Kuala Lumpur, Malajzi – 2025 – Samiti i Shoqatës së Kombeve të Azisë Juglindore (ASEAN) ka nisur të dielën, në një ngjarje historike që shënon një moment të rëndësishëm në historinë e këtij blloku rajonal. Për herë të parë pas 26 vitesh, ASEAN-i ka pranuar një anëtar të ri: Timorin Lindor, i njohur ndryshe si Timor-Leste, duke e bërë këtë shtet anëtarin e 11-të të organizatës. Ky është zgjerimi i parë i ASEAN-it që nga pranimi i Kamboxhias në vitin 1999.
Në një ceremoni të organizuar në Qendrën e Konventave të Kuala Lumpurit, udhëheqësit e shteteve anëtare të ASEAN-it dhe të ftuarit ndërkombëtarë morën pjesë në një ngjarje solemne për të pranuar Timorin Lindor si anëtar të plotë. Vendimi për pranimin e këtij shteti erdhi pas një periudhe të gjatë të angazhimeve diplomatike dhe bashkëpunimit, duke u njohur me statusin e vëzhguesit që në vitin 2022. Timori Lindor kishte aplikuar për anëtarësim për herë të parë në vitin 2011.
Timori Lindor, një vend me 1,3 milion banorë, fitoi pavarësinë nga Indonezia në vitin 2002 dhe është shteti i parë që iu bashkua ASEAN-it që nga pranimi i Kamboxhias. Ky është një hap i rëndësishëm për bllokun, duke shënuar forcimin e lidhjeve brenda rajonit të Azisë Juglindore dhe një angazhim të përbashkët për përfshirje dhe zhvillim të qëndrueshëm.
Malajzia është kryesuese e ASEAN-it për vitin 2025, një pozicion që e mban për herë të pestë që nga themelimi i organizatës në vitin 1967. Kryeministri i Malajzisë, Anwar Ibrahim, po udhëheq këtë samit dhe është nikoqir i udhëheqësve të shteteve të ASEAN-it, si dhe të zyrtarëve të lartë dhe liderëve të tjerë nga mbarë bota. Pjesëmarrësit janë të ftuar të diskutojnë për një sërë çështjesh që kanë të bëjnë me sigurinë rajonale, zhvillimin e qëndrueshëm, dhe forcimin e bashkëpunimit ndërkombëtar.
Tematika e Samitit: “Gjithëpërfshirja dhe Qëndrueshmëria”
Samiti i ASEAN-it 2025 ka temën “Gjithëpërfshirja dhe Qëndrueshmëria”, që ka për qëllim të inkurajojë diskutime mbi bashkëpunimin rajonal dhe global për t’u përballur me sfidat e mëdha të kohës. Çështjet kryesore për të cilat do të diskutohet janë:
- Përfshirja e të gjitha vendeve dhe grupeve në proceset e zhvillimit dhe politikave rajonale.
- Kërcënimet e sigurisë dhe mënyrat për t’i adresuar ato në nivel global dhe rajonal.
- Zhvillimi i qëndrueshëm dhe ruajtja e mjedisit.
Pjesëmarrësit e lartë, përfshirë Presidentin e SHBA-së, Donald Trump, Kryeministrin e Japonisë, Sanae Takaichi, Kryeministrin australian Anthony Albanese, dhe shumë liderë të tjerë nga Kina, Koreja e Jugut, Brazili, Afrika e Jugut, dhe vende të tjera, do të kontribuojnë në diskutimet për këto tema të rëndësishme.
Anëtarët e ASEAN-it dhe Zgjerimi i Bllokut
Në këtë samit, ASEAN-i ka 11 anëtarë të plotë, përfshirë:
- Brunei
- Kamboxhia
- Indonezia
- Laosi
- Malajzia
- Mianmari
- Filipinet
- Singapori
- Tajlanda
- Vietnami
- Timori Lindor (anëtari i ri i 11-të, pas pranimit në vitin 2025).
Pranimi i Timorit Lindor është një moment kyç për ASEAN-in, duke e bërë këtë bllok rajonal më të fuqishëm dhe më të përfshirë, jo vetëm në aspektin politik, por edhe në atë ekonomik dhe kulturor. Ky vend, i cili ka kaluar një periudhë të gjatë të pasigurie dhe sfida pas shpalljes së pavarësisë, tani është një pjesë e rëndësishme e bashkëpunimit rajonal.
Samiti i Azisë Lindore dhe Partnerët e ASEAN-it
Përveç diskutimeve brenda ASEAN-it, samiti do të përfshijë gjithashtu Samitin e Azisë Lindore, ku udhëheqësit e SHBA-së, Kinës, Indisë, Japonisë, Rusisë, Koreas së Jugut, Australisë dhe Zelandës së Re do të diskutojnë çështje të sigurisë dhe zhvillimit në rajonin e Azisë Lindore.
Në këtë samit do të zhvillohet gjithashtu Samiti ASEAN Plus One, ku shtatë partnerët kyç të bllokut (Australia, Kina, India, Japonia, Republika e Koresë, Rusia dhe SHBA) do të zhvillojnë diskutime mbi bashkëpunimin dhe politikat rajonale.
Samiti i ASEAN-it 2025 do të përfundojë më 28 tetor dhe do të përfshijë një sërë deklaratash të përbashkëta dhe angazhimesh për të avancuar qëndrueshmërinë dhe përfshirjen në rajon dhe për të forcuar marrëdhëniet ndërkombëtare.
/Argumentum.al
