历史—[lì shǐ]—histori
Të shtunën dhe të hënën, kryeministrja japoneze Sanae Takaichi i ofroi tempullit “Yasukuni” dhurata dhe shpenzime të sakrificës. Njëkohësisht disa anëtarë të kabinetit japonez dhe zyrtarë të lartë të Partisë Liberal-Demokratike vizituan tempullin. Me rastin e 80-vjetorit të hapjes së Gjyqit të Tokios, vizitat e përsëritura të politikanëve japonezë në tempullin “Yasukuni” zbulojnë orvatjen e tyre dashakeqase: shfajësimin e kriminelëve të luftës, rishikimin e historisë së agresionit dhe hapjen e rrugës për “rimilitarizim”.
Si përgjigje, Ministria e Punëve të Jashtme e Kinës shprehu kundërshtimin e saj të vendosur dhe dënimin e ashpër, si dhe paraqiti një notë të fortë proteste. Edhe Ministria e Punëve të Jashtme e Koresë së Jugut, u kërkoi zyrtarëve të lartë të qeverisë japoneze, ta trajtojnë historinë në mënyrë të duhur dhe të shfaqin një reflektim të përulur dhe të sinqertë përmes veprimeve konkrete.
Siç dihet nga të gjithë, tempulli “Yasukuni” nuk ka qenë kurrë një vend i zakonshëm adhurimi fetar; ai në fakt është një “faltore për kriminelët e luftës”. Këtu nderohen 14 kriminelë lufte të kategorisë A të Luftës së Dytë Botërore duke përfshirë Hideki Tojo, Iwane Matsui etj., duart e të cilëve janë njollosur me gjakun e viktimave. Ky tempull shërben si një mjet shpirtëror dhe simbol i militarizmit japonez. Pas dështimit dhe dorëzimit të Japonisë, Gjyqi i Tokios i gozhdoi këta kriminelë lufte në shtyllën e turpit të historisë njerëzore, duke mbrojtur drejtësinë ndërkombëtare dhe duke hedhur themelet ligjore për rendin ndërkombëtar të pasluftës.
Por, për arsye historike, militarizmi japonez nuk u zhduk plotësisht. Në vitin 1978, forcat e krahut të djathtë në Japoni, vendosën fshehurazi këta kriminelë lufte në tempullin “Yasukuni”. Sipas shënimeve të brendshme të mbledhjeve në tempullin “Yasukuni”, të bëra publike së fundmi nga mediat japoneze, qeveria japoneze kishte arritur një marrëveshje me tempullin në vitet ‘60 të shekullit të kaluar, për vendosjen e kriminelëve të luftës të kategorisë A. Marrëveshja u mbajt e fshehtë dhe doli në dritë në vitin 1979. Kjo tregon se qeveria japoneze e asaj kohe, e kuptonte se nderimi i kriminelëve të luftës të kategorisë A ishte një veprim i turpshëm.
Forcat e krahut të djathtë në Japoni promovojnë qëllimisht rishikimin e historisë, ndërsa politikanët japonezë vazhdojnë ta vizitojnë tempullin “Yasukuni”. Sanae Takaichi e ka përshkruar këtë tempull si një “vend të shenjtë paqeje” dhe e ka vizituar atë pothuajse çdo vit gjatë dy dekadave të fundit. Në thelb, këto veprime synojnë ta përmbysin vendimin historik të arritur nga Gjyqi i Tokios, duke sfiduar drejtësinë ndërkombëtare dhe ndërgjegjen e njerëzimit.
Masahiko Shimizu, profesori i kushtetutës në Universitetin e Sporteve “Nippon”, e kritikoi këtë veprim duke thënë se: “Vizita e politikanëve japonezë në tempullin “Yasukuni” është krejtësisht e papranueshme.”
Ajo që meriton vigjilencë është se forcat e krahut të djathtë në Japoni po bëjnë përpjekje për të shtrembëruar dhe falsifikuar historinë, me qëllim që të përshpejtohet “rimilitarizimi” i vendit. Duke bërë vazhdimisht homazhe në një tempull që nderon kriminelët e luftës, ata synojnë ta dobësojnë konsensusin e antiluftës në shoqërinë japoneze, veçanërisht përpiqen ta mashtrojnë brezin e ri që nuk e ka përjetuar luftën, duke bërë që shoqëria japoneze të humbasë gradualisht vigjilencën ndaj rigjallërimit të militarizmit.
Aktualisht, Japonia po ecën gjithnjë e më larg në këtë rrugë të rrezikshme. Në fjalimin e mbajtur kohët e fundit në Debatin e Përgjithshëm në Asamblenë e OKB-së, Sanae Takaichi bëri thirrje edhe një herë për heqjen e klauzolave të “shteteve armike” në Kartën e OKB-së, duke ngjallur kundërshtimin e fortë dhe kritika të ashpra të palëve të ndryshme. Në një dëshmi të parlamentit japonez, ajo la të kuptohej se formulimi i “Tre Parimeve Jo-Bërthamore” të Japonisë, mund të përshtatet kur të rishikohen “tre dokumentet kryesore të sigurisë së vendit” në fund të këtij viti. Ajo gjithashtu sugjeroi që blerja e nëndetëseve me energji bërthamore mund të përfshihet për shqyrtim. Sipas njoftimeve të medias japoneze, “Programi i ri për Forcat Mbrojtjese 2027-2031”, propozoi blerjen në sasi të mëdha dronësh si dhe rritjen e rezervave të municioneve dhe raketave në përgatitje për një konflikt afatgjatë. Vlerësohet se shpenzimet totale të mbrojtjes të Japonisë për pesë vitet e ardhshme mund të arrijnë në 70 deri 80 trilionë jenë. Të gjitha shenjat tregojnë se qeveria japoneze po intensifikon përpjekje për zgjerim ushtarak dhe për “militarizm të tipit të ri”.
Historia nuk duhet të falsifikohet dhe drejtësia nuk duhet të përdhoset. Përballimi në mënyrë të duhur i historisë, përbën një parakusht për rikthimin e Japonisë në bashkësinë ndërkombëtare të pas luftës, duke hedhur themelin politik për zhvillimin e marrëdhënieve të Japonisë me fqinjët e saj.
Kina dhe vendet e tjera të vuajtur gjatë luftës, nuk do të qëndrojnë duarkryq për veprimet e forcave të krahut të djathtë në Japoni për zbukurimin e historisë agresive, sfidimin e rendit ndërkombëtar të pasluftës dhe ringjalljen e militarizmit./cgtn
