit është një tjetër shembull i “mbështetjes së tyre te ShBA-ja për ta ndihmuar në frenimin e Kinës”. Vitet e fundit, ShBA-ja e ka parë gjithnjë e më shumë Tajvanin si një gur shahu në strategjinë e saj ndaj Kinës. Filipinet mendojnë se mbajnë një pozicion unik brenda peizazhit strategjik të ShBA-së. Nga ana tjetër, Marcos mbështetet te ShBA-ja për të konsoliduar pushtetin e tij. Filipinet nën udhëheqjen e tij janë bërë të varura nga ShBA-ja për mbështetje ushtarake, sigurie dhe ekonomike. Si pasojë, qëndrimi i tyre politik ndaj Tajvanit u bë një “tarifë mbrojtjeje” dhe një dhuratë lajkatare për ShBA-në.
Qyteti Tajpei, kryeqendër e rajonit Tajvan/Foto nga VCG
Mirëpo Filipinet ndërhynë në çështjen e Tajvanit në emër të “sigurisë kombëtare”, pa marrë parasysh mundësinë e bërjes “mish për top” në politikën e jashtme të ShBA-së, thuhet në koment.
Në pesë dekadat e kaluara pas vendosjes së lidhjes diplomatike, marrëdhëniet Kinë-Filipine kanë ruajtur një zhvillim të qëndrueshëm. Kjo ka ndodhur falë faktit që të dy vendet vazhdimisht i kanë respektuar “vijat fundore” të njëri-tjetrit, ndërsa Filipinet janë zotuar të ndjekin politikën e “një Kine”.
“Si pjesë thelbësore e interesave kyçe të Kinës, i këshillojmë politikanët filipinas të shikojnë premtimet e bëra dhe t’i përmbahen vërtet parimit të ‘një Kine’. Ata duhet të jenë të kujdesshëm në fjalët dhe veprimet e tyre për të mos luajtur me zjarrin. Përndryshe, do të përfundojnë duke u djegur vetë dhe madje duke tërhequr të gjithë Filipinet në zjarr”, përfundon komenti./cgtn
