Pas një jave dramatike të kaluar duke u shqetësuar për të ardhmen e Groenlandës, Evropa po e zhvendos fokusin e saj politik përsëri në krizën që rrezikon të ripërcaktojë arkitekturën e saj të sigurisë për brezat që do të vijnë: lufta e Rusisë kundër Ukrainës.
Evropianët shpresojnë që marrëveshja paraprake që bindi Donald Trump të braktisë përpjekjen e tij për të pushtuar Groenlandën përmes tarifave ndëshkuese do t’u lejojë të dy palëve të Atlantikut të rifillojnë përpjekjet e tyre të përbashkëta për t’i dhënë fund pushtimit në shkallë të plotë, të cilin debati i paparë mbi territorin danez të pasur me minerale kërcënoi ta prishte për pak kohë, shkruan euronews.
Me pushtimin në shkallë të plotë rus që i afrohet vitit të katërt, udhëheqësit evropianë po mbështesin fuqimisht përpjekjet e Shtëpisë së Bardhë për të arritur një marrëveshje paqeje midis Kievit dhe Moskës.
Zyrtarët amerikanë, ukrainas dhe rusë përfunduan të shtunën dy ditë bisedimesh trepalëshe në Abu Dhabi, të cilat Presidenti Volodymyr Zelenskyy i përshkroi si “konstruktive”.
“Me kusht që të ketë gatishmëri për të ecur përpara – dhe Ukraina është gati – do të zhvillohen takime të mëtejshme”, tha Zelenskyy, në një tjetër shenjë optimizmi.
Yuri Ushakov, këshilltari diplomatik i Kremlinit, tha se shkëmbimet “riafirmuan se arritja e një zgjidhjeje afatgjatë nuk mund të pritet pa zgjidhur çështjen territoriale”.
Ndërsa procesi merr ritëm dhe zgjerohet në fushëveprim, kryeqytetet evropiane kanë filluar të shqyrtojnë seriozisht mundësinë e rihapjes së kanaleve të drejtpërdrejta të komunikimit me Presidentin rus Vladimir Putin, të cilat praktikisht janë mbyllur që nga viti 2022.
Emmanuel Macron i Francës dhe Giorgia Meloni e Italisë mbështetën publikisht ndryshimin e strategjisë në fillim të këtij muaji. Komisioni Evropian, i cili ka këmbëngulur prej kohësh në izolimin diplomatik, më vonë shtoi zërin e tij dhe tha se dialogu mund të zhvillohet “në një moment të caktuar”.
Udhëheqësit evropianë tani po diskutojnë idenë e emërimit të një të dërguari të posaçëm për t’u angazhuar me Kremlinin dhe për të përcjellë një qëndrim të unifikuar evropian, edhe nëse nuk është propozuar asnjë emër.
Paralelisht, evropianët po punojnë ngushtë me homologët e tyre amerikanë mbi dy elementë thelbësorë që do të shoqërojnë atë që tani është një marrëveshje paqeje me 20 pika.
E para është një sërë garancish të detajuara sigurie që do të vendosen menjëherë pasi të mbarojë lufta. Këto do të përfshinin një mekanizëm të teknologjisë së lartë të udhëhequr nga SHBA-të për të monitoruar një armëpushim përgjatë vijës së kontaktit, një forcë shumëkombëshe të udhëhequr nga Franca dhe Mbretëria e Bashkuar për të mbrojtur pozicionet strategjike në të gjithë Ukrainën dhe një angazhim ligjërisht të detyrueshëm për të ndihmuar Ukrainën në rast të një sulmi të ri rus.
Garancitë janë zhvilluar në mënyrë të konsiderueshme, por mbeten të varura në mënyrë strikte nga pranimi i kushteve të një marrëveshjeje paqeje nga Moska, e cila është pikëpyetja kryesore. Për shumë njerëz në Evropë, breshëria ruse e raketave që i zhyt ukrainasit në ndërprerje të energjisë në temperatura nën zero tregon një mungesë të dukshme të angazhimit të vërtetë.
“Ekziston frustrim për faktin se po bëhet kaq shumë punë drejt paqes, ndërsa partneri në krim, Rusia, thjesht nuk po angazhohet”, tha një zyrtar i lartë i BE-së.
Ndërkohë, evropianët dhe amerikanët po afrohen drejt një dokumenti të unifikuar për të nxitur rimëkëmbjen e Ukrainës pas luftës, për të tërhequr investitorë të huaj dhe për të mobilizuar miliarda në kapital.
I ashtuquajturi plan prosperiteti pritej të nënshkruhej javën e kaluar gjatë Forumit Ekonomik Botëror në Davos, me praninë e Zelenskyy. Por mosmarrëveshja mbi tarifat e Trump anuloi ceremoninë dhe e çrregulloi kohën. Megjithatë, Presidentja e Komisionit Evropian Ursula von der Leyen ia paraqiti draft-dokumentin udhëheqësve të BE-së kur ata u takuan për samitin e tyre të jashtëzakonshëm të enjten në mbrëmje.
“Ne pothuajse kemi mbaruar. Ne po përgatisim në mënyrë aktive të ardhmen e Ukrainës si një vend modern, sovran dhe i lirë”, tha von der Leyen në fund të samitit.
Komisioni shpreson që, pas marrëveshjes paraprake që çaktivizoi tensionet në Groenlandë, nënshkrimi i përbashkët mund të ndodhë në javët e ardhshme.
Fija e përbashkët që lidh garancitë e sigurisë dhe planin e prosperitetit së bashku është pranimi i Ukrainës në BE.
Kiev po shtyn përpara për të përfshirë një datë të caktuar për anëtarësim në versionin përfundimtar të marrëveshjes së paqes për të kompensuar dhimbjen e lëshimeve të mundshme territoriale. Ndërsa teksti aktual thuhet se përfshin një datë janari 2027, zyrtarët dhe diplomatët në Bruksel pranojnë se kjo nuk do të jetë e realizueshme në praktikë, duke pasur parasysh se Ukraina ende nuk ka hapur asnjë grup të vetëm negociatash për shkak të vetos së pakundërshtueshme të Hungarisë.
Marrëveshja e paqes, nëse ndonjëherë arrihet dakord, do të nxisë në mënyrë të pashmangshme një rishikim të procesit të zgjerimit, i cili është i njohur për kompleksitetin dhe gjatësinë e tij. Megjithatë, çdo reformë ka të ngjarë të përballet me rezerva nga disa shtete anëtare dhe kritika nga vende të tjera kandidate që kanë qenë në radhën e pritjes shumë më gjatë se Ukraina.
Qiproja, vendi që aktualisht mban presidencën gjashtëmujore të Këshillit, synon të përparojë pranimin e Ukrainës “kur kushtet ta lejojnë”, tha të hënën pasdite Marilena Raouna, zëvendësministrja e vendit për çështjet evropiane.
“Zgjerimi është një proces i bazuar në meritë, i bazuar në progresin e arritur nga kandidatët”, tha Raouna. “Ukraina, pavarësisht përballjes me agresionin e vazhdueshëm të Rusisë, ka kryer reforma mbresëlënëse në rrethana jashtëzakonisht të vështira.”
Përveç kësaj, Brukseli po punon për një paketë të re sanksionesh të BE-së kundër Rusisë. Miratimi pritet gjerësisht të caktohet në kohën e duhur për të përkuar me përvjetorin e luftës, siç ka qenë traditë çdo 24 shkurt që nga viti 2022.
/Argumentum.al
