Presidenti amerikan Donald Trump ka publikuar të martën një hartë në rrjetet sociale ku Ngushtica strategjike e Hormuzit paraqitet si “territor i ri i SHBA-së”. Postimi nuk shoqërohej me ndonjë shpjegim tjetër.
Publikimi vjen disa ditë pasi Trump deklaroi se, pas përfundimit të luftës me Iranin, synonte të shpallte Ngushticën e Hormuzit territor amerikan.
Ngushtica është bërë pika kryesore e përplasjes mes Uashingtonit dhe Teheranit. Negociatat për një marrëveshje paqeje kanë ngecur, ndërsa Irani ka këmbëngulur se rruga ujore do të mbetet e mbyllur derisa Shtetet e Bashkuara të përmbushin kërkesat e Teheranit.
Ndërkohë, tensionet në terren vazhdojnë. Organizata britanike UKMTO raportoi të martën se një anije që po kalonte Ngushticën e Hormuzit ishte goditur nga një predhë e paidentifikuar. Sulmi shkaktoi dëme në dhomën e motorit dhe plagosi një anëtar të ekuipazhit.
Trump njoftoi më 28 shkurt për nisjen e “operacioneve të mëdha luftarake” kundër Iranit, ndërsa sulme të përbashkëta amerikano-izraelite goditën objektiva ushtarake, qeveritare dhe infrastrukturore. Megjithëse më vonë të dyja palët hynë në negociata, shkëmbimet ushtarake kanë vazhduar.
Në qershor, delegacione nga SHBA-ja dhe Irani nisën negociatat me synimin për të arritur një marrëveshje për t’i dhënë fund luftës, bazuar në një memorandum mirëkuptimi të nënshkruar nga të dyja palët. Megjithatë, memorandumi deri tani nuk ka sjellë një marrëveshje të plotë paqeje.
Kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, i cili drejtoi ekipin negociator të Teheranit, deklaroi të martën se Irani do ta mbajë të mbyllur Ngushticën e Hormuzit derisa Shtetet e Bashkuara të plotësojnë kërkesat e Iranit.
“Ngushtica e Hormuzit nuk do të hapet derisa të hiqet bllokada, të lirohen asetet e ngrira, të hiqet embargoja e naftës dhe të përfundojnë kërcënimet dhe operacionet ushtarake në të gjitha frontet, si dhe kushtet e tjera të memorandumit”, tha Ghalibaf, sipas agjencisë gjysmëzyrtare iraniane Mehr.
Deklarata e tij tregon rëndësinë që ngushtica ka marrë në negociata. Teherani e ka lidhur rihapjen e kësaj rruge ujore me heqjen e presionit ekonomik dhe ushtarak amerikan, ndërsa Uashingtoni vazhdon të kërkojë përfundimin e veprimeve iraniane që, sipas tij, kërcënojnë sigurinë rajonale dhe transportin ndërkombëtar.
Ngushtica e Hormuzit është një nga rrugët ujore më të rëndësishme strategjike në botë. Ajo lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik. Një ndërprerje e zgjatur e transportit përmes saj mund të ketë pasoja të mëdha për tregjet globale të energjisë dhe tregtinë ndërkombëtare.
Etiketimi i ngushticës si “territor i ri i SHBA-së” nga Trump shton një tjetër element provokues në konflikt. Vetë publikimi i një harte nuk përbën, në vetvete, një transferim të njohur ndërkombëtarisht të sovranitetit mbi këtë zonë.
Ndërsa Irani këmbëngul se ngushtica do të mbetet e mbyllur derisa të plotësohen kërkesat e tij dhe Uashingtoni vazhdon presionin ndaj Teheranit, e ardhmja e Hormuzit është bërë gjithnjë e më e lidhur me mundësinë e arritjes së një marrëveshjeje më të gjerë paqeje.
Për momentin, dështimi i memorandumit të qershorit i ka lënë të dyja palët përballë një pyetjeje të pazgjidhur: A mund të prodhojë diplomacia një marrëveshje përpara se konflikti rreth Ngushticës së Hormuzit të shkaktojë një krizë edhe më të gjerë në rajon?
© 2026 Argumentum
