Pakënaqësitë për koston e jetesës, dobësimin e shërbimeve publike dhe vështirësitë për të përballuar strehimin po nxisin protesta në disa vende evropiane. Në Francë dhe Itali, demonstratat e ditëve të fundit janë shoqëruar me përplasje me policinë, ndërsa në Spanjë kriza e strehimit mbetet në qendër të mobilizimit qytetar.
Megjithëse protestat kanë shkaqe të ndryshme, ato pasqyrojnë një shqetësim të përbashkët: vështirësinë e një pjese të qytetarëve për të përballuar shpenzimet e përditshme dhe pakënaqësinë me mënyrën se si institucionet u përgjigjen problemeve sociale.
Francë: nga protestat e studentëve te pakënaqësia sociale
Franca po përjeton një nga valët më të forta të trazirave të viteve të fundit. Protestat, të nisura nga nxënësit për mungesën e mësuesve dhe kushtet e dobëta në shkolla, janë zgjeruar duke përfshirë sindikata, punonjës dhe grupe të tjera qytetarësh.
Sipas autoriteteve franceze, rreth 550 mijë persona morën pjesë në demonstratat e së shtunës, më 17 tetor. Ndërsa shumica e tubimeve ishin paqësore, në disa qytete pati grabitje, zjarrvënie dhe përplasje me policinë. Autoritetet raportuan mijëra ndalime dhe qindra efektivë policie të plagosur, ndërsa në Paris u raportua vdekja e një protestuesi pas një arresti kardiak gjatë demonstratave.
Presidenti Emmanuel Macron dënoi aktet e dhunës dhe kërkoi që përgjegjësit të përballen me drejtësinë. Megjithatë, protestat kanë nxjerrë në pah një pakënaqësi që shkon përtej çështjeve të arsimit, duke përfshirë rritjen e kostove, pagat, pensionet dhe cilësinë e shërbimeve publike.
Itali: kostoja e jetesës dhe përplasjet në qytetet e mëdha
Në Itali, demonstratat kundër kostos së lartë të jetesës dhe politikave qeveritare u përshkallëzuan gjatë fundjavës, veçanërisht në Milano. Përplasjet pranë sheshit Duomo dhe në zonat qendrore të qytetit u shoqëruan me thyerje vitrinash, zjarrvënie dhe përdorimin e gazit lotsjellës e ujit me presion nga policia.
Tensione u raportuan edhe në Bolonjë, Torino dhe qytete të tjera të veriut. Sipas raportimeve të medias, dhjetëra persona u ndaluan dhe disa demonstrues e efektivë policie u plagosën.
Mobilizimi në Itali ka përfshirë gjithashtu studentë që kërkojnë më shumë fonde për arsimin dhe kundërshtojnë shpenzimet për armatime, me slogane që kërkojnë më shumë investime për shkollat dhe më pak për luftën.
Kryeministrja Giorgia Meloni dënoi dhunën, duke theksuar se e drejta për të protestuar nuk justifikon shkatërrimin e pronës apo sulmet ndaj policisë. Kryebashkiaku i Milanos, Giuseppe Sala, nga ana e tij, tha se arsyet e protestës mund të kuptohen, por dhuna dhe dëmet nuk justifikohen. Qeveria italiane pritet të diskutojë përshkallëzimin e situatës.
Spanjë: strehimi, qiratë dhe pasiguria e qytetarëve
Në Spanjë, mobilizimi qytetar është përqendruar kryesisht te kriza e strehimit. Rritja e qirave, mungesa e banesave të përballueshme dhe dëbimet kanë nxitur protesta në Madrid dhe qytete të tjera.
Një rast që tërhoqi vëmendjen e opinionit publik ishte dëbimi i një gruaje 87-vjeçare nga banesa ku kishte jetuar për më shumë se shtatë dekada. Ngjarja u kthye në simbol të pasigurisë së qiramarrësve dhe vështirësive me të cilat përballen banorët në qytetet ku çmimet e pronave dhe qiratë janë rritur ndjeshëm.
Protestuesit kërkojnë mbrojtje më të fortë për qiramarrësit, kufizime ndaj rritjes së qirave dhe masa kundër dëbimeve pa alternativa të përshtatshme strehimi. Qeveria e kryeministrit Pedro Sánchez ka miratuar një paketë prej 21 masash për strehimin, por zbatimi dhe miratimi i tyre përfundimtar mbeten çështje politike. Kriza është bërë një nga temat kryesore të debatit publik përpara zgjedhjeve të parakohshme të planifikuara për 29 nëntor.
Ndryshe nga përplasjet e përhapura në Francë dhe Itali gjatë fundjavës, në Spanjë çështja qendrore mbetet presioni ekonomik dhe social që krijon pamundësia për të siguruar një banesë të përballueshme.
Trump për protestat në Francë: “Mbyllni kufijtë para se të jetë tepër vonë”
Presidenti amerikan Donald Trump reagoi më 18 tetor ndaj protestave në Francë, duke fajësuar emigracionin për krizën dhe duke i kërkuar Parisit të forcojë kontrollet kufitare.
“Franca është në flakë! Mbyllni kufijtë dhe rimerrni kontrollin, para se të jetë tepër vonë!”, shkroi Trump në platformën Truth Social.
Deklarata e tij e vendos sërish emigracionin në qendër të debatit politik, ndërsa protestat franceze lidhen edhe me pakënaqësitë për koston e jetesës dhe shërbimet publike.
© 2026 Argumentum
