Presidenti i Izraelit, Isaac Herzog, i dorëzoi zyrtarisht liderit të partisë Yashar, Gadi Eisenkot, mandatin për formimin e qeverisë së re, pas zgjedhjeve parlamentare të 27 tetorit, të cilat nuk prodhuan një shumicë të qartë në Knesset.
Gjatë ceremonisë në rezidencën presidenciale në Jerusalem, Herzog i kërkoi Eisenkotit të bëjë të gjitha përpjekjet për krijimin e një qeverie që do t’u shërbejë të gjithë qytetarëve të Izraelit.
Ish-shefi i Forcave të Mbrojtjes së Izraelit (IDF) deklaroi se e merr këtë përgjegjësi në një periudhë të vështirë për vendin, të karakterizuar nga sfida të sigurisë dhe vështirësi diplomatike. Ai tha se synon krijimin e një qeverie të unitetit dhe emergjencës kombëtare, duke përjashtuar mundësinë e zgjatjes së krizës përmes cikleve të përsëritura zgjedhore.
Sipas ligjit izraelit, Eisenkot ka 28 ditë për të negociuar me partitë politike dhe për të siguruar mbështetjen e të paktën 61 prej 120 deputetëve të Knessetit. Presidenti mund t’i japë edhe 14 ditë shtesë nëse negociatat kërkojnë më shumë kohë.
Gjatë konsultimeve presidenciale, Eisenkot mori rekomandimin e 67 deputetëve për të marrë mandatin, ndërsa Netanyahu u mbështet nga 46 deputetë. Shtatë deputetë të tjerë nuk rekomanduan asnjërin prej tyre. Këto mbështetje parlamentare nuk përbëjnë automatikisht një shumicë të gatshme për qeverisje.
Sipas rezultateve përfundimtare të zgjedhjeve, kampi i Netanyahut siguroi 53 vende, ndërsa blloku opozitar i drejtuar nga Eisenkot mori 48. Dy partitë arabe fituan së bashku 19 mandate, duke regjistruar rezultatin më të lartë të tyre në historinë parlamentare të vendit. Për herë të parë prej vitesh, asnjëri prej dy kampeve kryesore nuk ka mundur të sigurojë i vetëm shumicën prej 61 mandatesh.
Një nga çështjet më të ndërlikuara të negociatave është qëndrimi ndaj partive arabe. Megjithëse mbështetja e tyre mund t’i mundësojë Eisenkotit krijimin e një shumice parlamentare, ai deri tani ka përjashtuar mundësinë e përfshirjes së tyre të drejtpërdrejtë në koalicionin qeverisës.
Një tjetër mundësi është afrimi me partitë ultraortodokse Shas dhe Judaizmi i Bashkuar i Torës. Megjithatë, kjo përpjekje përballet me mosmarrëveshje të rëndësishme lidhur me shërbimin e detyrueshëm ushtarak për komunitetin ultraortodoks. Eisenkot dhe aleatët e tij kërkojnë t’i jepet fund përjashtimit të këtij komuniteti nga shërbimi ushtarak, një çështje që ka shkaktuar debate të forta në Izrael, veçanërisht pas mobilizimit të zgjatur të rezervistëve gjatë konflikteve të fundit.
Në tryezën e negociatave mbetet edhe propozimi për një qeveri të unitetit kombëtar, me pjesëmarrjen e Netanyahut. Ky i fundit ka shprehur gatishmëri për një zgjidhje të tillë, por mbetet e paqartë nëse dy rivalët mund të kapërcejnë dallimet politike dhe të arrijnë një marrëveshje për ndarjen e pushtetit.
Gjatë marrjes së mandatit, Eisenkot paraqiti edhe kushtet kryesore për partitë që synojnë të bëhen pjesë e qeverisë së re. Ai kërkoi angazhim për Izraelin si shtet hebre dhe demokratik, respektimin e Deklaratës së Pavarësisë, shërbimin ushtarak ose kombëtar dhe njohjen e Hamasit si organizatë terroriste.
Ndërkohë, Netanyahu ka kundërshtuar mbështetjen parlamentare të partive arabe për një qeveri të re, duke pretenduar se një koalicion i tillë do të përbënte rrezik për vendin. Përfaqësuesit e partive arabe, nga ana tjetër, kanë shprehur gatishmërinë për të mbështetur largimin e tij nga pushteti.
Nëse Eisenkot dështon të formojë qeverinë brenda afatit ligjor, presidenti mund t’ia besojë këtë detyrë një tjetër deputeti. Në rast se edhe përpjekjet e mëtejshme dështojnë, vendi mund të shkojë në zgjedhje të reja parlamentare. Deri në miratimin e një qeverie të re nga Knesseti, Benjamin Netanyahu do të vijojë të drejtojë qeverinë kujdestare.
Gadi Eisenkot, 66 vjeç, ka drejtuar Forcat e Mbrojtjes së Izraelit nga viti 2015 deri në vitin 2019. Pas largimit nga ushtria, ai hyri në politikë dhe u bë një nga kundërshtarët kryesorë të Netanyahut, duke ndërtuar partinë Yashar me synimin për të bashkuar forcat opozitare.
Rëndësia ndërkombëtare
Procesi i formimit të qeverisë së re në Izrael zhvillohet në një moment delikat për politikën e jashtme dhe sigurinë e vendit. Lufta në Gaza, tensionet me Libanin dhe Iranin, si dhe marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara dhe partnerët ndërkombëtarë, do të jenë ndër sfidat kryesore të qeverisë së ardhshme.
Rezultati i negociatave do të përcaktojë jo vetëm përbërjen e udhëheqjes së re politike, por edhe drejtimin e politikës së sigurisë, marrëdhëniet rajonale dhe pozicionin diplomatik të Izraelit në muajt e ardhshëm.
© 2026 Argumentum
