Kryeministri Edi Rama e cilësoi raportin e Komisionit Evropian për vitin 2026 si më të mirin që Shqipëria ka marrë deri më sot, duke riafirmuar objektivin për mbylljen e negociatave në fund të vitit 2027. Ambasadorja e BE-së, Sofia Moreira de Sousa, vlerësoi përparimin e vendit, por ngriti shqetësime për polarizimin politik, drejtësinë, median dhe mjedisin. Në konferencën për shtyp u diskutuan gjithashtu mundësia e anëtarësimit në vitin 2029 dhe ndikimi i protestave në procesin e integrimit.
Kryeministri Edi Rama e cilësoi Progresraportin e Komisionit Evropian për Shqipërinë si raportin më pozitiv që vendi ka marrë deri më tani, duke e konsideruar atë një vlerësim të punës së qeverisë dhe të përparimit të bërë në rrugën drejt anëtarësimit në Bashkimin Evropian.
Në konferencën e përbashkët për shtyp me ambasadoren e Delegacionit të BE-së në Shqipëri, Sofia Moreira de Sousa, Rama tha se Shqipëria po hyn në fazën përfundimtare të negociatave dhe se objektivi për mbylljen e tyre deri në fund të vitit 2027 është ambicioz, por i arritshëm.
“Fati europian i Shqipërisë është sot i gjithi në duart tona”, u shpreh kryeministri, duke nënvizuar se vendi ka hyrë në kilometrin e fundit të një procesi që kërkon përqendrim, punë dhe përmbushje të detyrimeve në çdo fushë.
Sipas Ramës, raporti evidenton progres në të paktën 20 kapituj negociues, si dhe zhvillime pozitive në ekonomi, transformimin digjital, energji, arsim dhe përafrimin e legjislacionit me atë të Bashkimit Evropian. Ai vlerësoi gjithashtu konstatimet për reformën në drejtësi dhe luftën kundër korrupsionit, duke veçuar rezultatet dhe pavarësinë e institucioneve të reja të drejtësisë, veçanërisht SPAK-ut.
Megjithatë, kryeministri u ndal edhe te problematikat që evidenton raporti, përfshirë vonesat në gjykata, nevojën për më shumë vendime përfundimtare në çështjet e korrupsionit dhe shqetësimet për ndikimin e papërshtatshëm mbi institucionet e drejtësisë. Ai iu referua gjithashtu vërejtjeve për funksionimin e institucioneve demokratike, mbikëqyrjen parlamentare, lirinë e medias, konsultimin publik dhe mbrojtjen e mjedisit.
Duke folur për protestat dhe reagimin e policisë, Rama tha se e drejta për protestë duhet të garantohet, ndërsa aktet e dhunës duhet të ndëshkohen. Ai u shpreh se edhe pretendimet për përdorim të tepruar të forcës nga policia duhet të shqyrtohen me seriozitet. Sipas tij, dialogu mbetet i rëndësishëm, ndërsa shumica qeverisëse ka një përgjegjësi të veçantë për të krijuar hapësirën e nevojshme për të.
Rama e cilësoi objektivin e përmbylljes së negociatave në fund të vitit 2027 si të realizueshëm, por theksoi se ky proces nuk duhet parë vetëm si një afat politik. Sipas tij, integrimi duhet të sjellë përmirësim të standardit të jetesës, forcim të institucioneve, më shumë mundësi ekonomike dhe siguri juridike për qytetarët.
Ambasadorja e BE-së: Shqipëria ka ecur përpara, por sfidat mbeten
Nga ana e saj, ambasadorja e Bashkimit Evropian në Shqipëri, Sofia Moreira de Sousa, e përmblodhi mesazhin e raportit me vlerësimin se “Shqipëria ka ecur përpara”, duke theksuar se të gjithë kapitujt e negociatave janë hapur dhe katër prej tyre janë mbyllur përkohësisht.
Ajo vlerësoi punën e qeverisë dhe të ekipit negociator, por nënvizoi se vijimi i procesit kërkon përpjekje të vazhdueshme dhe rezultate konkrete. Në fushën e drejtësisë, ambasadorja evidentoi përparimin në luftën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar, duke veçuar pavarësinë dhe rezultatet e SPAK-ut.
