Ukraina ka befasuar botën duke e ndalur pushtimin e Rusisë. Shumica e botës u trondit kur presidenti rus Vladimir Putin urdhëroi ushtrinë e tij të sulmonte fqinjin e saj në fund të shkurtit. Ushtria e re profesionale ruse pritej të bënte përparime gjithëpërfshirëse, reputacioni i saj për efektivitet nuk ishte ende i fituar, por i supozuar.
Megjithatë, rezistenca ukrainase ishte shumë më e fortë se sa pritej dhe kolonat e blinduara ruse jo vetëm që u ndalën, por në shumë raste u shkatërruan pasi Ukraina përdori armët që kishte në efektin më të madh, angazhimin e saj për të mbrojtur veten me energji të madhe, duke habitur Rusinë dhe botën. Që atëherë, Ukraina ka parë një vërshim armësh teksa armët derdhen nga Evropa dhe Shtetet e Bashkuara.
Në fillim të luftës, Ukraina kishte një ushtri pak më të madhe se ajo e Francës. E trajnuar mirë, ajo ishte e pajisur kryesisht me armë të trashëgimisë sovjetike si tanket T-72 dhe T-80, bateri raketash të mbrojtjes ajrore S-300 dhe një përzierje avionësh luftarakë Sukhoi dhe MiG.
Megjithë sukseset e shumta të Ukrainës, ngecjen e përparimit të dobët të Rusisë dhe mohimin e hapësirës ajrore të Ukrainës ndaj avionëve rusë, prishja e konfliktit në inventarin e armëve të Ukrainës ishte e pashmangshme.
Ukraina do të ketë nevojë për një fluks të armëve të rënda nëse dëshiron të mbijetojë dhe të mbizotërojë mbi ofensivën e ardhshme ruse. Reputacioni i Rusisë është shkatërruar, ushtria e saj tani është një fjalë për paaftësi dhe brutalitet. Putini ka grumbulluar armë dhe trupa nga përtej kufijve të tij për t’u përqëndruar në sulmin e ardhshëm. Promovimi i gjeneralit Aleksandr Dvornikov, i famshëm për taktikat brutale në Çeçeni dhe Siri, do të thotë se ai tani është në komandë të forcave ruse për fazën tjetër të kësaj lufte.
Rusia ka transferuar shumicën e trupave dhe armaturës së saj që ishin të stacionuara në Bjellorusi, duke shpërndarë forcat e saj në mënyrë që të fokusohen në lindje të Ukrainës, Donbasi është objektivi kryesor. Me përqendrimet ushtarake ruse në veri afër Kharkivit, në jug pranë Mariupolit dhe tani përqendrime të mëdha në lindje, njësitë e mekanizuara ukrainase që mbajnë prapa Rusinë janë në rrezik të rrethohen dhe shkëputen.
Çfarë i duhet Ukrainës dhe çfarë po dërgohet
Me ofensivën e ardhshme në mendje dhe gjashtë javë në një konflikt të nivelit industrial, nevoja e Ukrainës për sisteme të armëve të rënda është akute. Në krye të listës janë avionët luftarakë, diçka që Bashkimi Evropian dhe Shtetet e Bashkuara kanë hezituar ta ofrojnë.
BE dhe SHBA u janë afruar vendeve në Evropën Lindore që ende operojnë MiG dhe avionë Sukhoi që Ukraina i duhen dëshpërimisht. Marrëveshjet dështuan pasi as fqinjët e Rusisë dhe as Perëndimi nuk duan që konflikti ukrainas të përhapet dhe të bëhet një luftë më e gjerë, ndoshta duke përfshirë NATO-n, me potencialin e përdorimit të armëve bërthamore të vendosur në mendjet e të gjithëve.
Armët e dërguara deri më tani janë të karakterit mbrojtës. Sllovakia i siguroi Ukrainës bateritë e raketave S-300 për të mbajtur larg sulmet ajrore ruse. Avionët rusë tani duhet të fluturojnë nën mbulesën e radarit, pasi rrjeti i mbrojtjes ajrore të Ukrainës është shumë në funksion dhe humbjet e Rusisë ishin të rënda në ditët e para të luftës.
Avionët luftarakë rusë që fluturojnë poshtë janë bërë pre e lehtë për sistemet e mbrojtjes ajrore të lëshuara me shpatulla si Skystreak i dërguar nga Mbretëria e Bashkuar dhe Stinger i dërguar nga SHBA.
MANPADS, ose Sistemet e Mbrojtjes Ajrore portative nga njeriu,
kanë pasur një ndikim të madh në luftë. Humbjet ruse të avionëve luftarakë dhe helikopterëve kanë qenë të konsiderueshme, të mjaftueshme për të mposhtur sulmet.
Armët e tjera të lëshuara me shpatulla si Javelin kanë shkatërruar kolonat e blinduara ruse. Forcat më të shkathëta dhe më të lëvizshme ukrainase ishin në gjendje të kryenin sulme të armatosura rëndë kundër objektivave ruse dhe t’i shkatërronin ato përpara se të arratiseshin shpejt.