Megjithatë, sipas saj, korrupsioni mbetet një sfidë reale dhe përpjekjet duhet të përqendrohen jo vetëm te hetimi dhe ndëshkimi, por edhe te parandalimi i tij. Moreira de Sousa theksoi se çdo reformë apo nismë e ardhshme ligjore duhet të mbështetet te reforma në drejtësi e vitit 2016, me synimin për të ruajtur dhe forcuar funksionimin efektiv të sistemit.
Në vlerësimin e BE-së, sfida të rëndësishme mbeten edhe në funksionimin demokratik të vendit. Ambasadorja përmendi klimën e thellë të polarizimit politik, mbikëqyrjen e kufizuar parlamentare ndaj qeverisë dhe mungesën e konsultimeve publike kuptimplota. Ajo e cilësoi reformën zgjedhore urgjente dhe kërkoi që procesi të jetë gjithëpërfshirës, duke shkuar përtej dy partive kryesore dhe duke marrë parasysh rekomandimet e OSBE/ODIHR.
Sa i përket të drejtave themelore, ajo vlerësoi miratimin e ligjeve të reja për barazinë gjinore dhe dhunën ndaj grave, por theksoi se kuadri ligjor duhet të zbatohet në praktikë.
Në pjesën për lirinë e medias, ambasadorja tha se dekriminalizimi i pjesshëm i shpifjes përbën një hap pozitiv, por jo të mjaftueshëm. Ajo evidentoi mungesën e transparencës në financimin e medias dhe nevojën për një reformë gjithëpërfshirëse, duke theksuar se raportimet për përdorim joproporcional të forcës policore ndaj gazetarëve duhet të trajtohen si çështje prioritare.
Një tjetër shqetësim i evidentuar në raport lidhet me mbrojtjen e mjedisit. Moreira de Sousa tha se përparimi në këtë fushë ka qenë i kufizuar dhe se ndryshimet e vitit 2024 në ligjin për zonat e mbrojtura, së bashku me zgjatjet e përsëritura të ligjit për investimet strategjike, kanë sjellë përkeqësim të mbrojtjes së natyrës.
Ajo kërkoi shfuqizimin e dispozitave që bien ndesh me njëra-tjetrën dhe bëri të ditur se projektet madhore, përfshirë atë të planifikuar në Zvërnec, do të vlerësohen në përputhje me standardet e Bashkimit Evropian.
Duke iu referuar protestave, ambasadorja tha se ato nisën në fund të muajit maj si reagim ndaj shqetësimeve mjedisore dhe më pas u shndërruan në një lëvizje më të gjerë, me kërkesa për transparencë, llogaridhënie, luftë kundër korrupsionit dhe qeverisje të mirë.
“Protestat paqësore janë pjesë e jetës demokratike, por në këtë jetë demokratike, dhuna nuk ka vend”, u shpreh ajo, duke shtuar se çdo reagim ndaj akteve të dhunës duhet të jetë proporcional dhe në përputhje me ligjin.
Ambasadorja theksoi se udhërrëfyesi orientues i anëtarësimit, i marrë nga Shqipëria, nuk vendos kushte të reja dhe as nuk ofron rrugë të shkurtra. Ai pasqyron synimin e vendit për të përmbyllur negociatat deri në fund të vitit 2027, por realizimi i tij varet nga reformat dhe rezultatet konkrete.
“Shpejtësia nuk mund të ofrohet në dëm të cilësisë dhe gjithëpërfshirjes”, theksoi Moreira de Sousa, duke nënvizuar se procesi kërkon konsultime të mirëfillta dhe debat të hapur në Kuvend.
Pyetjet e gazetarëve: Anëtarësimi në 2029, protestat dhe polarizimi politik
Një nga pyetjet kryesore të gazetarëve iu drejtua ambasadores për mundësinë që Shqipëria të bëhet anëtare e Bashkimit Evropian në vitin 2029, nëse negociatat përfundojnë në vitin 2027 dhe reformat përmbushen.
Moreira de Sousa u përgjigj se ky skenar është i mundshëm, por shumë sfidues. Ajo sqaroi se anëtarësimi nuk varet vetëm nga miratimi i ligjeve, por edhe nga zbatimi i reformave dhe përfshirja e të gjithë shoqërisë shqiptare.
“Është e mundshme, por është punë shumë sfiduese”, tha ambasadorja, duke shtuar se Shqipëria duhet të ruajë ritmin e reformave dhe të tregojë rezultate konkrete. Ajo vlerësoi se vendi ka dëshmuar deri tani aftësinë për t’u përballur me sfida të tilla, por theksoi se gjithçka do të varet nga mënyra dhe ritmi i zbatimit të reformave.