Por rezervat e SHBA-së po mbarojnë. Një e treta e inventarit të tij Javelin është dërguar tashmë në Ukrainë dhe planifikuesit ushtarakë amerikanë duhet të mbajnë një rezervë për qëllimet e tyre të mbrojtjes nëse shpërthen një konflikt me një nga kundërshtarët e SHBA-së si Rusia, Koreja e Veriut ose Kina.
Javën e kaluar, presidenti Joe Biden u bëri thirrje drejtpërdrejt prodhuesve amerikanë të armëve për të ndihmuar në rritjen e prodhimit të tyre të armëve të dorës për të përmbushur kërkesat e ushtrisë ukrainase.
Megjithatë, vendimi i SHBA-së për të transferuar artileri të rëndë 155 mm është një largim nga kushti i saj për të dhuruar vetëm pajisje ushtarake mbrojtëse në Ukrainë. Çfarëdo që ofron do të merret me mirënjohje pasi Ukraina ka treguar qartë se mund të përdorë çfarëdolloj armësh që ka për efekt të madh. Dronët dhe municionet endacake, të njohur si dronë kamikaze, si Switchblade, janë bërë të ndihen në fushat e betejës në Ukrainën lindore.
SHBA nuk është i vetmi ofrues i armëve që ka relaksuar politikën e transferimit të armëve, idetë e Evropës për mbrojtjen kanë ndryshuar në mënyrë dramatike në gjashtë javët e fundit.
Politika e mbrojtjes kolektive e BE-së
Politika e mbrojtjes kolektive e BE-së është galvanizuar nga konflikti ukrainas. Janë shfaqur disa rezultate: BE-ja tani po vepron më shumë si një bllok sesa një koleksion i ndryshëm i vendeve të lidhura lirshëm. Ajo ka ofruar më shumë se 1.6 miliardë dollarë ndihmë ushtarake për Ukrainën. Në një shfaqje të qartë solidariteti, presidentja e bllokut Ursula von der Leyen vizitoi Kievin, duke premtuar mbështetjen e Evropës dhe duke deklaruar se Ukraina kishte një “të ardhme evropiane” dhe anëtarësimi i saj në bashkim do të ishte i shpejtë.
Ideja e mbrojtjes kolektive të bazuar në forcat e armatosura të BE-së është tani një konsideratë kryesore. Deri më tani, është rënë dakord vetëm për një forcë dislokimi të shpejtë prej 5,000 vetash, shumë larg nga një ushtri e BE-së që ka kundërshtarët e saj brenda bllokut. Megjithatë, pushtimi i Ukrainës po e ndryshon vazhdimisht atë, ndërsa evropianët zgjohen me faktin se Rusia nuk ka asnjë hezitim për përdorimin e forcës së hapur ushtarake për të arritur qëllimet e saj të politikës së jashtme.
Gjermania e ka kthyer aversionin e saj të gjatë për të rritur fuqinë e saj ushtarake duke ndarë sasi të konsiderueshme ndihme për Ukrainën, ndërsa ka caktuar një shtesë prej 112 miliardë dollarësh për shpenzimet e mbrojtjes. Buxheti i mbrojtjes i Gjermanisë ishte 50 miliardë dollarë në vitin 2021. Ajo gjithashtu u zotua se do të rriste buxhetin e saj të mbrojtjes në 2 për qind të prodhimit të brendshëm bruto (PBB) brenda disa viteve.
BE-ja është ende duke u përpjekur të mbajë nivelin e ndihmës pak nën pragun që mund të rrezikojë një përshkallëzim të konfliktit përtej Ukrainës. Kjo po testohet nga gjigandi gjerman i armëve Rheinmetall, i cili ka ofruar të rinovojë dhe dërgojë deri në 50 tanke kryesore luftarake Leopard 2 në Ukrainë, së bashku me një ofertë për të trajnuar ekuipazhet e tankeve ukrainase. Fakti që kjo është një ofertë “private” nga një kompani, jo nga një vend, mban nën kontroll potencialin për një përgjigje nga Rusia, megjithëse Rusia do të ishte shumë e vetëdijshme se një marrëveshje e kësaj madhësie nuk do të lejohej të realizohej pa miratimin e qeverisë gjermane.
Ukraina, e goditur dhe e rrethuar nga më shumë se gjashtë javë luftë po përgatitet për një ofensivë që do të formësojë rezultatin e konfliktit. Të dyja palët kanë shumë për të humbur dhe po kërkojnë të thyejnë ngërçin e përgjakshëm që ka ngrirë përkohësisht përparimin strategjik të Rusisë.
Armët që merr Ukraina do të jenë jetike për këtë rezultat, por forca e saj ajrore është zvogëluar dhe është rraskapitur. Që betejat e ardhshme të jenë vendimtare për Ukrainën, ajo do të ketë nevojë për fuqi ajrore dhe kjo është e vetmja gjë që Perëndimi ka refuzuar vazhdimisht të sigurojë, nga frika e një konflikti më të gjerë që tërheq NATO-n.
Burimi: AL JAZEERA
Përshatati në shqip: Argumentum.al