Kryeministri Rama, nga ana e tij, u pyet për protestat që kërkojnë dorëheqjen e tij, për akuzat e kryebashkiakut të Tiranës, Erion Veliaj, nga paraburgimi, si dhe për pretendimet se ky i fundit mund të ketë lidhje me protestat.
Në përgjigjen e tij, Rama e cilësoi Progresraportin si pasqyrë të punës së qeverisë dhe tha se vlerësimi pozitiv i Komisionit Evropian nuk reflektohet, sipas tij, në një pjesë të debatit publik dhe në atë që e quajti dezinformim.
“Qeveria është në krye të detyrës dhe vazhdon të punojë çdo ditë me objektivin historik të bashkimit përfundimtar të vendit tonë me Europën”, deklaroi ai. Për çështjen e akuzave të Veliajt, Rama nuk dha një përgjigje të drejtpërdrejtë nëse e kishte kërcënuar kryebashkiakun apo nëse e konsideronte atë të përfshirë në protestat, duke e zhvendosur përgjigjen te vlerësimi i përgjithshëm për punën e qeverisë dhe procesin e integrimit.
I pyetur nëse protestat mund të shndërrohen në një lëvizje të ngjashme me atë studentore në Serbi, kryeministri tha se dy situatat janë të ndryshme dhe nuk kanë elemente të përbashkëta. Ai bëri dallimin mes mobilizimit masiv të fillimit të qershorit dhe përshkallëzimit të mëvonshëm të protestave, duke dënuar përdorimin e gurëve dhe molotovëve.
Rama tha se qeveria kishte ndërmarrë hapa për të adresuar shqetësimet e qytetarëve, duke përmendur publikimin e dokumentacionit për projektet në Zvërnec dhe Sazan, si dhe masat ekonomike të përfshira në buxhetin e ri, ndër të cilat uljen e TVSH-së për shportën në 6% dhe uljen e çmimit të naftës në pompë me 32 lekë.
Kryeministri përsëriti gjithashtu pretendimet për përfshirjen e aktorëve të huaj në protestat e Shqipërisë, duke iu referuar ndikimit që ai e cilësoi si pjesë të një lufte hibride. Ai sqaroi se nuk kishte pretenduar se protestat ishin organizuar nga Irani, por se, sipas tij, kishte fakte për praninë e ndikimit të regjimit të Teheranit në zhvillimet e tyre.
Në përgjigje të një pyetjeje tjetër, ambasadorja u pyet nëse polarizimi politik, klima e ashpër dhe vazhdimi i protestave mund të ndikojnë në ecurinë e integrimit evropian.
Ajo theksoi se procesi i anëtarësimit nuk është vetëm teknik dhe se kërkesat e qytetarëve për llogaridhënie dhe qeverisje të mirë janë pjesë e rëndësishme e tij. Sipas Moreira de Sousa, mungesa e dialogut është një nga problemet kryesore të situatës aktuale dhe të gjitha palët duhet të bëjnë përpjekje për ta kapërcyer polarizimin përmes institucioneve demokratike.
“Pakënaqësitë e qytetarëve duhet të dëgjohen dhe të trajtohen në mënyrë demokratike, jo përmes dhunës”, u shpreh ajo, duke nënvizuar se mënyra se si Shqipëria do të përballet me këto sfida do të reflektohet edhe në rrugëtimin e saj drejt anëtarësimit.
Në mbyllje të konferencës, Rama njoftoi se qeveria do të hapte një tjetër hapësirë online për dialog, ku studentët dhe qytetarët do të mund të ndërvepronin drejtpërdrejt me të dhe me përfaqësues të qeverisë për çështje që i konsiderojnë të rëndësishme.
Konferenca e përbashkët nxori në pah dy dimensione të procesit të integrimit: nga njëra anë, progresin e Shqipërisë në hapjen e negociatave dhe vlerësimin pozitiv të Komisionit Evropian; nga ana tjetër, sfidat që mbeten për konsolidimin e institucioneve demokratike, forcimin e shtetit të së drejtës, lirinë e medias dhe mbrojtjen e mjedisit.
Siç e përmblodhi ambasadorja e BE-së, “Shqipëria ka ecur përpara, por ende nuk kemi mbërritur në fund të këtij rrugëtimi”.
© 2026 Argumentum
